Кіріспе

Манхэттендегі кеңсе көкжиегі, Нью-Йорк. Фуллер ғимараты – Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы 57-ші көше мен Мэдисон даңғылының қиылысында орналасқан көкжиек. Бұл ғимарат 1928-1929 жылдары Walker & Gillette компаниясымен жобаланған. Ғимараттың бастапқы негізгі арендаторы – Флатирон ғимаратынан көшіп келген Фуллер құрылыс компаниясы есіммен аталады. 40 қабаттан тұратын ғимарат Ар-Деко стилінде салынған және 1916 жылғы қала құрылысы ережелеріне сәйкес көптеген кері шегінулерге ие. Ең төменгі алты қабаттың фасады қара гранитпен қапталған, дүкендерге арналған үлкен витриналық терезелермен және өнер галереяларына арналған кең терезелермен жабдықталған. Үш қабат биіктігіндегі бас кіреберіс Эли Наделманның сәулеттік мүсіндерімен безендірілген. Қалған қабаттар көбінесе жеңіл құйма тас және кішкентай терезелермен жасалған. Ішкі кеңістікте мармар қабырғалары, қола әбзелдері және мозаикалық едендері бар сәнді вестибюльдер мен кіреберіс орналасқан. Фуллер ғимараты 20 ғасырдың басында Шығыс 57-ші көшенің көркемдік орталығының бір бөлігі ретінде салынды. Салынысы аяқталған кезде Фуллер ғимаратында 41 East 57th Street мекенжайында бірнеше өнер галереясы, ал 595 Madison Avenue мекенжайында кеңселер орналасқан. 1999 жылы Vornado Realty Trust компаниясы сатып алып, 2021 жылға дейін иелігінде болды. Фуллер ғимараты мен оның ішкі кеңістігі 1986 жылы Нью-Йорк қаласының тарихи ескерткіштері тізіміне енгізілді.

Сайт

Фуллер ғимараты Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданында, Мэдисон даңғылы мен 57-ші көшесінің солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан. Көбінесе төртбұрышты жер учаскесі шамамен, "Фор Сезонс" қонақ үйі Нью-Йорктің солтүстік-шығысындағы сол блоктан оңтүстікке қарай орналасқан. Жақын жердегі басқа ғимараттар: оңтүстікке қарай 432 Парк даңғылы; оңтүстік-батысқа қарай 590 Мэдисон даңғылы; батысқа қарай LVMH мұнарасы және L. P. Hollander компаниясының ғимараты; солтүстік-батысқа қарай General Motors ғимараты; және шығысқа қарай Ritz мұнарасы. 1870 жылы салынған. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Шығыс 57-ші көшеде негізінен өнерге арналған үйлер мен құрылыстар болды. 1915 жылы Орталық пресвитериан шіркеуі Мэдисон даңғылындағы шіркеу ғимаратын сатып алды. 1920-шы жылдарға қарай 57-ші көшедегі көптеген тұрғын үйлер кеңселерге, дүкендерге және өнер галереяларына алмастырылды. 1928 жылдың сәуірінде Лондонның Чарльз корпорациясы Орталық шіркеу ғимаратын сатып алуды жоспарлап, оның орнына 30 қабатты көкжиек салуды көздеді. Ақырында, Фуллер құрылыс компаниясы Орталық шіркеу ғимаратын сатып алды, ал Орталық шіркеу Парк-авенюге көшті.

Сәулет

Фуллер ғимараты Walker & Gillette компаниясы Art Deco стилінде, бірақ өте консервативті түрінде жобалаған. Ғимараттың биіктігі 492,13 фут (150 метр) және 40 қабаттан тұрады. Ғимараттың дизайнында салыстырмалы түрде аз әшекейлеу бар, себебі дизайнның басым бөлігі оның пішініне, сондай-ақ фасадындағы гранит пен тастың контрастына бағытталған. Фуллер ғимараты 1916 жылғы қала құрылысы ережелеріне сәйкес келу үшін көптеген кері шегінулерге ие, ал сыртқы жағындағы әртүрлі бөліктерге тік және көлденең басымдық беру үшін тастың әртүрлі текстуралары қолданылған. Сыртқы қаптамасында Роквуд тасы және қара швед граниті пайдаланылған. Кристофер Грей 1995 жылы The New York Times газетінде бұл ғимараттың "жаз дәуірінің 57-ші көшедегі жаңадан пайда болған коммерциялық талғамға куәсі" екенін жазды.

