Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Готлиб Зигмунд Грунер (1717–1778), картограф және геолог, Швейцарияның қарлы тауларын егжей-тегжейлі сипаттауға жасалған алғашқы жүйелі әрекеттің авторы болды. Оның әкесі Иоганн Рудольф Грунер (1680–1761), 1705 жылы Берн кантонының Эмменталь аймағындағы Трахсельвальдтың, ал кейіннен (1725) Бургдорфтың пасторы болды және тарихи және ғылыми мәселелерге қатысты ақпаратты үлкен жинақтаушы еді; оның «Thesaurus topographico historicus totius ditionis Bernensis» (4 том, фолио, 1729–1730) атты еңбегі әлі күнге дейін қолжазба күйінде сақталған, бірақ 1732 жылы ол «Deliciae urbis Bernae» атты кішкентай еңбегін жариялады, сонымен қатар табиғи тарихқа қатысты үлкен коллекциясына ие болды. Мұндай қызығушылықтар оның ұлының санасына зор әсер етті, ол Трахсельвальдта дүниеге келді және әкесінен, сондай-ақ Бургдорфтағы латын мектебінде білім алды. 1736 жылға дейін Бернге жиі бармады, ол осы жылы жазықсыздардың отты пайдалануы туралы диссертациясын жариялады. 1739 жылы ол нотариус болып жұмыс істеді, 1741 жылы Гессен-Гомбург архивінің басшысы болды, ал 1743 жылы Ангальт-Шаумбург князі Кристианмен бірге Силезияға және Галле университетіне сапар шекті. 1749 жылға дейін туған жеріне оралды, ол Торбергте қызметке орналасты, ал 1764 жылы Ландшут пен Фраубрунненге ауыстырылды. 1760 жылы ол Бернде 3 томдық «Die Eisgebirge des Schweizerlandes» (М. де Кералионың нашар француз тіліне аудармасы, Париж, 1770) атты негізгі еңбегін жариялады. Бірінші екі томда Швейцарияның қарлы тауларының егжей-тегжейлі сипаттамасы берілген, бұл сипаттама жеке тәжірибеге емес, көбінесе бұрынғы еңбектерге және Грунерге көптеген достарынан түскен көптеген хабарламаларға негізделген; үшінші томда мұздықтар және олардың түрлі қасиеттері туралы мәліметтер келтірілген. Грунердің кітабы көп жағынан жетілмеген болғанымен, оның заманында осы тақырып бойынша белгілі болған барлық мәліметтерді жинақтап, кейінгі авторлар үшін бастапқы нүкте болып табылады. Суреттері өте қызықты және көңілді. 1778 жылы ол өзінің үлкен еңбегіндегі көптеген ақпаратты (формальды түрде Лондонда, бірақ шын мәнінде Бернде) қайта жариялады, бірақ оны 1776 жылы әртүрлі жерлерден жазылған хаттар түрінде ұсынды, «Reisen durch die merkwürdigsten Gegenden Helvetiens» (2 том) деген атпен.
Gottlieb Sigmund Gruner (1717–1778), cartographer and geologist, was the author of the first connected attempt to describe in detail the snowy mountains of Switzerland. His father, Johann Rudolf Gruner (1680–1761), was pastor of Trachselwald, in the Bernese Emmenthal (1705), and later (1725) of Burgdorf, and a great collector of information relating to historical and scientific matters; his great Thesaurus topographico historicus totius ditionis Bernensis (4 vols, folio, 1729–1730) still remains in manuscript, but in 1732 he published a small work entitled Deliciae urbis Bernae, while he possessed an extensive cabinet of natural history objects. Naturally such tastes had a great influence on the mind of his son, who was born at Trachselwald, and educated by his father and at the Latin school at Burgdorf, not going to Bern much before 1736, when he published a dissertation on the use of fire by the heathen. In 1739 he qualified as a notary, in 1741 became the archivist of Hesse Homburg, and in 1743 accompanied Prince Christian of Anhalt Schaumburg to Silesia and the university of Halle. He returned to his native land before 1749, when he obtained a post at Thorberg, being transferred in 1764 to Landshut and Fraubrunnen. It was in 1760 that he published in 3 vols. at Bern his chief work, Die Eisgebirge des Schweizerlandes (bad French translation by M. de Kéralio, Paris, 1770). The first two volumes are filled by a detailed description of the snowy Swiss mountains, based not so much on personal experience as on older works, and a very large number of communications received by Gruner from numerous friends; the third volume deals with glaciers in general, and their various properties. Though in many respects imperfect, Gruner's book sums up all that was known on the subject in his day, and forms the starting point for later writers. The illustrations are very curious and interesting. In 1778 he republished (nominally in London, really at Bern) much of the information contained in his larger work, but thrown into the form of letters, supposed to be written in 1776 from various spots, under the title of Reisen dunch die merkwurdigsten Gegenden Helvetiens (2 vols).