Кіріспе

Американдық бизнесмен (1939 жылы туған)

Малкольм Н. Бриклин (1939 жылдың 9 наурызында туған) – американдық бизнесмен, алты онжылдықтан астам уақыт бойы көптеген сәтсіздіктер мен табыстарға толы ерекше карьерасымен кеңінен танымал. Ол негізінен АҚШ-қа автомобильдерді өндіру немесе импорттаумен айналысты, нәтижесінде отыздан астам компанияны құрды. 19 жасында әкесінің аппараттық дүкендеріне франшиза бергеннен кейін, Бриклин 1968 жылы Subaru of America, Inc. компаниясын құрды, Bricklin SV 1 (1974–76) өндіру үшін General Vehicles компаниясын құрды, Fiat X1/9 және Fiat 124 Sport Spider (1982) автомобильдерін импорттап сатты, Югославиядан Zastava Koral хэтчбегін Yugo деген атпен импорттап сатты (1985–92), EV Warrior (1982) электр велосипедін өндірді және қытайлық Chery компаниясының автомобильдерін импорттау және тарату бойынша келісімшарт жасады (2004). 2017 жылы, 78 жасында, өнер бизнесіне қызығушылық танытқаннан кейін, жоғары деңгейдегі автомобиль дилерлерін жоғары деңгейдегі өнер дилерлеріне айналдыру жоспарын ұсынды. 2017 жылға қарай ол үш рет ажырасып, достық қарым-қатынаста болды. Бриклин 1960 жылы ондаған сот процесінен және шешімнен кейін, тізбе банкротқа ұшырамас бұрын, осы бизнестен бас тартты. Ол Subaru автомобильдері мен жүк көліктерін АҚШ-қа импорттау үшін Fuji Heavy Industries компаниясымен эксклюзивті келісімшарт жасасты, осылайша Subaru of America компаниясын құрды. Автомобильдің американдық жолдар мен қозғалысына сай келмесе де, Бриклин "АҚШ-та үнемді, арзан жапондық автомобильдердің сәтті болатынын бірінші болып түсінген автоиндустрияның белгілі өкілдерінің бірі" деп сипатталды. АҚШ-қа алғаш рет 1968-1969 жылғы Subaru 360 және 1970 жылғы Subaru FF 1 Star автомобильдері келді. Компания құрылғаннан кейін алты айдан аспаған соң, ол 1968 жылдан бастап ашық компанияға айналды.

FasTrack (Жұмыс жүргізуші)

1971 жылы Бриклин FasTrack деп аталатын франшиза құрды, ол RV сатуды сауда орталықтарының тұрақтарындағы жарыс жолдарымен біріктірді. Бұл жерде жұртшылық Брюс Майерс өзгерткен 900 сатылмаған Subaru 360 көлігін сынап айдай алатын болды. Бриклин көлік жүргізу кезінде темекі шегуді қауіпті деп есептеді. Bricklin көлігінде шыны талшықтан жасалған корпус панельдеріне бояу сіңген акрилмен вакуумдық қалыптау технологиясы қолданылды. Автомобиль туралы тұтынушылар медиасында көбінесе жағымды пікірлер жарияланды. Car & Driver журналындағы салыстыру сынағында Ford қозғалтқышы бар 1975 жылғы Bricklin, барлық көрсеткіштер бойынша 1975 жылғы Corvette-ке тең келді, ал Bricklin-нің электрмен ашылатын қанат есіктері «салқындық коэффициентін» ең жоғары деңгейге көтерді. Car and Driver журналы сапа мен эргономикадағы кейбір кемшіліктерге және бағаның жоғары болуына қарамастан, Bricklin «Corvette-ке нақты қауіп төндіреді» деген қорытынды жасады. Нью-Брансуик премьері Ричард Хэтфилд провинцияның Bricklin жобасына қатысуын, автомобиль туралы жарияланым арқылы провинцияға қызығушылық туғызып, тұрақты, жоғары жалақылы жұмыс орындарын құруға және өндірістік базаны дамытуға қолдау көрсетті. Өндіріс 1974 жылдың ортасында басталды және 1975 жылдың соңына дейін жалғасты, Сент-Джон және Минто қалаларындағы (Нью-Брансуик) зауыттарда 1200-ден астам адам жұмыс істеді.

