Кіріспе
1997 жылы түсірілген Барри Левинсонның "Итті шауып таста" фильмі – 1997 жылы түсірілген, режиссерлігін Барри Левинсон жасаған, басты рөлдерді Дюстин Хоффман мен Роберт Де Ниро сомдаған американдық саяси сатиралық қара комедия. Фильм Албаниядағы соғысты президенттік сексуалдық скандалдан сайлаушылардың назарын аудару үшін құрастырған голливуд продюсері мен имиджмейкердің оқиғасын баяндайды. Хилари Хенкин мен Дэвид Маметтің сценарийі Ларри Бейнхарттың 1993 жылғы "Американдық батыр" романының негізінде жазылған. "Итті шауып таста" фильмі Клинтон-Левински скандалы және 1998 жылдың тамызында Клинтон әкімшілігінің Судандағы "Аль Шифа" фармацевтикалық зауытын бомбалау туралы жаңалықтар тарағанға бір ай бұрын шықты, бұл оқиғалар фильммен нақты оқиғалардың ұқсастығы туралы әңгімелерге себеп болды. Бұл салыстыру 1998 жылдың желтоқсанында да жасалды, ол кезде Клинтон-Левински скандалы бойынша Клинтонның импичмент процесі кезінде әкімшілік Иракқа қарсы бомбалау науқанын бастады. 1999 жылдың көктемінде де осылай болды, әкімшілік Косово соғысына араласып, Югославияға қарсы бомбалау науқанын бастады, ол Албаниямен шектес және этникалық албандар тұрады. Фильм 15 миллион долларлық бюджетпен 64,3 миллион долларлық табыс әкелді және сыншылар тарапынан жақсы қабылдады, олар режиссураны, актерлік шеберлігін, тақырыбын және юморын жоғары бағалады. Хоффман өзінің рөлі үшін "Оскар" сыйлығына ұсынылды, ал сценарийшілер Дэвид Мамет пен Хиллари Хенкин екеуі де "Ең үздік бейімделген сценарий" номинациясына ие болды.
Wag the Dog is a 1997 American political satire black comedy film produced and directed by Barry Levinson and starring Dustin Hoffman and Robert De Niro. The film centers on a spin doctor and a Hollywood producer who fabricates a war in Albania to distract voters from a presidential sex scandal. The screenplay by Hilary Henkin and David Mamet was loosely adapted from Larry Beinhart's 1993 novel, American Hero. Wag the Dog was released one month before the news broke of the Clinton–Lewinsky scandal and the bombing of the Al Shifa pharmaceutical factory in Sudan by the Clinton administration in August 1998, which prompted the media to draw comparisons between the film and reality. The comparison was also made in December 1998, when the administration initiated a bombing campaign of Iraq during Clinton's impeachment trial for the Clinton–Lewinsky scandal. It was made again in spring 1999, when the administration intervened in the Kosovo War and initiated a bombing campaign against Yugoslavia, which, coincidentally, bordered Albania and contained ethnic Albanians. The film grossed $64.3 million on a $15 million budget, and was well received by critics, who praised the direction, performances, themes and humor. Hoffman received a nomination for the Academy Award for Best Actor for his performance, and screenwriters David Mamet and Hilary Henkin were both nominated for Best Adapted Screenplay.
