Кіріспе
Саентология мен интернет қолданушылары арасындағы жанжал
Саентология шіркеуінің интернетте Саентологияға және ұйымға сын айтқан материалдарды жоюға жасаған әрекеттеріне қатысты бірнеше дау бар. Олар үшін әртүрлі әдістерді қолданады, алайда бастысы – сот процестері мен құқықтық қауіп-қорқытулар, сондай-ақ көлеңкелі ұйымдар. 1994 жылдың соңында ұйым Л. Рон Хаббардтың жарияланбаған құжаттарының таралуын тоқтату үшін түрлі құқықтық тактикаларды қолдана бастады. Ұйым SLAPP (сот процесі арқылы қорқыту) істерін қоздыру арқылы жиі кедергі келтіруде айыпталады. Ұйымның өзінің мұндай сотқа жүгіну себебі – тек авторлық құқықтарын қорғау және кейбір құжаттардың жарияланбаған мәртебесін сақтау екенін мәлімдейді. Саентология шіркеуінің көптеген сыншылары осы ұйымды алдаушылық деп сипаттайды және осы құпия жазбалар оның дәлелі немесе ұйымның медициналық практикасының заңсыз және алаяқтық екенін көрсететін айғақ екенін айтады. Саентология бірнеше елде алаяқтық қылмысы үшін сотталған, бірақ АҚШ-та осыған дейін сотталған жоқ. Тағы бір пікір бойынша, ұйым авторлық құқықтың заңын бұзып, өзіне қарсы айқын сын айтқандарға қарсы сот процесін бастап отыр.
Альт. дін. сайентология
Скот Гёринг 1991 жылы alt.religion.scientology жаңалықтар тобын құрды, ішінара әзіл үшін, ішінара халықты Саентология туралы хабардар ету мақсатында.
Ксену аян
1994 жылдың 24 желтоқсанында alt.religion.scientology тақырыптық тобына көптеген анонимді хабарламалардың біріншісі жарияланды, онда Саентологияның "құпия" жазбаларының мәтіні – OT Levels (OT – "Операциялық Тетан" дегенді білдіреді) қамтылған. Бұл жарияланымдардың ішінде OT III (Операциялық Тетанның үшінші деңгейі) болды, ол Л. Рон Хаббардтың "Ксену оқиғасының" сипаттамасын берді. Ксену оқиғасы 1972 жылы Роберт Кауфманның "Саентология ішінде: Мен қалай Саентологияға қосылдым және супер адам болдым" кітабында, 1977 жылы "Филадельфия Инкуайер" газетінде, ал 1980 жылдары бірнеше рет "Лос-Анджелес Таймс" газетінде жарияланған болатын. Дегенмен, бұл әрекет Саентологияны қорғаумен айналысатын заңгерлердің шараларына алып келді. Олар әртүрлі тақырыптық топтардың қатысушыларымен байланысып, OT жазбаларының рұқсатсыз таралуын тоқтатуды талап ететін ескертулер жіберді. Заңгерлер бұл құжаттарды "авторлық құқықпен қорғалған, тауарлық белгімен қорғалған, жарияланбаған коммерциялық құпиялар" деп сипаттап, материалдарды таратуды авторлық құқық және тауарлық белгі заңнамасын бұзу деп мәлімдеді. OT құжаттары алғаш рет анонимді қайта жіберу арқылы жарияланды, ал оларды тақырыптық топқа жариялаған адамның кім екені ешқашан анықталған жоқ. Алайда, Деннис Эрлих бұл хабарламаларға жауап жазып, оның жауаптарында түпнұсқалық хабарламалардың толық мәтіні (даулы материалдарды қоса) бар еді. Сондықтан Саентологияның заңгерлері оған жүгініп, Эрлих авторлық құқыққа ие туындыларды өзінің тақырыптық топтарындағы хабарламаларында қайта жариялағанын мәлімдеді. Эрлих бұған жауап ретінде оның тақырыптық топтағы жазбаларын жою туралы талаптарын қабылдамады.