Халықаралық автомобиль импорттаушылары (IAI)

Fiat АҚШ нарығынан кеткеннен кейін, Бриклин 1982 жылы Fiat X1/9 және 2000 роудстерін импорттау үшін International Automobile Importers (IAI) компаниясын құрды, оларды Bertone және Pininfarina Azzurra деп қайта атады. Компания пайдалы болды, бірақ кейін Cadillac Pininfarina-мен бірлескен кәсіпорын құрғанда, IAI-ге Cadillac 14 000 долларлық Pininfarina-ның өзінің 55 000 долларлық, Pininfarina жасаған Allanté машинасының жанында сатылуын қаламайтынын мәлімдеді және машиналардың өндірісін тоқтатуға IAI-ге алты ай уақыт берді.

Yugo, Global Motors компаниясы

АҚШ нарығына қарапайым, төмен бағалы автомобиль импорттауды көздеген Бриклин, қазіргі Сербиядағы Крагуевац қаласында өндірілетін Zastava Automobiles компаниясымен танысты. Zastava 1953 жылдан бастап итальяндық Fiat компаниясының лицензиясы бойынша автомобильдер шығарды. 1984 жылы Югославияның автомобиль өнеркәсібі барлығы 236 000 автомобиль өндірді, оның 58 000-ы экспортталды. Бриклин, аға кеңесші Генри Киссинджер, АҚШ-тың бұрынғы мемлекеттік хатшысы және Yugo басқарма мүшесі Лоуренс Иглбергер, сондай-ақ Global Motors басшылары Zastava өкілдерімен кездесті. Бриклин Zastava Koral моделін импорттап, оны Yugo деп сатуға келісті. Бриклин және оның инженерлері АҚШ нарығы үшін шамамен 600 өзгеріс ұсынды, олардың ішінде 1.1 литрлік 4 цилиндрлі қозғалтқыш, газ шығарындысын азайту жүйесін жақсарту, жайлылықты арттыру, қауіпсіздік құрылғыларын орнату және қорғасынсыз бензинге арналған арнайы карбюраторлар болды. Крагуевацтағы негізгі өндіріс орталығынан басқа, Югославиядағы 200-ге жуық шағын зауыт автомобильдерге қажетті бөлшектерді жасады. Бриклин өндіріс процесін қадағалау үшін өз қызметкерлерін зауытқа жіберді, сапаға ерекше мән берді. Британдық сарапшылар тобы Крагуевацқа сапар шегіп, зауытты зерттеді және жақсартулар бойынша ұсыныстар жасады. Yugo Еуропадан АҚШ-қа ең көп сатылған автомобиль болды – үш жылдың ішінде 163 000 дана сатылды және АҚШ-тағы ең арзан жаңа автомобиль еді. 1987 жылғы модельге қатысты бастапқыда Yugo-ның бес түрі сатылды: негізгі деңгейдегі $3,990 ($2020 жылы 9,363.69 доллар) бағасындағы GV ("Ұлы құндылық" үшін), шыны төбесі бар GVC, GVL және GVS (ішкі безендірілісі мен қаптамасы аздап өзгешеленеді), сондай-ақ 1300 куб.