Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ай бетіндегі ойыс
Lunar surface depression
Планк – диаметрі шамамен 319 километр болатын, Айдың оңтүстік жарты шарында, Жерден көрінгендей алыс жағында орналасқан үлкен айлық соққы кратері. Ол Понкаре жазығының батысында жатыр, бұл Планктан сәл ғана үлкен тағы бір алып құрылым. Планктың оңтүстік-шығыс жиегінде Прандтль кратері, солтүстік-шығысында Хильдегард, ал батысында Фехнер кратері орналасқан. Планк Оңтүстік полюс – Айткен алқабында орналасқан.
Planck is a large lunar impact crater, approximately 319 kilometers in diameter, that is located in the southern hemisphere of the Moon, on the far side as seen from the Earth. It lies to the west of the walled plain Poincaré, another enormous formation only slightly larger than Planck. Lying across the southeast rim of Planck is the crater Prandtl, to the northeast is Hildegard, and to the west is Fechner. Planck is located within the South Pole–Aitken basin.
Сипаттама
Осы көлемдегі көптеген ай формациялары сияқты, сыртқы жиегі де кішірек соққылардан зақымданып, эрозияға ұшыраған, нәтижесінде кішкентай кратерлермен тілінген және кесілген тік шыңдар мен қыраттардың жалпылама бедерін құрайды. Бұл қабырғалы жазықтың батыс шетін Валлис Планк деп аталатын ұзын ай аңғары жауып тұр. Дегенмен, атауына қарамастан, бұл аңғар шындығында оңтүстікке қарай орналасқан қабырғалы Шредингер жазығына қатысты радиалды түрде созылған. Аңғардың ұзындығы шамамен 503 километрді құрайды. Планктың ішкі төбесіндегі ең айқын ерекшелік – солтүстік жартысындағы Planck W, Planck Y, Planck Z, Planck B және Planck A кратерлерінен тұратын көп кратерлі құрылым. Planck Y кратерінің ішкі бөлігі лавамен толығымен суға батып, тек қана беткейлік шеңбер қалған. Сол сияқты, Planck Z кратері де лавамен су басқан, бірақ оның жиегі көбірек көрінеді. Planck B кратерінің ішкі бөлігін концентрлі кратер алып жатыр, ал төбесінде бірнеше жарылымдар бар. Планктың қалған төбесінің бөліктері, кем дегенде, айналасындағы жермен салыстырғанда тегіс және жазық. Бұл әсіресе солтүстік ішкі қабырға бойындағы доға тәрізді бөлікте айқын байқалады. Кратердің оңтүстік жартысы біршама көбірек бұзылған, бірақ әлі де кейбір жерлерде тегіс жазықтарды құрайды. Планктың ішкі бөлігінде көптеген кішкентай кратерлер және бірнеше «призрак» кратерлердің қалдықтары бар.
Like many lunar formations of this size, the outer rim has been damaged and eroded by lesser impacts, leaving a rugged ring of peaks and ridges that is notched and incised by small craters. The western rim of this walled plain is neatly overlain by a long lunar valley designated the Vallis Planck. Despite its name, however, this valley is actually radial to the walled plain Schrödinger to the south. The valley is approximately 503 kilometers in length. The most notable feature on the interior floor of Planck is a multi crater formation in the northern half consisting of Planck W, Planck Y, Planck Z, Planck B, and Planck A. The interior of Planck Y has been almost completely flooded by lava, leaving only a shallow perimeter. Likewise Planck Z has been flooded, although its rim is somewhat more prominent. The interior of Planck B is partly occupied by a concentric crater, and the floor contains several clefts. Parts of the remaining floor of Planck are level and smooth, at least in comparison with the surrounding terrain. This is particularly so in an arc along the northern inner wall. The southern half of the crater is somewhat more irregular, although still forming level plains in places. There are many small craters across the interior of Planck, and a few ghost crater remnants.
Спутник кратерлері
Конвенция бойынша бұл ерекшеліктер ай карталарында әріпті Планкке ең жақын кратер ортасының жағына орналастыру арқылы анықталады. Планк ендігі Ұзындығы Диаметрі Ref А 54.7° О 137.3° Ш 18.55 км B 56.0° О 137.4° Ш 44.88 км С 53.4° О 141.3° Ш 43.74 км Ж 62.9° О 145.3° Ш 25.21 км К 65.0° О 146.2° Ш 26.06 км L 66.9° О 141.8° Ш 23.37 км W 56.0° О 131.2° Ш 17.38 км X 54.3° О 129.5° Ш 22.27 км Y 55.0° О 132.0° Ш 40.75 км Z 56.4° О 135.2° Ш 66.75 км
By convention these features are identified on lunar maps by placing the letter on the side of the crater midpoint that is closest to Planck. Planck Latitude Longitude Diameter Ref A 54.7° S 137.3° E 18.55 km B 56.0° S 137.4° E 44.88 km C 53.4° S 141.3° E 43.74 km J 62.9° S 145.3° E 25.21 km K 65.0° S 146.2° E 26.06 km L 66.9° S 141.8° E 23.37 km W 56.0° S 131.2° E 17.38 km X 54.3° S 129.5° E 22.27 km Y 55.0° S 132.0° E 40.75 km Z 56.4° S 135.2° E 66.75 km