Кіріспе
Болгарияда ұлттық деңгейде мемлекет басшысы – президент және заң шығарушы орган сайланады. Президентті бес жылдық мерзімге халық тікелей сайлайды. Ұлттық жиналыс (Narodno Sabranie) 240 мүшеден тұрады, олар көпмандатты округтерде пропорционалдық өкілдік жүйесі бойынша төрт жылдық мерзімге сайланады, сайлаушылардың қолдауының 4% шегімен. Болгарияда көп партиялық жүйе қалыптасқан, онда көбінесе ешбір партия жеке билікке ие бола алмайды және үкімет құру үшін партиялар бірлесіп жұмыс істеуге мәжбүр.
Bulgaria elects on the national level a head of state—the president—and a legislature. The president is elected for a five year term directly by the people. The National Assembly (Narodno Sabranie) has 240 members elected for a four year term by proportional representation in multi seat constituencies with a 4% threshold. Bulgaria has a multi party system in which often no one party has a chance of gaining power alone and parties must work with each to form governments.
Парламент сайлауы
Болгарияда 2023 жылғы 2 сәуірде Ұлттық Ассамблея мүшелерін сайлау үшін парламент сайлауы өтті. Болгарияда парламенттік сайлау 1879 жылдан бері өткізіліп келеді. 1934 жылдан 1944 жылға дейін партиялық саясатқа тыйым салынған кезең болды; 1934 жылғы Болгария мемлекеттік төңкерісі және патша Борис III-нің жеке билігі кезінде. Сонымен қатар, Болгария Халық Республикасы кезінде 1945-1989 жылдар аралығында бір партиялық жүйе болды, онда тек билік тарапынан бекітілген кандидаттар ғана сайлауға қатыса алды. Бұл болгар коммунистік партиясы мен оның серіктестеріне билікті монополияға айналдырды. 1945 жылға дейін әйелдерге толық сайлау құқығы берілмеген. Төмендегі кестеде 1990 жылдан бастап, үкімет демократиялық республикаға айналғаннан бері өткен сайлаулар көрсетілген. 1991 жылдан бері өткізілген барлық сайлауларда 240 депутат сайланды, олар төрт жылдық мерзімге пропорционалдық өкілдік жүйесімен, көпмандатты округтерде, 4% шегімен сайланды. Бұл үлгіден ерекшеленетін екі сайлау болды: 1990 жылғы Ұлы Ұлттық жиналыс сайлауы, онда 400 өкіл сайланды – жартысы пропорционалдық өкілдікпен, жартысы көп дауыс алған кандидаттарды анықтау арқылы. Екінші ерекшелік – 2009 жылғы сайлау, онда 209 депутат пропорционалдық өкілдікпен, ал 31 депутат көп дауыс алған кандидаттарды анықтау арқылы сайланды; олар провинциялар мен ірі қалаларға сәйкес келетін орындарды иеленді.
Парламент сайлауының нәтижелері
Қатысу көрсеткіші: 198619901991 1994199720012005 2009 201320142017 сәуір 2021 шілде 2021 қараша 20212022202399,92%90,78%83,87%75,23%58,87%66,63%55,76%60,64%52,47%49,51%52,57%49,10%40,39%38,6439,30%40,63%
Президент сайлауы
1992 жылдан бері президент сайлаулары өткізіліп келеді. 1996 жылдан бастап президент сайлаулары әр бес жыл сайын өткізіледі.