Кіріспе

Рейгандар – 2003 жылы түсірілген американдық тарихи драмалық телефильм. Оны Роберт Аллан Акерман режиссерлік етті, ал сценарийін Джейн Марчвуд, Том Рикман және Элизабет Эглофф Карл Сферраза Энтонидің 1991 жылғы «First Ladies Volume II» атты өмірбаяны негізінде жазды. Фильмде Рональд Рейган рөлін Джеймс Бролин, ал бірінші ханым Нэнси Рейган рөлін Джуди Дэвис сомдады. Сонымен қатар, Željko Ivanek, Mary Beth Peil, Bill Smitrovich, Shad Hart, Zoie Palmer, Richard Fitzpatrick, Vlasta Vrána, Francis Xavier McCarthy, Frank Moore, Aidan Devine және John Stamos сияқты актерлер де түсті. CBS телеарнасы оны 2003 жылдың қараша айында күзгі рейтингтік кезеңде 2 бөлімді мини-сериал ретінде көрсетуді жоспарлаған, бірақ Рейганды бейнелеуге байланысты туған дау-дамайлар салдарынан ол сол жылдың 30 қарашасында кабельдік Showtime арнасында фильм ретінде көрсетілді.

Сюжет

Фильмде Рейганның 1949 жылы Голливудта болған кезінен бастап, Калифорния губернаторы қызметін атқарған кезеңінен және 1989 жылы президенттік лауазымдағы соңғы күніне дейінгі уақыт аралығы қамтылған. 1968 жылы Рейган Республикалық партияның кандидаттығына Ричард Никсоннан жеңіледі. 1975 жылы Калифорния губернаторы ретінде 8 жыл қызмет еткеннен кейін, Рейган 1976 жылы Республикалық партияның кандидаттығына таласады. Бірақ президент Джеральд Форд кандидаттыққа ие болады. Рональд Рейганның қыздарының бірі – Патти Дэвис есірткіге тәуелді болып бейнеленген. 1981 жылы Рейганға жасалған қастандықтан кейін, сол жылы Ливия америкалық ұшақтарды атып түсіреді.

Дау

Фильмнің эфирге шығуына бір ай қалғанда, сценарийдің бір бөлігі жарияланды. Осы оқиғалардың нәтижесінде, мини-сериал консерваторлар тарапынан Рейганды теңгерімсіз және дұрыс емес бейнелегендігі үшін сынға ұшырады. CBS Рональд пен Нэнси Рейган туралы махаббат оқиғасын саясатқа арқау етіп түсіруді жоспарлаған, бірақ кейіннен бұл фильмді ашық саяси туынды деп сипаттады. Фильмді қолдаушылар бұл сын-пікірлердің партиялық көзқарасқа негізделгенін және фильмді цензуралауға бағытталған әрекет екенін мәлімдеді, себебі ол бұрынғы президентті әрқашан жағымды жарықтан көрсетпейді. Консерваторлар мини-сериалды көрсетуге рұқсат бермес бұрын сынға алды, ол Рейганның аузына сөз тигізгенін және солшыл тарихқа қатысты ревизионизм деп айыптады. Көптеген сын-пікірлер сценарийдің алғашқы нұсқаларына негізделген, ал кейбір көріністер түсірілмеді немесе соңғы нұсқадан алынып тасталды. Бірнеше апта бойы консерваторлардың қарсылығынан кейін, 2003 жылдың 4 қарашасында CBS мини-сериалды эфирден алып тастады және бағдарлама "Рейгандарды теңгерімді түрде көрсетпейді" деп мәлімдеді. Оның орнына, желі кабельдік арна Showtime-да көрсетуді шешті, ол CBS-пен бірге Viacom компаниясына тиесілі болды. CBS өз веб-сайтында: "Рейгандар" сериалы 16 және 18 қарашада көрсетілмейді. Бұл шешім тек соңғы фильмді көргеннен кейінгі реакциямызға негізделген, сценарийдің жобасы төңірегінде туындаған дауға емес. Бұл мини-сериалдың өндіріс сапасы мен актерлік шеберлігі жоғары болғанына қарамастан, және продюсерлер сценарийдегі әрбір көріністі растайтын деректерге ие болғанына қарамастан, біз оның CBS және оның көрермендері үшін Рейгандарды теңдестірілген бейнелемейтініне сенеміз. Кейінгі түзетулер бұл мәселені шешкен жоқ. Ашық эфирдегі телеарна, барлық халыққа қолжетімді, ақы төлеп көруге болатын медиадан өзгеше стандарттарға ие. Бірақ біз кино жасаушылардың өз даусын естіртуге және фильмдерін көрсетуге құқығын мойындаймыз және құрметтейміз. CBS-тің наразылыққа мойын бұйған жоқ деген мәлімдемесі оның сыншыларын сендіре алмады. Фильмнің продюсерлері бұрын CBS сценарийді де, түсірілген материалдарды да мақұлдағанын, ал фильмті екі топ заңгер тексергенін атап өтті. Теледидарды қолдайтын "Цифрлық демократия орталығының" басшысы Джефф Честердің айтуынша, CBS федералды үкімет жергілікті телеарналардың меншігін шектеу туралы ережелерді қарастырып жатқан кезде республикалықтарды ренжітпеуді шешкен. CBS басшылары "бизнес шешім қабылдады", - деді ол. "Осылай істеу арқылы олар саяси қысымға беріліп қалды." Демократтардың сол кездегі жетекшісі сенатор Том Дашл бұл шешімнің "маған қорқыту сезімін тудырады" деп түсіндірді.