см қозғалтқышпен, 5 жылдамдықтан тұратын қолмен басқарылатын қоробкасымен және жайлы интерьер, аэродинамикалық жиынтық, жеңіл қорытпа дөңгелектер, ралли шамдары және жоғары орналасқан тоқтау сигналы сияқты стандартты жабдықтары бар GVX. 1988 жылы кабриолет нұсқасы таныстырылды. Біріккен Ұлттар Ұйымының Югославияға қатысты санкциялары Zastava-ны барлық экспорттық нарықтардан көлігін шығаруға мәжбүр етті. Эмбарго өндірісті шектегеннен кейін, 1999 жылы НАТО компанияның автомобиль құрастыру орталықтарын, емес, оқ-дәрі өндіретін бөлімшесін бомбалады. Yugo-ның беделіне зиян келгенін айтқандар, иелерінің автомобильге қарау және техникалық қызмет көрсетуде немқұрайлы болғандықтарын атап өтті. Popular Mechanics журналы 1000 Yugo сатып алушысынан сауалнама алып, 1987 жылдың маусым айында нәтижелерін жариялады. Сауалнамаға қатысушылардың 78%-ы өндіріс сапасын жақсы немесе өте жақсы деп бағалады, 25%-ы өте жақсы деп толық сеніммен айтты, ал 5%-ы нашар деп бағалады. 42,4%-ы тағы бір Yugo сатып алатындарын, ал 36%-ы мүмкін екенін айтты. Бірнеше жыл электрлі автомобильдерді іске қосуға тырысқаннан кейін, Бриклин доктор Малкольм Карримен серіктестік құрды. Карри – Hughes Aircraft, GM Delco компанияларының бұрынғы төрағасы және бас директоры, сондай-ақ Қорғаныс министрлігінің Ғылыми-зерттеу және инженерлік істер жөніндегі бұрынғы орынбасары. Бриклин мен Карридің пікірінше, электрлі велосипед – электрлі автомобильдер идеясын қабылдауға адамдарды көндірудің алғашқы қадамы болды. Калифорния штаты 1990 жылы "Нөлдік шығарындылы көліктер" (ZEV) ережесін қабылдады, ол автомобиль өндірушілерінің өнімдерінің 3%-ы 2000 жылға қарай нөлдік шығарындылы (электрлік) болуын талап етті. Дилерлік желі арқылы сатылатын электрлі велосипед осы талаптарды орындаудың тиімді жолы сияқты көрінді. Бриклин мен Карри Electric Bicycle Company құрды және 1993 жылдың соңында алғашқы EV Warriors-ты өндірді. Бұл модельдің бағасы жаңа, арзан автомобильдің үштен бір бөлігіне тең болды, бірақ супербатырлар комиксін қамтитын жастарға бағытталған маркетингтік кампания да жеткілікті қызығушылық тудырмады. 1996 жылы компания банкротқа ұшырады. Компания тарағаннан кейін Electric Bicycle компаниясын Ли Якокка сатып алды және оны EV Global деп атады. Аталған компания қазіргі таңда жоқ.