Сюжет
Президент сайлауға екі апта қалғанда Овалдық кабинетте кәмелетке толмаған қызға қол созып тұрғаны анықталды. Конрад Бринді, жоғары деңгейдегі дәрігерді, президент көмекшісі Виннифред Эймс, қоғамның назарын бұл жанжалдан аластату үшін шақырады. Ол Албанияда ойдан шығарылған соғыс құруға шешім қабылдады, бұқаралық ақпарат құралдары бұған назар аударады деп үміттенеді. Брин Голливуд продюсері Стэнли Моттспен соғысты жасау үшін байланысады, бұл тақырыптық әнмен және жалған фильммен толықтырады. Алғашқыда бұл қулық сәтті жүзеге асады, президент сайлауларда тез алға шығады. ЦРУ бұл туралы білгенде, олар Бринді алдап-арбау туралы айту үшін агент Янгты жібереді. Брин Янгты алдауды ашу оның және ЦРУ мүддесіне қайшы келетіндігіне сендіреді. Бірақ ЦРУ президенттің қарсыласымен бірлесіп соғыстың аяқталғанын хабарлағанда, БАҚ президенттің жыныстық қатынас туралы мақаласына назар аударады. Мұны жеңу үшін Моцс Албанияда жаудың қасында қалған батырды ойлап табады. Оның "ескі аяқ киім сияқты тасталды" деген ойға сүйеніп, Брен мен Мотс Пентагоннан арнайы күштердің сарбазын сәйкесті атымен қамтамасыз етуді сұрайды ("Шуман" деген сержант анықталды), оның айналасында POW баяндамасы жасалуы мүмкін. Бұл аңыздың бір бөлігі ретінде халық әншісі Джонни Дин "Old Shoe" атты әнді жаздырады, ол 78 айналымдық дискке басылады, тыңдаушылар оны жылдар бұрын жазылған деп ойласын деп, мерзімінен бұрын жасқа толады және Конгресс кітапханасына "тақырып алу" үшін жіберіледі. Көп ұзамай телефон және электр желілерінің жанына көптеген аяқ киімдер іліне бастайды. Шумманды іздеуге барған топ оның шын мәнінде қылмыскерлік тұрғыдан есі дұрыс емес әскери тұтқын екенін біледі. Қайтып келе жатқанда ұшағы Эндрюс әуе базасына ұшып бара жатқанда апатқа ұшырайды. Команда аман қалып, оны фермер құтқарады, ол заңсыз шетелдік, оған жақсы әңгіме үшін жеделдетілген азаматтық беріледі. Алайда, Шуман бензин станциясының иесінің қызын зорлауға тырысқанда өлтіріледі. Мүмкіндікті пайдаланып, Моттс Шуманның құтқару кезінде алған жарақаттарынан қайтыс болғанын айтып, оны әскери түрде жерлеуді ұйымдастырады. Саяси ток-шоуды қарап отырғанда, Мотсс бұқаралық ақпарат құралдарының президент сайлауында "Атты ағыста алмастырма" деген жарнамалық ұранымен жоғарылауды Моттстың ауыр еңбегімен емес, жоғарылаумен байланыстыратынын байқап, ренжіді. Моттс өзінің қатысы бар екенін және Бриннің елші болу ұсынысына және "өз өмірімен ойнайды" деген ескертуіне қарамастан, оның қатысы бар екенін білдіреді. Моттс ойынан бас тартқаннан кейін, Брин өзінің күзетшілеріне оны өлтіруді бұйырады. Жаңалықтарда Мотс үйінде жүрек ауруынан қайтыс болғаны, президенттің қайта сайлануы сәтті болғаны, ал албандық террористік ұйым жақында болған бомбалаудың жауапкершілігін өз мойнына алғаны туралы хабарланады.
Мосс пен Эванс
Хоффманның кейіпкері Стэнли Моттс, атақты продюсер Роберт Эванстың өзінен тікелей алынған деп айтылады. Кейіпкер мен Эванстың жұмыс істеу жолдары, мінез-құлқы, ерекшеліктері, киім стилі, шашы және үлкен, шаршы жақтаулы көзілдіріктері арасындағы ұқсастықтар анықталды. Шындығында, Эванс өзінің "Мен осы фильмде тамаша көрінемін" деп әзіл айтқаны да жеткізілді. Хоффман Эванстан шабыттанғаны туралы ешқашан айтқан емес. Фильмнің DVD нұсқасының комментарий жолында айтылғандай, ол рөлге қатысты болған болуы мүмкін, бірақ Моттстың мінезінің көп бөлігі Хоффманның әкесі Гарри Хоффманға негізделген, ол бұрын Columbia Pictures компаниясында реквизиттерді басқарған.
