Швейцар жазушысы Карл Виктор фон Бонштеттен өмірі мен қызметі

Кіріспе

Швейцариялық жазушы (1745–1832)

Шарль Виктор де Бонстеттен (Karl Viktor von Bonstetten; 3 қыркүйек 1745 – 3 ақпан 1832) – швейцариялық либерал жазушы.

Өмір

Карл Виктор 1745 жылдың 3 қыркүйегінде Швейцарияның Берн қаласындағы көрнекті патриций отбасының бірінде дүниеге келді. Ол 14 жасында Ивердонға сапар шегуге дейін білімін сол жерде бастады. 1763 жылдан 1766 жылға дейін Женевада оқыды, онда Жан Жак Руссо мен Шарль Боннетің әсеріне ілігіп, либералдық көзқарастарды қабылдады. Оның әкесі, оны Берн сенаторының дәстүрлі үлгідегі мансабына дайындауды көздеген, Женевадан келген хаттарының мазмұнына алаңдап, ұлын Бернге қайтарды. Ол әкесінің сөзін орындады, бірақ Берн өміріне деген наразылығы оны тапаншамен өз-өзіне қол салуға итерді. Дегенмен, оқ атар сәтте ай сәулесіне алаңдап қалғандықтан, тірі қалды және әкесі оны оқуын жалғастыру үшін Лейденге жіберді. Лейден климаты оған келмейтін болғандықтан, 1769 жылы Англияға саяхаттауға рұқсат алды, онда ақын Томас Грей сияқты көптеген достар тапты. Ол Париж арқылы үйіне оралды, онда әдеби ортамен танысты. 1770 жылы қайтыс болған әкесінің ауруы кезінде оған күтім жасады. Әкесінің өлімінен кейін ол дереу Италияға сапар шегіп, Неапольге дейін жетті. Бұрынғы революционер болмаса да, либералдық көзқарасын сақтап, 1774 жылы Бернге оралып, саяси өміріне қатысты. Ол саяси мансабын авоер кеңесінің мүшесі ретінде бастады және тарихшы Иоганнес фон Мюллердің демеушісі болды. Жақын арада Гессенайда судья болып тағайындалды, мүмкін 1779 жылы Сааненге кеткен шығар. Бельгісіздік. 1781 жылы «Швейцарияның бір аймағына арналған пасторлық хаттар» (Lettres pastorales sur une contrée de la Suisse) атты еңбегін неміс тілінде жариялады. 1787 жылы Франция шекарасына жақын Нионға ауыстырылды. Ол бұл жерді ұнатып, бірақ бұрынғы либералдық достары мен консервативті әріптестерінен күдік көріп жүрді. 1791 жылы Бастилияны басып алуды тойлауға қатысқаннан кейін зейнетке шығуға мәжбүр болды және келесі жылы Конвент армиясы аймаққа қатер төндірген кезде, әскери тәжірибесінің болмауына байланысты, қол астындағы күзетшілерді дұрыс бағыттамады. 1795 жылдан 1797 жылға дейін Тичино аңғарындағы итальян тілінде сөйлейтін Лугано, Локарно, Мендрисио және Валь-Маггия аудандарының судьясы қызметін атқарды. Ол аймаққа картопты енгізгендігімен ерекше көзге түсті. 1798 жылы Швейцарияға француз басқыншылығы мен Гелветика Республикасының құрылуы Бонстеттенді тағы да жеке өмірге итерді. Мадам Брунның шақыруымен 1801 жылға дейін Данияның Копенгаген қаласында тұрды. Содан кейін Италияға сапар шегіп, өмірінің соңына дейін Женеваға қоныстанды. Ол онда ешқандай айқын оқиғасыз, бірақ көптеген беделді адамдардың арасында, соның ішінде мадам де Стальмен бірге өмір сүрді. Оның ең танымал кітабы — «Оңтүстік және солтүстік адамы» (L'Homme du midi et l'homme du nord) осы кезеңде жарық көрді, онда климаттың солтүстік Еуропаның оңтүстік Еуропадан басымдығына жауапты екені айтылды, бірақ оның өзінің жазбалары көбінесе жоғары бағаланбады. Оның орнына, ол әлеуметтік мінезімен, әңгімелесуші ретінде және ұзақ өміріндегі ой-пікір мен іс-қимылдың көптеген көрнекті көшбасшыларының жақын серігі ретінде есте қалады.

Charles Victor was born at Bern in Switzerland to one of its great patrician families on 3 September 1745. He began his education there before traveling at age 14 to Yverdon. He studied at Geneva from 1763 to 1766 at Geneva, where he came under the influence of Jean Jacques Rousseau and Charles Bonnet and imbibed liberal sentiments. His father, intending to fit him for a career as a Bernese senator of the traditional type, was alarmed at the tone of his letters from Geneva and recalled his son to Bern. He obeyed but his distaste for Bernese life led him to attempt suicide by pistol. Supposedly, he was distracted by a moonbeam at the moment of discharge and survived to be sent by his father to Leiden to continue his studies. As the climate of Leiden disagreed with him, he was permitted to travel to England in 1769, where he made many friends including the poet Thomas Gray. He returned home via Paris where he was introduced to its literary society. At home, he nursed his father during the illness which killed him in 1770. Following his father's death, he immediately traveled to Italy, where he reached as far south as Naples. No longer a revolutionary but still a liberal, he returned to Bern in 1774 and entered its political life. He began his political career as a member of the avoyer's council and acted as the patron of the historian Johannes von Müller. He was soon appointed as bailiff over Gessenay, possibly leaving it in 1779 for Saanen. ambiguity He published his Pastoral Letters (Lettres pastorales sur une contrée de la Suisse) in German in 1781. In 1787, he was transferred to Nyon near the French border. He enjoyed the location but was distrusted both by his former liberal friends and his conservative peers. He was obliged to retire after taking part in a celebration of the storming of the Bastille in 1791 and—probably simply owing to his lack of military training—misdirecting the guards under his command when the area was threatened by the army of the Convention the next year. From 1795 to 1797, he served as bailiff of the Italian speaking districts of Lugano, Locarno, Mendrisio, and Val Maggia in the Ticino valley. He is credited with introducing the region to the potato. The French invasion of Switzerland and establishment of the Helvetic Republic in 1798 drove Bonstetten once more into private life. At the invitation of Madame Brun, he resided in Copenhagen, Denmark, until 1801. He then traveled to Italy before settling in Geneva for the remainder of his life. He resided there uneventfully but in the society of many distinguished people, including Madame de Staël. His most celebrated book—Men of the South and of the North (L'Homme du midi et l'homme du nord)—was published during this era, arguing that climate was responsible for the superiority of northern Europe over the south, but his own writing generally fell into low esteem. Instead, he is principally remembered for his social character—as a conversationalist, and as the friend, often the intimate companion of many of the more celebrated leaders of thought and action during his long life.