Шери

2002 жылдан бастап Бриклин АҚШ-та құнды бренд құруға көмектесетін өндіруші серіктес табу үшін әлемді аралап, үш жылдық сапарға шықты. Ұлыбритания, Үндістан, Польшаны зерттеп, олардың зауытын көргеннен кейін және басшылық қызметкерлерімен кездескен соң, ол Қытайдың Анхуй провинциясында орналасқан және Анхуй провинциялық үкіметіне тиесілі Chery Automobile компаниясымен импорт келісіміне қол қоюға шешім қабылдады. Visionary Vehicles (қазір VCars, LLC деп аталады) 2004 жылдың желтоқсанында Солтүстік Америкаға бес түрлі автомобиль моделін импорттау үшін бірлескен кәсіпорын құрды. Бриклин Детройттегі инженерлік кеңсеге АҚШ-тағы қауіпсіздік талаптарына сәйкес келетін және олардан асып түсетін өзгерістерді жүргізу үшін қызметкерлер тағайындады. Ол АҚШ және Канадада дилерлік желі құрды. Бриклин қаржы және автомобиль саласында тәжірибесі бар кеңесшілерді, сақтаушыларды және қызметкерлерді жалдады, соның ішінде Allen and Company; Atlantic Pacific Capital; БҰҰ-дағы бұрынғы АҚШ елшісі, елші ван ден Хьювел; БҰҰ-ның бұрынғы бас хатшысының орынбасары Морис Стронг; Халықаралық автомобиль зауыттарын бағалаушы, Harbour Consultants компаниясының Рон Харбор; Халықаралық автомобиль дилерлері қауымдастығының бұрынғы президенті Марианна МакИнерни және халықаралық жүк тасымалдау компаниясы Fram Shipowning, LTD президенті Пер Арнберг. Atlantic Pacific Capital компаниясымен жұмыс істеп, ол Джордж Соросты шақырып, Chery-ді АҚШ-қа әкелуге көмектесу үшін 200 миллион доллар эскроуға салды. Ол сондай-ақ Chery-дің бүкіл әлемде танылуын қамтамасыз ететін Нью-Йорк маркетинг және PR фирмаларын тартты. Chery-дің өндірістік мүмкіндіктерін халықаралық стандарттарға жеткізу және Chery туралы хабардарлықты арттыру үшін екі жыл және 26 миллион доллар жұмсағаннан кейін, Visionary Vehicles Chery-дің Visionary Vehicle инженерлік тобын Chrysler Corporation-ті қамтитын жобада пайдаланғанын анықтады (бірақ бұл жоба аяқталған жоқ). Одан кейін Chery Израиль корпорациясының еншілес компаниясы Quantum LLC-мен келісім жасады, ол Visionary Vehicle-дің Chery-мен бірлескен кәсіпорнына қатысуын қаржыландыруға көмектесу үшін тартылған. Chery мен Израиль корпорациясы арасындағы келісім Visionary Vehicle-дің білместен немесе келісімінсіз жасалды және Visionary Vehicles-тің қатысуын жойды. Бриклин Reuters агенттігіне: "Біз 2006 жылдың соңында олардың артында не болып жатқанын білдік және содан бері әділдікке қол жеткізуге тырысып келеміз", - деді. Visionary Cars компаниясының бұрынғы атқарушы директоры Денис Гор, Quantum LLC компаниясымен бірлескен кәсіпорын құруға көмектесу үшін құпия ақпаратты пайдаланды. Visionary Vehicles кейіннен сәтсіз келісімнен туындаған шығындарды өтеу үшін сотқа жүгінді. Chery Automobile компаниясына қарсы сот ісі Гонконгта төрелікпен қаралып, Visionary Vehicles құпиялылық шарттарына сәйкес жеңіске жетті. Денис Гордың Chery-мен бірлескен кәсіпорынды құлдыратудағы рөлін анықтаған Visionary Vehicles сондай-ақ Мичиган штатының Детройт қаласындағы Федералды сотта Горға қарсы сот процесін бастады. Федералды қазылар алқасы V Cars, LLC пайдасына үкім шығарып, Денис Гор басқаратын KCA Engineering LLC компаниясының алаяқтық пен басқа да құқық бұзушылықтар жасағанын анықтады және Visionary Vehicles компаниясына 2 миллион доллар өтеу тағайындады. 2022 жылы Chery Мексикада автомобильдерді сата бастады, бірақ Bricklin Солтүстік Америкада Chery тауарлық белгісіне ие болғандықтан, Мексика нарығында Chery орнына 'Chirey' атауы қолданылады.

Пікірлер

2005 жылы The New York Times газеті Бриклиннің "көбінесе П.Т. Барнумға теңелетінін" жазды. 2009 жылы танымал деректі фильмдер жасаушы Морган Сперлок Бриклиннің "ешқашан тоқтамайтынын" айтты. Ол – тазартылған тестостерон, керемет келіссөзші және есімді тұлға. 2013 жылы Rolling Stone журналы оны "әдепсіз, құлшынысқа толы және қиялға берілген автокөлік жобаларына бар мүлкін тікелей салуға бейім" деп сипаттады. 2017 жылы Autoweek журналы Бриклиннің "пулеметтей жұмыс істейтін миы бар" екенін мәлімдеді. Automotive News баспасының редакторы Кит Крэйн Бриклиннің "ойнақ клоун сияқты, ұрсаң, бірден орнынан секіріп тұратынын" айтты.