Жазу кредиттері
Барри Левинсонның қарсылығынан кейін фильмнің титрлерін жасау сол кезде дау тудырды. Левинсон режиссер болып тағайындалғаннан кейін, Дэвид Мамет Ларри Бейнхарттың «Американдық батыр» романынан еркін бейімделген Хилари Хенкиннің сценарийін қайта жазуға шақырылды. Левинсон мен Маметтің жақын қарым-қатынасын ескере отырып, New Line Cinema Маметке ғана сценарий авторы деп титр беруді сұрады. Бірақ Америка Жазушылар Гильдиясы Хенкиннің мүддесін қорғай отырып, Хенкиннің бастапқы сценарий авторы ретінде сценарийдің құрылымын, көп бөлігін және диалогтарды жасағанын ескере отырып, оған бірінші орынды бөліскен сценарий авторы деген титр берді. Левинсон Гильдиядан шығумен қорқытты (бірақ ол одан бас тартты), Маметтің барлық диалогтарды жазғанын, сондай-ақ Моттс және Шуман тұлғаларын жасағанын, Голливудтағы және Нэшвиллдегі көріністердің көп бөлігін ойлап тапқанын мәлімдеді. Левинсон Хенкиннің бастапқы нұсқасы мен түсірілімге алынған сценарий арасындағы көптеген ұқсастықтарды Хенкин мен Маметтің бірдей роман негізінде жұмыс істегенімен түсіндірді, бірақ Америка Жазушылар Гильдиясы өз шешімінде онымен келіспеді.
Музыка
Фильмде басты кейіпкерлер жүргізген ойдан шығарылған науқан үшін жазылған көптеген әндер кездеседі. Олардың ішінде "Good Old Shoe", "The American Dream" және "The Men of the 303" әндері бар. Дегенмен, бұл туындылардың ешқайсысы саундтрек альбомына енбеді. Альбомда тек атау трекі (британдық гитарист және вокалист Марк Кнопфлер орындаған) және Кнопфлердің жеті инструменталды әуені ғана болды.
Қабылдау
Rotten Tomatoes сайтында «Wag the Dog» фильмі 76 рецензия негізінде 86% мақұлдау рейтингіне ие, орташа бағасы 7.4/10. Сайттың сын тұжырымы: «Режиссер Барри Левинсон мен жұлдызды актерлік құрамнан тұратын ақылды, жақсы ойналған және мазасыз саяси сатира». Metacritic сайтында фильмге 22 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкаладан 73 бал берілді, бұл «жалпы алғанда жағымды пікірлер» дегенді білдіреді. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыз берді және «Чикаго Сан Таймс» газетіндегі рецензиясында: «Бұл фильм – реалистік элементтерімен күлкілі болатын сатира; «Доктор Странгельве» сияқты, ол сізді күлдіріп, содан кейін ойға қалдырады» деп жазды. Ол оны 1997 жылғы ең сүйікті фильмдерінің тізімінде оныншы орынға қойды. «The Washington Post» газетінің Энн Хорнедей оны жасалған ең жақсы саяси фильмдердің тізімінде 12-ші орынға қойды.