Alt.religion.scientology файлын өшіруге тырысу
1995 жылдың 11 қаңтарында Саентологияның адвокаты Хелена Кобрин Usenet талқылау тобы alt.religion.scientology-ді жабуға тырысты, Usenet серверлеріне топты мынадай негіздермен жою туралы басқару хабары жіберді: (1) ол жасалма хабарламамен құрылған; (2) alt.config-те талқыланбады; (3) оның атауында «саентология» деген сөз бар, бұл тіркелген тауар белгісі және осы атаудың өзі қателеуге болады, себебі a.r.s. көбінесе Саентология дініне шабуыл жасауға ниеттенген адамдар үшін пайдаланылады; (4) ол авторлық құқық пен коммерциялық құпияны бұзу арқылы көптеген зардап шекті және осы заңсыз әрекеттерді мақұлдаудан басқа еш мақсаты жоқ. Шындығында, бұл rmgroup хабарының тиімділігі аз болды, өйткені көптеген Usenet серверлері мұндай хабарламаларды көп трафик алатын топтарға қатысты елемеуге бағдарланған, ал осы хабарламаны орындамаған серверлер үшін жаңа топ құру туралы хабарламалар жылдам таратылды. Дегенмен, хабардың жариялануы сөз бостандығын жақтаушылардың Саентологияға қатысты сын-ескертпелерін күшейтті.
(1) It was started with a forged message; (2) not discussed on alt. config; (3) it has the name "scientology" in its title which is a trademark and is misleading, as a. r. s. is mainly used for flamers to attack the Scientology religion; (4) it has been and continues to be heavily abused with copyright and trade secret violations and serves no purpose other than condoning these illegal practices. In practice, this rmgroup message had little effect, since most Usenet servers are configured to disregard such messages when applied to groups that receive substantial traffic, and newgroup messages were quickly issued for those servers that did not do so. However, the issuance of the message resulted in increased public criticism of Scientology by free speech advocates.
Рейдтер мен сот іс-әрекеттері
Бастапқы заңдық хабарламалар мен rmgroup әрекетінен кейін көп ұзамай, Саентология өкілдері жаңалықтар тобының әртүрлі қатысушыларына, соның ішінде Деннис Эрлихке, Діни Технология Орталығы мен Netcom-ға қарсы бірқатар сот процесін бастады. Бірінші рейд 1995 жылдың 13 ақпанында өтті. Саентология заңгерлерімен бірге федералдық маршалдар жаңалықтар тобына Саентологияның авторлық құқыққа ие материалдарын жариялаған деп айыпталған адамдардың үйлеріне бірнеше рейд жүргізді. Рейдтер Арнальдо Лермаға (Вирджиния штаты), Лоуренс А. Вольерсхайм мен FACTNet-тің Роберт Пенниіне (Колорадо штаты) және Деннис Эрлихке (Калифорния штаты) қарсы бағытталды. Халықаралық деңгейде Карин Спайнк (Нидерланды) және Зенон Паноуссис (Швеция) тұрған жерлеріне рейдтер жасалды. Жеке тұлғаларға қарсы сотқа шағымданудан өзге, Саентология Washington Post газетін де OT жазбаларының бір абзасын газет мақаласында қайта басып шығарғаны үшін, сондай-ақ Netcom, Том Клемеруд және XS4ALL сияқты бірнеше интернет-провайдерлерді де сотқа берді. Олар сонымен қатар Deja News архивінен материалдарды жоюды үнемі талап етіп отырды. alt.religion.scientology қатысушылары, әсіресе OT III-тен цитаталар