Кіріспе

Мақсатты түрде аулақ сақтау тәжірибесі

Байланыс үзілу – сайентолог пен дос, әріптес немесе отбасы мүшесі арасындағы барлық байланыстардың тоқтатылуы. Бұл байланыс үзілу аулақ сақтаудың бір түрі болып табылады. Саентологтар арасында байланыс үзілу адамның рухани өсуіне кедергі келтіретін факторларды жоюдың маңызды тәсілі ретінде қарастырылады. Кейбір жағдайларда байланыс үзілу некелерді бұзып, балаларды ата-аналарынан айырған. Саентология шіркеуі мұндай саясаттың бар екенін бірнеше рет жоққа шығарды. АҚШ-та шіркеу сотта байланыс үзілуді конституциялық қорғалған діни тәжірибе деп дәлелдеуге тырысты. Бірақ бұл аргумент қабылданбады, себебі жеке сайентологтарға байланыс үзу үшін қысым көрсету ерікті емес екенін көрсетті. Алғашқыда байланыс үзу тек бір адаммен байланысты тоқтату ғана емес, сонымен қатар оны жария етуді де қамтыды. Саентология басылымы «Аудитор» аталған тұлғалардың байланыс үзілгені туралы хабарламаларды жариялаған. Саентологтардың басқыншы деп саналатын адамға олардың байланыс үзілгенін ескертетін қысқа хаттар жіберуі де кең таралған. Рой Уоллис басқыншы деп жарияланған бірнеше адаммен сұхбаттасты, олардың кейбіреулері жүздеген мұндай хаттар алған. Саентологтан «ажырасу, бөліну немесе сот арқылы басқа да азаматтық шаралар қолдану сияқты қажетті шараларды» қабылдау талап етілді. Дегенмен, «әділ ойын», «байланыс үзу» және «қауіпсіздік тексеруі» сөздері жаман жариялануға себеп болғандықтан тоқтатылды, бірақ бұл тәжірибелер басқа атаулармен жалғасты. Жаңа Зеландия үкіметі Саентологияны зерттеу комиссиясын құрған кезде Л. Рон Хаббард оларға байланыс үзілу тоқтатылғанын және оны қайта енгізу ниеті жоқ екенін жазды. Комиссия хатты құптады, бірақ Хаббард байланыс үзу тәжірибесін ешқашан қайта енгізбеймін деп уәде бермегенін атап өтті. Олардың түсіндіруі бойынша, Л. Рон Хаббардтың оқулары «отбасы бірлігін қолдайды» және сондықтан байланыс үзу саясаты «бұрмаланған немесе дұрыс емес қолданылған» саясат болып табылады.

1980 және 1990 жылдар

1982 жылы Дэвид Мейо және басқа да бұрынғы Саентология шіркеуінің басшылары ішкі "Дәлел комитеті" алдында жауап берді. Комитет барлық басқа сайентологтарға айыпталушымен байланыс орнатуға тыйым салатын, "Үзіліс" туралы тұрақты жарлық шығарды. "Көк аспанның бір бөлігі" атты кітабында Джон Атак 1983 жылы, саясат қайта енгізілгеннен кейін, досынан үзілу туралы бұйрық алғанын айтады. 1984 жылы Саентологияның көптеген аспектілерін қарастырған Жоғары сот шешімінде ағылшын судьясы Лейти: "[Үзілістің] көптеген мысалдары келтіріліп, дәлелденді" деп жазды. Мысал ретінде ол екі үзіліс хатын қайта жариялады. Бірін сайентолог келініне жазған. Екіншісінде бір адам өзінің бизнес серіктесі және бұрынғы досына былай деп жазады: "Қазір сіздің шіркеуге қарсы тұруыңыз ғана емес, сонымен қатар сіздің, сіздің отбасыңыздың және сіз қатысқан кез келген топтың өмір сүруіне қауіпті." 1984 жылы "The Mail on Sunday" газеті 14 жасында Саентологияның Сент-Хилл Манорындағы базасынан кеткен бұрынғы сайентолог Гулливер Смитерспен сұхбаттасты. Смитерс үзіліс Сент-Хиллдегі өмірдің күнделікті бөлігі болғанын түсіндірді: "Біреу шеттетілген кезде бұл ауыздан ауызға таралады. Ол жай ғана елеусіз қалдырылып, қанағаттандырылмайды. Біз осылай тәрбиелендік." 1980 жылдардағы ұзақ сот процесінде бұрынғы мүше Лоуренс Вольерсхайм әйелінен, ата-анасынан және басқа да туыстарынан үзілуге мәжбүр болғанын сәтті дәлелдеді. Үзіліс ерікті болмағандықтан, ол қорғалған діни практика ретінде есептелмеді. 1995 жылы Ұлыбританияның Kent Today жергілікті газеті Паулин Деймен сөйлесіп, оның сайентолог қызы Хелен үзіліс хаты жібергенін және содан кейін барлық байланысты тоқтатқанын, тіпті телефон нөмірін де өзгерткенін айтты. Саентология шіркеуінің өкілі бұл шешімнің шіркеумен ешқандай қатысы жоқ екенін мәлімдеді.