Марапаттар
Сыйлық санаты бойынша номинация(лар) Нәтиже Ref. «Оскар» сыйлығы Ең үздік актер Дастин Хоффман Ең үздік сценарий – Бұрын шығарылған немесе жарияланған материалға негізделген Хилари Хенкин және Дэвид Мамет «Артиос» сыйлығы Ең үздік фильмге кастинг – Комедия Элен Ченоует және Дебра Зейне Берлин халықаралық кинофестивалі «Алтын аю» Барри Левинсон Арнайы қазылар сыйлығы Британдық кино және телеарналар академиясы сыйлығы Ең үздік бейімделген сценарий Хилари Хенкин және Дэвид Мамет «Сыншылар таңдауы» сыйлығы Ең үздік фильм «Алтын глобус» сыйлығы Ең жақсы фильм – Музыкалық немесе комедия Музыкалық немесе комедиядағы ең үздік актер Дастин Хоффман Ең үздік сценарий – Фильм Хилари Хенкин және Дэвид Мамет Ұлттық сыншылар кеңесі сыйлығы Ең үздік қосалқы рөлдегі актриса Энн Хеше Ұлттық киносыншылар қоғамы сыйлығы Ең үздік актер Дастин Хоффман 3-орын Онлайн фильм және теледидар ассоциациясы сыйлығы Ең үздік комедия/музыкалық фильм Дэни ДеВито, Барри Левинсон және Джейн Розентл Ең үздік комедия/музыкалық актер Дастин Хоффман Ең үздік сценарий – Басқа ортадан алынған материалға негізделген Хилари Хенкин және Дэвид Мамет Саяси кино қоғамы сыйлығы Демократия Ресей киносыншылары гильдиясы сыйлығы Ең үздік шетелдік актер Роберт Де Ниро «Спутник» сыйлығы Музыкалық немесе комедиядағы ең үздік актер Дастин Хоффман Музыкалық немесе комедиядағы ең үздік қосалқы рөлдегі актриса Энн Хеше «Гильдия актерлері» сыйлығы Ең үздік ер адамның жетекші рөліндегі актерлік шеберлігі Дастин Хоффман Түркия киносыншылары қауымы сыйлығы Ең үздік шетелдік фильм 7-орын Американдық сценаристтер гильдиясы сыйлығы Ең үздік сценарий – Бұрын шығарылған немесе жарияланған материалға негізделген Хилари Хенкин және Дэвид Мамет.
Үй медиасы
Wag the Dog 1998 жылдың 3 қарашасында VHS форматында, ал 2005 жылдың 15 қарашасында DVD форматында шықты. Blu-ray форматында қолжетімді емес.
Теледидарлық бейімдеу
2017 жылдың 27 сәуірінде Deadline порталы Барри Левинсон, Роберт Де Ниро және Том Фонтана HBO арнасы үшін фильм негізінде телесериал дамытып жатқанын хабарлады. Де Нироның TriBeCa Productions компаниясы Левинсон мен Фонтана компанияларымен бірлесіп өндіріске түсуі тиіс болған.
"Итті жауып" термині мен қолданылуы
Саяси фраза "иттің құйрығын шайқау" маңызды мәселеден назарды аудару үшін, одан бетер маңызды емес нәрсеге көңіл бөлгенді білдіреді. Бұл тіркес 1870 жылдарға дейін қалыптасқан. "The Daily Republican" жергілікті газетінде: "Лорд Дандриридің жұмбағын еске түсіріп, Балтиморлық америкалықтар Цинциннати конвенциясының Демократиялық партияны бақылауы үшін 'иттің құйрығы иттің басын шайқауы' керек деп ойлайды" делінген. Сол кезде де, қазір де бұл фраза кері жағдайды көрсетеді, онда кішкентай және көрінеу маңызсыз нәрсе (құйрық) үлкен, маңызды нәрсені (итті) бақылайды. Ол 1960 жылдары қайта қолданылды. Клинтон-Левински жанжалынан кейін бір жыл өткен соң фильм "шындыққа" айналды. Президент Билл Клинтон кінәсін мойындағаннан кейін бірнеше күннен соң Ауғанстан мен Суданға зымырандық соққы беруге бұйрық берді. Импичмент процесі кезінде Клинтон Иракты бомбалады, бұл "иттің құйрығын шайқау" деген айыптамаларды күшейтті. 1999 жылдың наурыз айында, жанжал әлі де жұртшылықтың санасында болғанда, оның әкімшілігі Югославияға қарсы бомбалау науқанын бастады.