Кіріспе

Америка Азаматтық Соғысының шайқасы

Манассас ойысының шайқасы, сондай-ақ Ваппинг-Хайтс шайқасы деп те аталады, 1863 жылдың 23 шілдесінде Вирджиния штатының Уоррен округінде генерал Роберт Лидің Вирджинияға қайтылуымен Америка Азаматтық Соғысының Геттисбург науқанының соңғы күндері аяқталды. Одақ әскерлері Блю-Ридж таулары арқылы жол ашып, Шенандау аңғарының жоғарғы бөлігінде қорғанысқа орналасқан Конфедерация әскерлеріне шабуыл жасауға тырысты. Манассас ойысынан өтуге сәтті қол жеткізгеніне қарамастан, Ли әскерлері аңғардың ішінде қауіпті жерге шегінген соң, Одақ әскерлері мақсатына жете алмады, нәтижесінде шайқас шешілмей қалды.

Өмірбаян

Геттисбург шайқасында жеңілгеннен кейін Лидің Солтүстік Вирджиния армиясы Мэриленд штатының Уильямспорт қаласы арқылы Потомак өзенін кесіп, Шенандоа аңғарына шегінді. Майор-генерал Джордж Г. Мидтің Потомак армиясы Ли армиясын қуып, Конфедерация армиясын Блю-Ридж тауларының шығысындағы Арперс-Ферри және Берлин, Мэриленд қалаларында Потомак өзенін кесіп, Лудун аңғарына шығу арқылы, содан кейін Лидің тылында Блю-Ридж таулары арқылы өтуге мәжбүрлеуді көздеді. Осы мақсатта 23 шілдеде Мид генерал-майор Уильям Х. Френч басқаратын III корпусты Вирджиния штатының Фронт-Рояль қаласындағы шегініп келе жатқан Конфедерация колонналарын Манассас өткелі арқылы кесіп тастауға бұйрық берді.

Шайқас

Таң атқанда Френч Нью-Йорк Excelsior бригадасымен шабуылын бастады, генерал Фрэнсис Б. Спинола басшылығымен, генерал Амброз Р. Райттың грузин бригадасына қарсы, 3-ші Грузия полкінің полковнигі Эдвард Дж. Уокердің қолбасшылығымен қоршалған өткелді қорғап тұрған күштерге. Алғашқыда шайқас баяу болды, бірақ басымдыққа ие одақтың әскері көп санын пайдаланып, Уокерді қорғаныс позициясынан кері итерді. Түстен кейін, шамамен сағат 16:30-да Френч Уокер бригадасына қарсы күшті шабуыл жасап, оларды өткелден ығыстырды. Конфедерациялықтар полковник Эдвард Асбери О'Нил бригадасымен және полковник Томас Генри Картердің артиллериясымен жылдам күшейтілді, бұл одақтың шабуылын тоқтатты. Күн батқанға дейін одақтың шабуылы үйлесімсіз болып, тоқтатылды. Түнде конфедерациялық әскерлер Лурай аңғарына шегінді. 24 шілдеде одақтың әскері Фронт-Роялды басып алды, бірақ Ли әскері қуып жете алмайтын қашықтықта болды.

Салдары

Кішкентай шайқас шешімсіз аяқталды. Одақ әскері Блю-Ридждегі бұзылыстан сәтті өтіп, Фронт Роялды басып алды, бірақ Ли одан бұрын армиясын қауіпсіз жерге, алқаптан әрі шегіндіре алды. Конфедерацияның шегінуін кесіп, Лиді шайқасқа шақыра алмауы салдарынан Солтүстік Вирджиния армиясы қайта ұйымдасып, күш жинауға мүмкіндік алды. Жаздың соңына қарай екі әскер де Раппаханнок және Рапидан өзендерінің қарсы бетіндегі бұрынғыдай орналасқан жерлерін иеленді, соның нәтижесінде күзде Бристоу және Майн Ран науқандарына дайындық жасалды.