Кіріспе

Индология, сондай-ақ Оңтүстік Азия зерттеулері деп те аталады, Үнді субконтинентінің тарихы, мәдениеттері, тілдері және әдебиетін академиялық тұрғыдан зерттеу болып табылады және Азия зерттеулерінің бір бөлігі есептеледі. Индология (неміс тілінде Indologie) термині көбінесе неміс ғылымымен байланысты, және ағылшын тілді академиялық ортаға қарағанда неміс және континенталдық Еуропа университеттеріндегі кафедра атауларында жиі қолданылады. Нидерландыда Индология термині Голландиялық Шығыс Индиядағы отарлық қызметке дайындық мақсатында Үндістан тарихы мен мәдениетін зерттеуді белгілеу үшін пайдаланылған. Классикалық Индологияның негізгі құрамына санскрит, пали және тамил әдебиеттерінің тіл білімі саласындағы зерттеулері, сондай-ақ дхармалық діндерді (индуизм, буддизм, джайнизм және т.б.) зерттеу кіреді. Оңтүстік Азия зерттеулері аясындағы кейбір аймақтық маманданулар:
Бенгал зерттеулері – Бенгалдың мәдениеті мен тілдерін зерттеу
Дравидология – Оңтүстік Үндістанның дравид тілдерін зерттеу
Тамил зерттеулері
Пәкістан зерттеулері
Синдология – тарихи Синд аймағын зерттеу.

Кейбір ғалымдар классикалық Индологияны және қазіргі Индологияны ажыратады, біріншісі санскрит, тамил және басқа да ежелгі тілдердегі бастапқы көздерге баса назар аударады, ал екіншісі – қазіргі Үндістанның саясаты мен қоғамтануын зерттейді.

Алдын ала өнімдер

Индияны субконтиненттен тыс жерлерден келген саяхатшылардың зерттеуінің басталуы кем дегенде Мегастенге (шамамен б.з.д. 350–290 жж.), Селевкидтердің Чандрагупта (322–298 жж. билеген) сарайына елшісіне дейін жетеді, ол Маурьян империясын құрған. Исламның алтын ғасыры ғалымы Мұхаммед ибн Ахмад Аль Бируни (973–1048) "Тарих әл-Хинд" ("Индияны зерттеу") еңбегінде Индияның саяси және әскери тарихын жазды, сондай-ақ Индияның мәдени, ғылыми, әлеуметтік және діни тарихын егжей-тегжейлі қарастырды. Ол Индияның антропологиясын зерттеді, түрлі үнді топтарымен кеңінен қатысушы байқаулар жасады, олардың тілдерін үйреніп, бастапқы мәтіндерін зерттеді, ал мәдени салыстыруларды қолдана отырып, өз қорытындыларын объективтілікпен және бейтараптықпен ұсынды.

Академиялық тәртіп

Индология, оны осы саланың мамандары қалай түсінетіні, ерте заманауи кезеңде басталып, сыншыл өзін-өзі тану, байланыстарды үзу механизмдері мен жаһандану, сондай-ақ білімді рефлексивті меңгеру сияқты қазіргі заманның маңызды ерекшеліктерін қамтиды. Индологияның бастапқы кезеңінен бері, яғни сегізінші ғасырдың соңынан бері академиялық байланыс желісін дамыту және Бенгалия Азиялық қоғамы сияқты ғылыми қоғамдар құру арқылы сенімділік орнату, сондай-ақ Корольдік Азиялық қоғам журналы мен Бандаркар Шығыс зерттеу институтының жылнамасы сияқты ғылыми журналдарды жариялау – маңызды ерекшеліктерінің бірі болып табылады. Индологияның ерекшелігі – Еуропа классикалық зерттеулері немесе «классика» деп аталатын салада дамыған ғылыми әдістемелерді Оңтүстік Азия тілдеріне, әдебиеттеріне және мәдениетіне қолдану. Уильям Джонс, Генри Томас Колбрук, Герасим Лебедев немесе Август Вильгельм Шлегель сияқты сегізінші ғасырдың белгілі ғалымдарының еңбегінен кейін, Индология тоғызыншы ғасырда Британдық Үндістан аясында академиялық пән ретінде қалыптасты, сонымен қатар сол кездегі романтикалық шығыстанудың ықпалымен Азия зерттеулері де дамыды. Азия қоғамы 1784 жылы Калькуттада, Société Asiatique 1822 жылы, Корольдік Азиялық қоғам 1824 жылы, Америка Шығыс қоғамы 1842 жылы, Неміс Шығыс қоғамы (Deutsche Morgenländische Gesellschaft) 1845 жылы, ал Жапондық Үнді және буддалық зерттеулер қауымдастығы 1949 жылы құрылды. Санскрит әдебиетіне Амарасимханың «Намалингганусасанасы» сияқты көптеген көне сөздіктер кіргенімен, санскрит әдебиетін индуологиялық тұрғыдан зерттеудегі маңызды кезең – 1850-1870 жылдар аралығында Санкт-Петербург санскрит сөздігінің жарық көргені болды. 1879 жылы «Шығыс қасиетті кітаптары» сериясында маңызды индуистік мәтіндердің аудармасы басталды. Отто фон Бёхтлингтің Панини грамматикасының басылымы 1887 жылы, ал Макс Мюллердің «Ригведа» басылымы 1849-1875 жылдары жарық көрді. Альбрехт Вебер 1849 жылы өзінің жаңалыққа толы «Indologische Studien» журналын жариялай бастады, ал 1897 жылы Сергей Ольденбург негізгі санскрит мәтіндерінің жүйелі жинағын «Bibliotheca Buddhica» деп жариялады.

Кәсіби әдебиеттер мен қауымдастықтар

Индологтар әдетте Америка Азия зерттеулер қауымдастығы, Америка шығыстану қоғамының жылдық конференциясы, Дүниежүзілік санскрит конференциясы және Ұлыбритания, Германия, Үндістан, Жапония, Франция және басқа елдердегі ұлттық деңгейдегі жиналыстарға қатысады. Олар «Индо-Иран журналы», «Корольдік Азия қоғамының журналы», «Америка шығыстану қоғамының журналы», «Journal asiatique», «Неміс шығыстану қоғамының журналы» (ZDMG), «Венерлік Оңтүстік Азияны зерттеу журналы», «Үнді философиясы журналы», «Бхандаркар шығыс зерттеу институтының басылымдары», «Үнді және буддалық зерттеулер журналы» (Indogaku Bukkyogaku Kenkyu), «Француздық Шығыс мектебінің бюллетені» және тағы да басқа журналдарды тұрақты түрде оқып, жазады. Олар «Америка шығыстану қоғамы», «Ұлыбритания мен Ирландияның Корольдік Азия қоғамы», «Азия қоғамы», «Deutsche Morgenländische Gesellschaft» және басқа да кәсіби ұйымдардың мүшелері болуы мүмкін.

Индологтардың тізімі

Төменде көрнекті, академиялық білімі бар Индологтардың тізімі келтірілген.