қолдана отырып, құпия құжаттар үшін онлайн шайқасты жариялауға кірісті. Ксену туралы оқиға кейіннен CNN және 60 Minutes сияқты жаңалықтар бағдарламаларында да қоса, көптеген басылымдарда жарияланды. Бұл OT деңгейлеріне қатысты ең танымал сілтемеге айналды, тіпті Саентологиямен тығыз таныс емес көптеген интернет қолданушылары да Ксену туралы оқиғаны естіп, осы есімді дереу Саентологиямен байланыстырды. Саентологияның сыншыларына қарсы жасалған алғашқы шабуылдар соттарда жалғасқан бірқатар заңдық шайқасқа ұласты. Электрондық шекаралар қоры айыпталушы Том Клемерудке заңдық көмек көрсетті, ал оның адвокаты Ричард Хорнинг Деннис Эрлихке тегін қорғау көмектесін табуға көмектесті. Соңғы оқиғалар туралы күнделікті есептер alt.religion.scientology тобына жарияланды. Саентологтардың әрекеттерінен кейін, Саентология "соғысына" дейін әлемдегі ең танымал анонимді ремейлер болған Penet ремейлі жабылды. Ремейл операторы Йохан Хельсингиус өзінің елінде (Финляндияда) оған берілген құқықтық қорғау пайдаланушыларының анонимділігін қорғау үшін жеткіліксіз екенін мәлімдеді және осы себепті ремейлді жабуға шешім қабылдады.
Саентологияның онлайн-акциясы
Жаңалық топтарын жоюға сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, сайентологтар жаңалық топтарын спамға және қорқытуға бағытталған стратегияны қабылдады. Саентологтар үшінші тараптарды жаңалық тобына сайентологияны мақтайтын, сайентологияға қарсы әдемі емес, мағынасыз пікірлер мен басқа жариялағандардың құпия сайентологтар екені туралы айыптаулармен үнемі толтыру үшін жалдады. Бұл жаңалық тобын Google Топтары сияқты онлайн оқырмандар арқылы оқуды дерлік мүмкін емес етеді, бірақ «жоғары шулы» жариялағандардың барлық хабарламаларын сүзгілей алатын арнайы жаңалықтарды оқу бағдарламалық жасақтамасы жаңалық тобын пайдалануға ыңғайлырақ етеді. Сотта заңдық шайқастар жүріп жатқанда, онлайн режимінде де осындай қарқынды және агрессивті науқан жүргізілді. alt.дін.саентология жаңалық тобы ақпарат пен дезинформацияның электрондық дауілінің ортасында қалды, өзінің жаңалық тобы әдеби және образды түрде шабуылға ұшырады. Он мыңдаған мақсатсыз хабарламалар жаңалық тобына жіберілді, бұл «су тасқыны» ең жоғары болған кезде оны оқуды қиын етті. Сонымен қатар, жаңалық тобының анонимді қатысушылары тұрақты түрде қақтығыстар мен тақырыптан тыс пікірталастарды тудырды. Жаңалық тобының қатысушылары Саентологияны осы электрондық шабуылдарды ұйымдастырды деп айыптады, бірақ ұйым кез келген құқық бұзушылықты жоққа шығарды. World Wide Web-тің алғашқы күндерінде Саентологиямен байланысты топтар ұйымды сынаған веб-сайттарды табуды қиындату үшін ұқсас стратегияны қолданды. Саентология өз сайтына мыңдаған веб-беттерді жазу үшін веб-дизайнерлерді жалдады, осылайша алғашқы іздеу жүйелерін спамға ұшыратты. Керісінше, көптеген веб-сайт дамытушылар «Дианетика» және «Саентология» сөздерін «Клембэйк» операциясымен байланыстырды. Бұл анти-саентологиялық сайттың біршама уақыт бойы Google-да ең жоғары индексте болуына әкелді, нәтижесінде Саентология Google-ды сайтқа сілтемелерді жоюға көндірді, бірақ халықаралық наразылық сілтемелерді қалпына келтірді. Бұл Google-дың алғашқы бомбалауының мысалы болуы мүмкін және Интернет іздеу провайдерлерінің күші мен міндеттемелері туралы сұрақтар тудырды. 