21 ғасыр

2005 жылы Buffalo News газетінің журналисі Фред Леннокстың әпкелерімен және інісімен сөйлескен. Газетте сондай-ақ, ішкі «Этикалық бұйрық» деп аталатын құжаттан үзінді келтірілді, онда оған анти-Саентологиялық пікір білдірген әпкесі Танямен «қарым-қатынасты тоқтату немесе одан бас тарту» жөнінде нұсқау берілген. Леннокс өзі және Саентология шіркеуінің өкілдері бұл мәлімдемені жоққа шығарды. 2008 жылдың қаңтар айында Дэвид Мискавидждің немересі Дженна Мискавидж Хилл осы саясаттың отбасына тигізген әсері туралы айтты. Ол ата-анасы шіркеуден кеткен кезде, олармен сөйлесіп қалуы мүмкін болғандықтан телефонға жауап беруіне тыйым салынғанын, ал ата-анасы оған тек заңдық шаралармен қорқытып, кейде ғана қатынас құруға мүмкіндік бергенін мәлімдеді. Тағы бір екінші буын Саентолог, Астра Вудкрафт ABC Nightline телеарнасына әкесі шіркеуден кеткеннен кейін оған байланысқа тыйым салынғанын және ол әлі де шіркеу мүшесі екенін айтты. Ол әкесімен жасырын кездесу үшін апталық кір жуу уақытын пайдаланды. BBC Panorama командасы «Саентология және мен» атты теледокументалдық фильмін түсіру үшін қыздарымен байланысы үзілген екі анамен сөйлесті, олардың біреуі шамамен жеті жыл бойы байланыссыз болды. 2009 жылы Шейн Кларк есімді адам Марк Хедлидің, «Жақсылық үшін өртелген: Саентологияның темір пердесінің артында» кітабының авторының қызметінде болғандықтан, «жазықсыз» деп жариялануға айналды. Кларк Томми Дэвис, Саентология өкілі және оның әйелі Джессика Фешбах арасындағы әңгімені жасырын түрде жазды. Жазбада Дэвис Кларкты «жазықсыз» деп жариялаумен ғана емес, сондай-ақ оны байланыстан үзу туралы ескертумен қорқытып отырғаны естіледі. Кейін Кларк жарияланды, ал оның отбасы одан қол үзді. Керісінше нақты дәлелдерге қарамастан, Дэвис CNN телеарнасына берген сұхбатында байланысты үзу саясатының бар екенін жоққа шығарды. Жауап ретінде Дэвис шіркеуде байланысты үзу саясаты жоқ екенін қайталады.

Діни ғалымдардың пікірлері

"Санкт-Петербург таймс" газеті Саентологиядан шығу туралы үш діни ғалыммен кеңесті, олардың екеуі ұйымның өзі ұсынған еді.

Танымал мәдениетте

Уильям С. Берроуз, Саентологиямен қысқа ғана уақыт айналысқан, 1960 жылдардың аяғында осы ұйым туралы көп жазды, оның кейбір терминологиясын көркем шығармаларына енгізіп, сондай-ақ осы тақырыптағы ғылыми-танымдық эсселер жазды. Ол "Үзіліс" терминін Саентология контекстінде "Алидің күлкісі: Жалаңаш Саентология" және басқа да еңбектерінде қолданды. Бірақ, соңында ол Саентологиядан бас тартып, 1970 жылы Лос-Анджелес еркін баспасөзінде жарияланған редакторлық мақаласында оны ашық сынады.