Кіріспе

Польшалық діни қызметкер, тарихшы, дипломат және сарбаз (1415–1480), осы атпен аталатын тау.

Ян Длугош (; 1 желтоқсан 1415 – 19 мамыр 1480), латын тілінде Иоанн Лонгин деп те белгілі, поляк діни қызметкері, жылнамашы, дипломат, сарбаз және Краков епископы Збигнев Олесницкийдің хатшысы болды. Ол Польшаның тұңғыш тарихшысы деп есептеледі.

Өмір

Ян Длугош ең белгілі 12 томдық, латын тілінде жазылған «Annales seu cronici incliti regni Poloniae» еңбегімен танымал. Бұл еңбек 965 жылдан бастап, оның қайтыс болған 1480 жылына дейінгі оңтүстік-шығыс және Батыс Еуропадағы оқиғаларды қамтиды. Ол Длугош үйінде тұрып, Краков университетінде білім алған. Польша королі Казимир IV Ягеллон оны Папалық және Императорлық сарайларға дипломатиялық миссияларға жіберді, сондай-ақ 13 жылдық соғыс (1454–66) кезінде корольдің Тевтон орденімен келіссөздерін және бейбіт келіссөздерін жүргізуге қатыстырды. 1434 жылы Клобук шіркеуінің алғашқы пасторы, Длугоштің туысы, оны сол жердегі Сент-Мартин шіркеуінің каноны қызметіне тағайындады. Қала Силезияның Ополе аймағында орналасқан, бірақ жақында Владислав II Ягелло басып алған. Длугош 1452 жылға дейін сонда қалды және ол жерде каноникалық монастырды құрды. 1450 жылы Длугошті Халшаны королевасы София мен король Казимир Джон Хуняди мен Брандистің богемиялық ақсүйегі Ян Йискра арасындағы бейбіт келіссөздерді жүргізу үшін жіберді. Алты күнге созған келіссөздерден кейін оларды бітімге қол қоюға көндірді. 1455 жылы Краковта өрт шығып, қаланың көп бөлігі мен қамал қирады, бірақ Длугош үйі [pl] зардап көрмеді. 1461 жылы Длугош кірген Польша делегациясы Силезияның Битом қаласында Георгий Подебрадтың өкілдерімен кездесті. Алты күндік келіссөздерден кейін екі тарап арасында одақ жасалды. 1466 жылы Длугош Вроцлав легатына Тевтон орденіне жақпайтынына кепілдік алу үшін жіберілді. Ол сәттілікке жетті және 1467 жылы король ұлына тәрбие беруіне сенім артты. Длугош Прага архиепископтығын қабылдаудан бас тартты, бірақ өлімінен аз уақыт бұрын Львов архиепискобы болып тағайындалды. Бұл тағайындаманы Папа Сикст IV тек 1480 жылдың 2 маусымында, оның өлімінен екі апта өткен соң растады. Оның 1448 жылғы «Banderia Prutenorum» еңбегі 1410 жылғы Грунвальд шайқасын, Грунвальд және Штенбарк ауылдары арасында өткен шайқасты сипаттайды. Өмірінің бір кезеңінде Длугош Виганд Марбургтің «Chronica nova Prutenica» еңбегін орта биік неміс тілінен латын тіліне аударды, бірақ көптеген қателіктер жіберіп, есімдер мен жерлерді шатастырды.