1990 жылдары Саентология шіркеуі өз мүшелерін ұйым туралы «бекітілмеген» материалдан «қорғау» үшін арнайы бағдарламалық жасақтаманы таратты. Бағдарламалық жасақтама alt.дін.саентология жаңалық тобын, Саентологияға қарсы сайттарды және Саентологияның әртүрлі сыншыларына қатысты барлық сілтемелерді толығымен бұғаттау үшін жасалған. Бұл бағдарламалық жасақтаманы сыншылар келемеждеді, ұйымды цензурада айыптап, бағдарламаны Cyber Sitter желілік сүзгі бағдарламасынан кейін «Scieno Sitter» деп атады. 1998 жылдан бері жаңартулар туралы хабарланбағандықтан (алғашқы сүзгі бағдарламасы тек Windows 95-пен жұмыс істеді), бағдарламалық жасақтаманың шіруі салдарынан бұл пакет соңғы операциялық жүйелер мен браузерлерде қолданылмайды. 2006 жылдың маусым айында Саентология заңгерлері YTMND веб-сайтының негізін қалаушы Макс Голдбергке тоқтату хаттарын жіберіп, оны Саентология туралы сөйлейтін немесе оны мазақтайтын барлық сайттарды алып тастауды сұрады, бұл жақында танымал болғаннан кейін пайда болды. Оңтүстік Парк эпизоды. Голдберг «талаптардың мүлдем негізсіз екенін және мен ештеңе алып тастамаймын» деп жауап берді, сайттың мүшелеріне «бізді сотқа берудің уақыты ғана болуы керек» деп қосты. Осыған жауап ретінде YTMND пайдаланушылары Саентология туралы тағы да сайттар құрды; олар басты бетке шығарылды. Олар сондай-ақ «Саентология туралы күлкілі емес шындық» сайтына Google бомбалау науқанын жүргізді. YTMND немесе Голдбергке қарсы ешқандай заңдық шаралар қолданылмады. 2007 жылдың тамызында MSNBC Associated Press-тің Wikipedia Scanner мақаласында Саентология шіркеуіне тиесілі компьютерлер Саентологияның Википедиядағы кірісіндегі сынды алып тастағанын келтірді. Fox News мақаласында Саентология шіркеуінің компьютерлері Саентология мен Культ туралы ақпарат желісі арасындағы байланысты жою үшін қолданылғаны туралы хабарланды. 2009 жылдың мамыр айында Википедияның төрелік комитеті Саентологтардың өз бетінше редакциялауына жол бермеу үшін Саентология шіркеуінің IP-адрестерінен сайтқа кіруді шектеу туралы шешім қабылдады. «Саентологтарға қарсы редакторлар тобы» да тақырып бойынша тыйым салынды. Саентология шіркеуі YouTube-ке авторлық құқықтарды бұзу туралы талап қойып, видеоны алып тастауды талап етті. Осыған жауап ретінде Anonymous Project Chanology жобасын құрды. Саентология шіркеуінің әрекетін Интернет цензурасының түрі деп есептей отырып, Project Chanology мүшелері Саентология веб-сайттарына қызметтен бас тарту шабуылдарын, әзіл телефон қоңырауларын және Саентология орталықтарына қара қоңыр факстарды ұйымдастырды. 2008 жылдың 21 қаңтарында Anonymous YouTube-қа «Саентологияға хабарлама» деген видеоарна арқылы өз мақсаттары мен ниеттерін жариялады және Саентология шіркеуі мен Діни Технология орталығына қарсы «Саентологияға соғыс» жариялаған баспасөз хабарламасын жариялады. Баспасөз хабарламасында топ ұйымға қарсы шабуылдар сөз бостандығы құқығын қорғау және ұйым мүшелерінің қаржылық пайдалануы деп санайтын нәрсені тоқтату үшін жалғасатынын мәлімдеді. 