Даулы сызық алынып тасталды

Сценарийдегі ең даулы мәселелердің бірі – Рейганның СПИД-пен ауыратын науқастар туралы әйелімен сөйлескенде: «Күнәлі өмір сүргендер күнәлі өлімге ие болады» деген сөздері болды. Сценаристтер Рейганның осылай айтқандығына ешқандай дәлел жоқ екенін мойындады; алайда, 1982 жылдан 1989 жылға дейін Рейган басшылығымен бас хирург қызметін атқарған К. Эверетт Куптың Ұлттық денсаулық сақтау институтындағы құжаттарында СПИД «негізінен гомосексуалистер мен тамырға есірткі салу арқылы есірткі қолданушыларға әсер етті, олар президент Рейган мен оның ішкі саясат кеңесшілерінің пікірінше, өзінің әдепсіз мінез-құлқымен осы ауруды өздеріне тартты және жаңа денсаулық сақтау ақпаратына немесе саясатына қарағанда моральдық түзетуге көбірек мұқтаж болды» деп мәлімдеген. Бұл сөздер фильмнің Showtime және DVD нұсқаларынан алынып тасталды. «Рейгандар» фильмінің продюсерлері Нил Мерон мен Крейг Задан әр фактінің (бірақ диалогтың әр жолының емес) кем дегенде екі дереккөзбен расталғанын мәлімдеді. Алайда, Рейганның қызы Пэтти Дэвис фильм түсірілімі кезінде фильм жасаушылар Рейганның отбасы мүшелерімен немесе жақын достарымен кеңеспегенін айтты. Кейбір сыншыларды бейтараптыққа шақыруға итермелеген тағы бір фактор – Рейган рөлін ойнаған Джеймс Бролиннің әйелі Барбра Стрейзандтың ашық либералды көзқарастары болды. Барбра Стрейзанд CBS телеарнасының «Рейгандар» фильмін көрсетпеу шешімін «көркемдік бостандық үшін қайғылы күн» деп сынады және телеарна «оңшыл республикашылдардың қысымына бойын алдырды» деді. Пэтти Дэвис CBS телеарнасының оны эфирден алып тастағанын «дұрыс іс» деп бағалады. Бролин кейін «Батыс қанатында» президенттікке үміткер, ойдан шығарылған республикалық кандидат – губернатор Роб Ричи рөлін ойнады, ал оның ұлы Джош 2008 жылы Оливер Стоуннің «W» фильмінде 43-ші президент Джордж Буш рөлін сомдады.