Нысан

Алты қабатты негізгі бөлік бүкіл учаскені алып жатыр, ал артқа жылжулар негізінен негізгі бөліктен жоғары, он бес қабатқа дейін шектелген. Негізгі бөлік дүкендер мен галереялар үшін, ортаңғы бөлігі өнер сатушылар үшін, ал тар мұнара кеңселер үшін жоспарланған. Бұл әртүрлі мақсаттар фасадта қолданылған әртүрлі материалдармен, сондай-ақ артқа жылжулардың өзімен көрсетілген. 57-ші көшедегі оңтүстік жағының сыртқы бөліктері мен Мэдисон даңғылының батыс жағының оңтүстік бөлігі 11-ші, 13-шы және 15-ші қабаттарда артқа жылжуларды қамтиды, жылжулардың үстіңгі жағында қара таспен безендірілген. Шығыс жағында 10-шы, 13-шы және 15-ші қабаттарда артқа жылжулар бар, олар 57-ші көше жағының шығыс бөлігіндегі жылжулармен үйлеседі. Солтүстік жағында ешқандай артқа жылжулар жоқ. 57-ші көшедегі 16-дан 21-ші қабаттар аралығында, 18-ші қабаттан басқа, әр қабатта артқа жылжу бар. Фасадтың осы бөлігіндегі орталық екі тік бөлік 17-ден 20-шы қабаттарға дейін сәл ілгері шығып тұрады. 20-шы қабаттан жоғары ғимарат тік төртбұрышты мұнара ретінде көтеріледі. Оңтүстік жағында, 57-ші көшеге қараған фасад сегіз бөліктен тұрады. Негізде екі кіреберіс бар: 57-ші көшедегі басты кіреберіс және Мэдисон даңғылындағы қосалқы кіреберіс. Жалпы, Фуллер ғимаратының көркемсурет галереялары 41 East 57th Street мекенжайын пайдалануға бейім, ал кеңселер 595 Madison Avenue мекенжайын пайдаланған. Бұл табельдің үстінде, төртінші қабатта Эли Наделман салған әк тас мүсін тобы орналасқан. Қосалқы кіреберіс Мэдисон даңғылының ең солтүстік бөлігінде орналасқан бір қабатты ашылу. Мэдисон даңғылының кіреберісінде сол жақта мыс қызметтік лифт есігі және оң жақта мыс жақтаулы шыны екі есік орналасқан. Осы есіктердің үстінде, бірақ екінші қабаттың астында, тас әріптерімен жазылған «Fuller Building» деген табель бар. Негіздің қалған бөлігі екі көше жағында да ұқсас безендірілген.

Жоғары қабаттар

Жетінші қабатта қасбет дизайны ашық түсті әктаспен жабылады, ал акцент ретінде қара гранит қолданылады. 57-ші көшеге кіреберістің үстінде, жетіншіден он алтыншы қабаттарға дейін бес бөлім орналасқан, әрқайсысында бір қабатта төрт терезеден болады, бұл негіздегі ашылулармен сәйкес келеді. Осы бөлімдерде әр қабат терезелерден сәл ілгері шығып тұратын көлденең жолақтармен бөлінген. 57-ші көше бойындағы жетіншіден он алтыншы қабаттарға дейінгі сыртқы бөлімдер бір енді терезелермен және әктас тіреулермен жасалған. Шығыс қасбетінде қараңғы фонға қарсы келетін сары кірпіштен жасалған көлденең және тік жолақтар бар. 20-шы қабаттан жоғары, батыс, оңтүстік және шығыс қасбеттері бірдей жобаланған және әрқайсысы алты бөлімнен тұрады. Фуллер ғимараты салынысымен бірге, сол кезде жаңалық болған вертикаль өрт сигнализациясы жүйесімен жабдықталды, әр екінші қабаттан Нью-Йорк қаласының өрт сөндіру қызметіне тікелей байланыс желісі, сондай-ақ ғимараттың барлық биіктігі бойында резервуарлар мен өрт сөндіру құбырлары орналастырылған.