2008 жылдың 28 қаңтарында YouTube-та «Іс-қимылға шақыру» деген жаңа видео пайда болды, ол 2008 жылдың 10 ақпанында Саентология шіркеуі орталықтарының сыртында наразылық акцияларын өткізуге шақырды. 2008 жылдың 2 ақпанында 150 адам Флорида штатының Орландо қаласындағы Саентология шіркеуі орталығының сыртында ұйымның әрекеттеріне қарсы наразылық акциясын өткізді. Санта-Барбара, Калифорния және Манчестер, Англия қалаларында да шағын наразылық акциялары өтті. 2008 жылдың 10 ақпанында 7000-ге жуық адам 93-тен астам қалаларда бүкіл әлем бойынша наразылық акциясына қатысты. Көптеген наразылық білдірушілер V for Vendetta кейіпкері V-ден шабыттанған Гай Фокс маскаларын киді, немесе ұйымнан кек алудан қорғану үшін өздерінің жеке басын жасырды. Anonymous 2008 жылдың 15 наурызында Нью-Йорк, Чикаго, Лос-Анджелес, Лондон, Париж, Ванкувер, Торонто, Берлин және Дублин сияқты әлемнің барлық қалаларында екінші толқынды наразылық акциясын өткізді. Anonymous Саентологияға қарсы үшінші наразылық акциясын 2008 жылдың 12 сәуірінде өткізді. «Operation Reconnect» деп аталған акция Саентология шіркеуінің ажыратылу саясатына назар аударуға бағытталған. Үш аптадан кейін Wikileaks Саентология шіркеуінен нұсқаулық авторлық құқықпен қорғалғаны және оны жариялау авторлық құқықтарды бұзуға әкелетіні туралы ескерту алды. 1995 жылы Саентология голланд интернет-провайдері XS4ALL серверлеріне шабуыл жасады және құпия материалдардан алынған үзінділерден туындаған авторлық құқықтарды бұзуы үшін оны және Карин Спайнкты сотқа берді. 1995 жылы шығарылған қаулы, 1999 жылы толық сот отырысы, 2003 жылы шағым, Нидерландтың Жоғарғы Соты 2005 жылдың желтоқсанында растады, бәрі провайдер және Карин Спайнктың пайдасына болды. Деннис Эрлих және Саентология өзара шарттастырылған сот процестерін аяқтады. Эрлих онлайн шайқастан толығымен бас тартты және оның барлық аты Саентология шіркеуінің материалдарынан жойылды. Саентология Цифрлық мыңжылдық авторлық құқықтар актісін (DMCA) пайдаланған алғашқы ұйымдардың бірі болды. 1999 жылдың маусымында Саентология анонимді түрде alt.дін.саентологияға «Safe» псевдонимімен жариялаған адамның жеке басын ашу үшін даулы заңды пайдаланды. 2001 жылдың наурызында Саентология заңгерлерінен келген құқықтық қауіптер Slashdot-ты OT III-тен алынған үзінді жарияланғаннан кейін өзінің талқылау тақтасынан мәтінді жоюға мәжбүр етті. Slashdot бұл авторлық құқықтарға қатысты мәселелерге байланысты жүйесінен жоюға тура келген алғашқы пікір екенін атап өтті және Саентологияға қарсы веб-сайттарға сілтемелер тізімін жариялап қарсы шара қолданды. Ұйым 2002 жылдың наурызында Google іздеу жүйесін даулы Саентологияға қарсы веб-сайт Operation Clambake-тің жазбаларын жоюға мәжбүрлеу үшін де DMCA-ны пайдаланды, бірақ жазба Интернет пайдаланушыларынан көптеген шағымдар түскеннен кейін қалпына келтірілді. Бұл оқиғадан туындаған жариялылық...