Кіріспе

Граф Станислав Шчесны Феликс Потоцкий (1751–1805), Пиллава елтаңбасының иесі, Шчесны Потоцкий деп танылған, Польша шляхтасының мүшесі және Польша-Литва одағының, кейін Польшаның әскери қолбасшысы болды. 1775 жылдың тамызында Ақ бұркіт орденімен марапатталған. 1774–1780 жылдары Корольдің Ұлы хорунжийі, 1782–1791 жылдары Русь воеводасы, 1784 жылдан бастап Корольдің Ұлы генерал-лейтенанты, 1789–1792 жылдары Корольдің артиллерия генералы, белскі, хрубешовскі, сокальскі, гайсынскі, звиногородскі старостасы, 1792 жылы Тарговица конфедерациясының маршалы болды. Ол басқалармен бірге мемлекетке қарсы қастандық жасады, мемлекетке опасыздық жасады деп айыпталып, ол қатысқан жоқ кезде өлім жазасына кесілді. Ол ар-намысын жоғалтып өлді.

Ерте өмір

Ол Польша Киевінің воеводасы және губернаторы Франциск Салези Потоцкийдің ұлы, Тульчин әулетінен шыққан. Ол мемлекеттік қызметке қабылданды және туыстарының ықпалы арқасында жиырма екі жасында Корольдік штандарт ұстаушысы болды. 1782 жылы князь Август Александр Чарториски қайтыс болғаннан кейін король Станислав II Август оны Рутения воеводасы етіп тағайындады. 1784 жылы ол банкрот болған Киев воеводасы Стемпковскийден полковник шенін сатып алды және көп ұзамай Корольдік армияда генерал-лейтенант болды.

"Ұлы" ақсүйек

Ол Кресси деп аталатын Польша-Литва одағының шығыс бөлігіндегі өте кең иеліктерінде мәртебелі түрде билік еткен ұлы магнат болды. Оның жылдық кірісі 3 миллион злотыйдан асты.

Отбасы

Көп баласы бар әкесінің қыздарының бірі, Ольга Лев Нарышкинге үйленді.

Бөлімдеу уақыты

Оның жоспары Польшаны кезекпен билік жүргізетін автономиялық ұлылардың олигархиясына бөлу болды (фактыде, мәңгілік биліксіздік). 1788 жылы ол Франциск Ксавери Браницкий мен Северин Ржевскийді антироялистік құлпынайға қосылуға көндірді. Станислав Малаховский мен Казимеж Лев Сапиханың Төрт жылдық Сеймнің маршалдары болып сайлануы оны либералдардан одан да алшақтатты. Әр реформа жобасына қарсы күшпен, бірақ нәтижесіз қарсылық көрсеткеннен кейін, ол Венаға қашып кетті, ол жерден жаңа ұсыныстарға қарсы белсенді үгіт жүргізе берді.

Конституцияға қарсы наразылық

1791 жылы 3 мамырдағы Конституцияға қарсы шықты және Гетман партиясының жетекшілерінің бірі болды. Леопольд II-ні реформаторларға қарсы қару көтеруге көндіруге жасаған әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін, ол 1792 жылы наурыз айында серіктестерімен Санкт-Петербургке сапар шекті және Ресей императоршасы Екатерина II-нің құптауымен, ол маршал немесе диктатор болған Польшаның көне және әлсіз институттарын сақтау мақсатында (1792 жылы 14 мамырда) Тарговика конфедерациясын құрды. Ол Тюльчиндегі сарайынан заговорды басқаруын жалғастырды. Мамыр Конституциясы құлатылып, Пруссия Ұлы Польшаны басып алған кезде, Потоцкий (1793 жылы наурыз) Санкт-Петербургке дипломатиялық миссиямен барды. Бірақ ол алданып, назарынан тыс қалғанын сезіне, 1797 жылға дейін Венаға кетіп, содан кейін Тулчинге зейнетке шығып, қалған өмірін өзінің иеліктерін жақсартуға және байлығын арттыруға арнады. 1794 жылы Костюшко көтерілісі кезінде Жоғарғы қылмыстық сот оны қатысусыз өлім жазасына кесті. 1797 жылы 17 қарашада ол орыс жаяу әскерінің генералы атанды, бірақ 1798 жылы 30 қазанда қызметтен босатылды. Ол "сатқын" генерал ретінде қорлықпен жерленді.

Цитата

Тарговица конфедерациясына қол қойылғаннан кейін: "Пруссиялық және роялистік топтың алдауына түспеген әрбір нағыз поляк, Отанымызды тек Ресей ғана құтқара алады, әйтпесе біздің ұлтымыз құлдыққа түседі деп сендіреді". Станислав Август Пониатовский тақтан басқаннан кейін және Польша-Литва мемлекетінің жойылғаннан кейін: "Польша мен поляктар туралы бұрынғысы [мен енді сөйлегім келмейді]. Бұл ел де, осы ат та, әлем тарихында көптеген елдердің жойылғандай, жойылды. Енді мен мәңгілік ресейлікпін".