Лобби

Лоббидің жоспары Т пішіндес, кіреберістердің ішінде кішкентай вестибюльдер орналасқан, олардың есіктері негізгі вестибюльге апарады. Мэдисон даңғылының вестибюлі дизайны жағынан ұқсас, бірақ вестибюльге үш есігі бар, ал 57-ші көше вестибюліне төрт есігі бар. Сонымен қатар, жертөлеге апаратын баспалдақ Мэдисон даңғылы вестибюлінің солтүстік жағында орналасқан. Негізгі вестибюльдің қабырғалары вестибюльдерге ұқсас, бірақ ашық түсті мәрмәр бетінде қара мәрмәр пілястрлер бір-бірінен бірдей арақашықтықта орналасқан. Барлық қабырғалардың үстінде қара фриз орнатылған. Бұл мозаикаларды Винсент Фоскато Лонг-Айленд қаласында жасаған. Мэдисон даңғылының дәлізі 57-ші көше дәлізімен қиылысқан жерде тоғыз лифт орналасқан. Лоббидің оңтүстік қабырғасында үш лифт бар: 57-ші көше дәлізінің батысында жүк лифті және лифттердің шығысында екі жолаушы лифті. Солтүстік қабырғада алты жолаушы лифті бар. Барлығында, Фуллер ғимаратында он лифт бар, оның сегізі жолаушыларға, ал екеуі жүк тасымалына арналған. Дуглас Грант Скотттың сөзіне сүйенсек, Фуллер компаниясының бас компаниясы – АҚШ жылжымайтын мүлік және құрылыс компаниясы, вертикальді дүкендер мен вестибюльдің дизайны "дүкендердің сыртқы көрінісіне ең көп қызығушылық тудыруға" бағытталған. Дүкендерге жалдау ақысы бастапқыда бірінші қабаттан алтыншы қабатқа дейінгі бағалардың орташасы есебінен есептелді; әдетте, жоғары қабаттардағы кеңістікке төменгі қабаттардағы кеңістікке қарағанда арзан баға белгіленеді. Ашылғаннан кейін көптеген галереялар төменгі алты қабаттағы дүкендердің орнында ашылды. The New York Times жазғандай, Фуллер ғимараты "Манхэттендегі ең беделді галерея мекенжайларының біріне" айналды. Галерея арендаторларының арасында Наилья Александр галереясы, Эндрю Криспо, Чарльз Иган галереясы, Говард Гринберг галереясы, Марлборо Герсон және Забриски галереясы болды. 7-ден 15-қабаттарға дейін интерьерді безендірушілер мен өнер сатушылар тауарларын сату үшін кеңістіктер ретінде жобаланған. 16-дан 40-қабаттарға дейін кеңселер ретінде жобаланған. Шатырда Уокер мен Жилет ғимарат аяқталған кезде Фуллер құрылыс компаниясының президенті Дж. Х. Карпентер үшін он бір бөлмелі пентхаусты жобалады. Сол кездегі басқа сәулет фирмаларынан айырмашылығы, Фуллер фирмасы қазіргі заманғы бас мердігерге ұқсас, жобалаудан басқа құрылыс құрылысының барлық аспектілерін өз қолына алуды көздеді. Фуллер 1900 жылы қайтыс болғаннан кейін оның күйеу баласы Гарри С. Блэк Фуллер компаниясының президенті болды және оны жаңа АҚШ жылжымайтын мүлік және құрылыс компаниясының еншілес компаниясына айналдырды. Фуллер қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Блэк компанияның штаб-пәтері үшін Fifth Avenue және 23-ші көшедегі Flatiron ғимаратын салды. Бұл құрылысты марқұм Фуллердің құрметіне "Фуллер ғимараты" деп атау керек еді, бірақ оның үшбұрышты пішіні оның орнына "Flatiron Building" деген танымал атауға ие болды. 1920 жылдары Манхэттендегі бизнес орталығы солтүстікке қарай Мидтаунға көшті. Уокер мен Жилет жобаны жасауға шақырылды. Құрылысты қаржыландыру үшін 1929 жылдың қаңтар айында United States Realty компаниясы 5 миллион доллар облигация және 3 миллион доллар облигация сатты. Фуллер компаниясы жаңа құрылысты "Фуллер ғимараты" деп атауды жоспарлады, бұл атауды Flatiron ғимаратынан көшіріп алды. Фуллер компаниясы жаңа ғимараттың екі кіреберісінде де атауын көрнекті түрде көрсетті, бұл құрылыстың алдыңғысы сияқты қате белгіленуін болдырмау үшін жасалды. Ғимарат 1929 жылдың 7 қыркүйегінде аяқталды. сонымен қатар қаланың ең көне зығыр саудагерлерінің бірі – Макгиббон және компания. Дүкеннің