Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық түрлері
Species of fish
Қызыл көз (Scardinius erythrophthalmus) – Еуропа мен Орталық Азияда, Солтүстік, Балтық, Қара, Каспий және Арал теңіздерінің алаптарында кең таралған су түбінде және су қабатында тіршілік ететін тұщы су балығы.
The common rudd (Scardinius erythrophthalmus) is a bentho pelagic freshwater fish, widely spread in Europe and central Asia, around the basins of the North, Baltic, Black, Caspian and Aral seas.
Сәйкестендіру
Морфологиялық жағынан бұл түрді қарақұмықпен (Rutilus rutilus) шатастыру оңай. Оны сары көз түсі арқылы анықтауға болады. Қарақұмықтың көзінде қарамағының үстінде айқын қызыл дақ болады. Руддтің аузы жоғары қарай иілген, ол су бетінде оңай қоректенуіне мүмкіндік береді. Дорсальды қанатының орналасуы артқа қарай жылжуын тіпті жас балықтарда да байқауға болады. Жамбас қанаттарының ұшы мен анальдық қанаттар арасында әдетте бір немесе екі қабықша ғана болады, ал қарақұмықта бес қабықша болады. Сондай-ақ, руддтің терісі сарғыш-жасыл, ал қарақұмықтың бүйір жағы көкшіл болады. Ауыздың жоғары қарай иілгені жас балықтарда да көрінеді. Бұдан өзге, руддтің дорсальды қанатындағы жұмсақ сәулелер саны (8–9, қарақұмықта 10–12) өзгеше. Бірақ, кішкентай қабықшалары бар иденің (ide) түрімен де шатасу мүмкін. Көлдерде жиі ұсталатын, алтын түсті денесі бар алтын рудд (golden rudd) деп аталатын руддтың да бір түрі бар. Рудд шамамен 45–50 см-ге дейін өседі, орташа ұзындығы 25 см шамасында болады. Дорсальды және кеуде қанаттары қызғылт реңі бар сұр түсті, ал қалған қанаттары ашық қызыл түсті. Осы қанаттардың түсі – XVII ғасырдағы «рудд» атауының себебі.
Morphologically, this species is very similar to the roach (Rutilus rutilus), with which it can be easily confused. It can be identified by the yellow eye colour. The eye of the roach has a big red spot above the pupil, that can be more or less conspicuous. The rudd has an upturned mouth allowing it to feed easily at the top of the water. The placement of the dorsal fin is more to the rear which is even visible in very young fish. There are normally only one or two scales between the tip of the pelvic fins and the anal fins, while on the roach there are five. Also the skin of the rudd is yellowish green, while the roach is bluish on the flanks. Also the upturned mouth is visible even in young fish. Furthermore, the rudd's number of soft rays in the dorsal fin (8–9 compared to 10–12). There can be confusion with the ide also, which has smaller scales however. There is a variety of the common rudd, popular among pond keepers, known as the golden rudd, which has a gold coloured body. The rudd can grow to a size of about 45–50 cm with an average of about 25 cm. The dorsal fin and pectoral fins are greyish with a reddish tint and all the other fins are bright red. This coloring of the fins is the feature to which the seventeenth century name 'rudd' refers.
Инвазивті түрлер мен қолдан әкелу
Ол Ирландия, АҚШ, Марокко, Мадагаскар, Норвегия, Тунис, Жаңа Зеландия, Канада және Испанияға жасанды түрде әкелінді. Руддтер АҚШ-тың Алабама, Арканзас, Колорадо, Коннектикут, Джорджия, Иллинойс, Индиана, Канзас, Массачусетс, Мэн, Миссури, Небраска, Нью-Джерси, Нью-Йорк, Оклахома, Пенсильвания, Оңтүстік Дакота, Техас, Вермонт, Виргиния, Батыс Виргиния және Висконсин штаттарында табылған. Бұл тізім руддтың енгізілген популяциясы бар барлық штаттарды қамтымауы мүмкін. Руддтар 1960 жылдары Жаңа Зеландияға заңсыз түрде әкелінді және ел бойынша белсенді таратылды. Олар туған жер экожүйелеріне қайта ортуға келмейтін зиян келтіру қаупі бар.
