Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Швейцарияның классикалық ғалымы (1787–1849)
Swiss classical scholar (1787–1849)
Иоганн Каспар фон Орелли (лат. Iohannes Caspar Orellius; 13 ақпан 1787 – 6 қаңтар 1849) – швейцариялық классикалық ғалым.
Johann Caspar von Orelli (Latin Iohannes Caspar Orellius; 13 February 1787 – 6 January 1849), was a Swiss classical scholar.
Өмір
Ол протестанттық реформация кезінде Швейцарияға паналаған атақты итальяндық отбасында Цюрихте дүниеге келген. Оның туысы Иоганн Конрад Орелли (1770–1826) кейінгі грек әдебиеті саласында бірнеше еңбек жазған. 1807–1814 жылдары Орелли Бергамодағы реформаланған қауымда уағыз айтқан, сол кезде ол итальян әдебиетіне қызығушылық танытып, «Итальян поэзиясы тарихына үлес» (1810) және Витторино да Фелтрдің (1812) өмірбаянын жариялаған, ол үшін оны өзінің ұстаз идеалы деп санаған. 1814 жылы ол Чур кантондық мектебінде заманауи тілдер мен тарих пәнінің мұғалімі болды, 1819 жылы Цюрихтегі Каролинумда шешендік және герменевтика профессоры, ал 1833 жылы Цюрихтің жаңа университетінде профессор болды, оның құрылуына оның үлкен еңбегі сіңген. Осы кезеңде оның назары негізінен классикалық әдебиет пен ежелгіліктерге аударылған. Ол бұрыннан (1814) Изократтың «Антидозының» сындық ескертпелермен және түсіндірмелермен жарық көрген басылымын шығарған, оның толық мәтіні Амброзиан және Лаврентий кітапханаларындағы қолжазбаларға негізделіп, Корфулық Андреас Мустоксидис тарапынан жарияланған. Ол саясатта да, дінде де өте либералды көзқарастас, халықтық білім беруді ынтамен қолдаған және тым әсерлі ұстаз болған. Ол гректердің тәуелсіздік күресіне үлкен қызығушылық танытты және 6 қыркүйектегі 1839 жылғы дүрбелеңге және либералды үкіметтің құлауына әкелген Цюрихтегі догматикалық теология кафедрасына танымал Дэвид Штраустың тағайындалуын қатты қолдады.
He was born at Zürich of a distinguished Italian family which had taken refuge in Switzerland at the time of the Protestant Reformation. His cousin, Johann Conrad Orelli (1770–1826), was the author of several works in the department of later Greek literature. From 1807 to 1814 Orelli worked as preacher in the reformed community of Bergamo, where he acquired the taste for Italian literature which led to the publication of Contributions to the History of Italian Poetry (1810) and a biography (1812) of Vittorino da Feltre, his ideal of a teacher. In 1814 he became teacher of modern languages and history at the cantonal school at Chur; in 1819, professor of eloquence and hermeneutics at the Carolinum, Zürich, and in 1833 professor at the new University of Zürich, the foundation of which was largely due to his efforts. His attention during this period was mainly devoted to classical literature and antiquities. He had already published (1814) an edition, with critical notes and commentary, of the Antidosis of Isocrates, the complete text of which, based upon the manuscripts in the Ambrosian and Laurentian libraries, had been made known by Andreas Mustoxydis of Corfu. He was a most liberal minded man, both in politics and religion, an enthusiastic supporter of popular education and a most inspiring teacher. He took great interest in the struggle of the Greeks for independence, and strongly favoured the appointment of the notorious David Strauss to the chair of dogmatic theology at Zürich, which led to the disturbance of September 6, 1839 and the fall of the liberal government.