алдындағы және жертөледегі кеңістіктер Sally Gowns Inc. және McGibben & Co. екі киім компаниясына, сондай-ақ жиһаз сатушы Эдвард Гаррат Inc. компаниясына жалға берілді. Ғимаратқа галереялар да көшіп келді, соның ішінде Ф. Клейнбергер галереясы, Пьер Матисс галереясы, Француз өнер галереясы және қолжазбалар мен автографтар сатушысы Томас Ф. Мадиган. Офис қабаттарының арендаторларына француз консулы, тамақ өңдеуші Standard Brands, кітап шығарушы Jordanoff Aviation Corporation, құрылысшы Пол Тишман, қаржыгер Фредерик Левисон, Нью-Йорктің бұрынғы губернаторы Герберт Х. Леман және бизнесмен Бернард Барух кірді. Пенрой жылжымайтын мүлік компаниясы, Майамидегі Кенетт С. Кейестің басшылығымен, ғимаратты 1949 жылдың қаңтарында "қала сыртындағы" инвесторлар атынан сатып алды. Сол кезде Фуллер құрылыс компаниясы әлі де сол жерде өзінің атқарушы кеңселерін ұстады. Көп ұзамай ғимаратқа Massachusetts Mutual Life Insurance компаниясынан 3 миллион долларлық бірінші ипотека алынды. 1961 жылдың қаңтарында инвестор Лоуренс Вин Фуллер ғимараты корпорациясынан ғимараттың 33 жылдық жалдау шартын сатып алды, оған 25 жылдық жаңару опциясы екі рет берілді. Төрт айдан кейін Ирвинг Бродский және Ричард Гиттлин басқаратын синдикат Фуллер ғимараты корпорациясынан жерге 99 жылдық жалдау құқығын сатып алды. Офис кеңістігінің шамамен жартысының жалдау шарты 1962 жылы аяқталуға тиіс болды және ол аудан үшін орташа есептен төмен бағамен жалға берілді. Нәтижесінде, иелері ғимараттың акустикалық төбелер, люминесцентті жарықтандыру және кондиционер сияқты механикалық ерекшеліктерін жаңартуға шешім қабылдады. Сонымен қатар, жаңа немесе қолданыстағы арендаторлар қалған кеңсе кеңістігі үшін жалдау шартына қол қойды. 1968 жылы Бродский Фред Ф. Френч компаниясы атынан Фуллер ғимаратын сатып алуға келісімшартқа қол қойды, ол 4,2 миллион долларлық ипотеканы төлеу үшін қолма-қол ақша төледі. 20 ғасырдың соңына қарай Фуллер ғимараты өнер галереяларының орталығына айналды. 57-ші көше әлі де өнер орталығы болды, сонымен қатар ғимарат басшылығы әр галереяның қажеттіліктерін қанағаттандыруға дайын болды, мысалы, үлкен есіктер, аз терезе кеңістігі және ауыр еден плиталары. Фуллер компаниясы 1980 жылдардың басына дейін ғимаратты пайдаланды. Нью-Йорк қалалық ескерткіштерді сақтау комиссиясы 1986 жылы ғимараттың сыртқы және вестибюльін қалалық ескерткіштер ретінде тағайындады. Ипотекалық ұстаушы L&B Group 1994 жылдың желтоқсанында ғимаратты қайта алды және одан әрі оны жаңартуға кірісті. Өзгерістерге терезелерді ауыстыру, фасады тазалау және интерьерді қазіргі заманғы стандарттарға жеткізу кірді. Сол кезде Фуллер ғимараты жанындағы жерде салынған Four Seasons Hotel ғимаратының құрылысымен көлеңкеде қалды, ол 1993 жылы аяқталған. келесі айда компания сатып алуды аяқтады. Vornado 2002 жылы базаны Skidmore, Owings & Merrill компаниясының жобалары бойынша жаңартуды жоспарлағанын жариялады, бірақ бұл жоспарға кейбір қарсылықтар болды. Ұсыныс негізгі кіреберіс үстіндегі шыныны "электрондық шынымен" ауыстыруды, ол мөлдір немесе түйінсіз болуы мүмкін, сондай-ақ вестибюль төбесінің үстіне ұқсас шыны қоюды қарастырды. Coach Inc. 2005 жылы ғимаратта өзінің жаһандық флагмандық дүкенін ашты. Coach 2020 жылдың қаңтарында дүкенін күрт жапты. 2020 жылдың желтоқсанында бұрынғы Coach кеңістігінің бір бөлігінде Berluti флагмандық дүкені ашылды, ал 2021 жылдың шілдесінде Coach кеңістігінің тағы бір бөлігінде екі қабатты Fendi флагмандық дүкені ашылды. 2021 жылдың соңына қарай ғимараттың 81 пайызы салынды, оның арендаторлары Bottega Veneta және Tom Ford сияқты сәнді фирмаларды қамтыды.