It has been artificially introduced to Ireland, United States, Morocco, Madagascar, Norway, Tunisia, New Zealand, Canada, and Spain. Rudd have been found in the US states of Alabama, Arkansas, Colorado, Connecticut, Georgia, Illinois, Indiana, Kansas, Massachusetts, Maine, Missouri, Nebraska, New Jersey, New York, Oklahoma, Pennsylvania, South Dakota, Texas, Vermont, Virginia, West Virginia, and Wisconsin. This list may not include all states containing an introduced population of rudd. Rudd were illegally introduced into New Zealand in the 1960s and have been actively spread around the country. They have the potential to irreversibly damage indigenous ecosystems.
АҚШ-та Rudd-ты ұстау
АҚШ-та рудд балығы 1925 жылдан бері кездесетіні хабарланған. Ешбір жеке тұлға, фирма, корпорация, серіктестік немесе ұйым Алабама штатына "рудд" (Scardinius erythrophthalmus) немесе "шаян" (Rutilus rutilus) балық түрлерін, сондай-ақ олардың кез келген будандарын иеленуге, сатуға, сатуға ұсынуға, импорттауға, әкелуге, босатуға немесе импорттауға немесе әкелуге рұқсат етілмейді. Бұл түр Алабама штатында Лаудердейл округіндегі First Creek-тен шамамен 1987 жылы табылды. Ол көлдер мен өзендердің тыныш суларындағы шөпті аймақтарды ұнатады, онда ересектеген аналықтары су астындағы өсімдіктерге 200 000-ға дейін жұмыртқа шашады. Жас рудд балықтары зоопланктонмен, су жәндіктерімен және кейде басқа ұсақ балықтармен қоректенеді. Ересектеген рудд балықтарының ұзындығы шамамен 45 см (18 дюйм), салмағы 1,3 кг (3 фунт) болып келеді және олар негізінен су өсімдіктерімен қоректенеді. Рудд балығы күніне өз салмағының 40%-ға дейін өсімдіктерді жей алады, оның 80%-ы қалдықтар ретінде шығарылып, су қабатына қоректік заттарды бөліп шығарады. Олар температура мен су жағдайының кең ауқымына төтеп бере алады, соның ішінде эвтрофиялық немесе ластанған суларға да бейім. Зертхана жағдайында рудд балығы АҚШ-тың алтын шамырағымен (Notemigonus crysoleucas) оңай будандасады. Олар күміс және алтын түсті болып келеді және кейде декоративтік балық ретінде сатылады. Ең ұзақ өмір сүру мерзімі 17 жылға жетеді. Жыныстық жарақатқа жеткен жасы 2-3 жыл шамасында болады.
Rudd were reported in the United States at least as early as 1925. No person, firm, corporation, partnership nor association shall possess, sell, offer for sale, import, bring, release or cause to be brought or imported into the State of Alabama any species of fish "rudd" (Scardinius erythrophthalmus) or "roach" (Rutilus rutilus) nor any hybrids of either species. This species was reported in Alabama from First Creek in Lauderdale County c. 1987. It prefers shallow weedy areas in lakes and river backwaters, where mature females lay up to 200,000 eggs on submerged vegetation. Young rudd eat zooplankton, aquatic insects, and occasionally other small fish. Mature rudd, which are about 18" in length and weigh about 3 pounds, eat mostly aquatic vegetation. The rudd can consume up to 40% of their body weight in vegetation per day, as much as 80% of which is discharged as waste, releasing nutrients into the water column. They can tolerate a wide range of temperatures and water conditions, including eutrophic or polluted waters. In the laboratory rudd readily hybridize with the U. S. golden shiner (Notemigonus crysoleucas). They come in both silver and gold, and are sometimes sold as pond ornamentals. Maximum lifespan has been reported as 17 years. Sexual maturity has been reported at 2–3 years.