Кіріспе

Құрметті Қайыршық (кейде темекі шегетін Қайыршық деп те аталады) – Льюис Кэрроллдың 1865 жылы жарық көрген "Әлиса ғажайыптар елінде" кітабының ойдан туған кейіпкері.

Кітапта

Төртінші тарауда ("Түйе кішкентай Биллді жібереді") енгізіліп, V тараудың ("Кетерпілден кеңес") басты назарына айналған Кетерпіл – құрылғыдан түтін тартатын, әлдеқандай биік кетерпіл (ол Әлисаның шағымдарына қарсы осы биіктігін қорғайды). Алиса онымен алғаш кездескенде ұнатпайды, себебі ол бірден онымен сөйлеспейді, ал сөйлескенде көбінесе қысқа, тіпті бейшара сөйлемдермен немесе қиын сұрақтармен жауап береді. Джон Тенниелдің түпнұсқа суреті – бір жағынан визуалды парадокс, онда кетерпілдің адам беті натуралистік кетерпілдің басы мен аяқтарынан құралғандай көрінеді.

Тим Бертонның фильмдері

Алан Рикман осы бейімдемеде Абсолем деп аталатын Caterpillar дауысын береді. Рикман студияда дауысын жазған кезде түсірілді, бірақ бастапқыда жоспарланғандай, оның бейнесі кейіпкердің бетіне қосылмады. Ол фильмде бес рет пайда болады. Алғаш рет Керемет елінен тыс жерде, Хамиш Аскот есімді жас жігіт Алисаға ұсыныс жасамай тұрғанда, ол оның иығында көк түсті жәндікті байқайды. Екінші рет – Ақ қоян Нивенс МакТвиссп, Твиддэм мен Твидлди, ұйқышыл Маллимкун және Додо Уиллем Алисаның кім екенін қарастырып, оған кеңес береді. Абсолем қалың шылым түтінінің ішінде пайда болады және осы түтінді Алисаға қарай соққы береді. Ол Алиса Ақ патшайымның сарайына келгеннен кейін және тағы да Алисаға Керемет еліне бұрынғы сапары еске түсіру үшін қайтадан пайда болады. Ол оған екі рет түтін соққы береді, ал Алиса одан тоқтауын сұрайды. Фильмнің соңында Абсолем, көбелекке айналып, Алиса Қытайға аттанғанда оның иығына қонады. Рикман «Көзілдіріктен арқылы Алиса» (2016) фильмінде де осы рөлді қайталайды, бірақ ол көбелек күйінде қалады, Алисаны Көлеңкелі әлемге апаратын порталға жетеледі және оған шұғыл назар қажетті мәселелер бар екенін хабарлайды. Ол фильмнің қалған бөлігінде көрінбейді, бірақ титрлерде эпизодтық рөлде пайда болады. Бұл Рикманның соңғы фильмдегі жұмысы болды және фильм оның естелігіне арналды.

Бір кезде

Көбелек "Once Upon a Time" телесериасының "Hat Trick" эпизодында Роджер Далтри дауыстаған рөлде пайда болады. Көбелек 2013 жылғы "Once Upon a Time in Wonderland" эпизодында "Forget Me Not" атты бөлімде Игги Поп дауыстаған, онда ол қылмыстық мәмілелер жасау үшін кездесу орнын басқарады. Ол Алиса екі рет өзінің жеке басының оқиғасында көмек алу үшін оған кеңес сұрайды.

Басқа медиада

Қашар 2004 жылы жарық көрген «Көзілдірмек соғыстары» романында пайда болады және ол болашақты болжайтын адам рөлін ойнайды. 2009 жылы SyFy телеарнасының «Алиса» мини-сериалында Қашар – Жүрек патшайымына қарсы астыртын күрестің жетекшісі. «Мурдок Әдемі елде» телешоуының 2011 жылғы «Мурдок Ұлыстанда» атты эпизодында, «Алиса Әдемі елде» тақырыбындағы костюмдік кештен кейін басты кейіпкерге кісі өлтіру айыбы тағылады. Кешті ұйымдастырушы Констанс Гарднер Қашар кейпінде болады. 2000 жылы шыққан «American McGee's Alice» видео ойынында және 2011 жылы шыққан «Alice Madness Returns» ойынында Қашар пайда болады, оның даусын Джарион Монро жасайды. Ол Ұлыстандағы ең дана тұрғын және екі ойында да Алисаға кеңес береді. Қашар Sunsoft компаниясының 2006 жылы шыққан «Alice's Warped Wonderland» (歪みの国のアリス) мобильдік ойынында эпизодтық рөлде көрінеді. Қашар жаман аяқталулардың бір сценарийында ғана пайда болады, онда Арикоға (ойынның «Алисасына») Чешир мысығы қауіпті болып кеткенін ескертеді, бірақ Чешир мысығы оны дереу өлтіріп қояды. Қашар көк түсті ұйықтайтын қапқа оралған кішкентай адам түрінде болады. Доктор Стрэндж туралы бірнеше Marvel Comics комикстерінде, Агамото сиқырлы жан Қашарға ұқсас түрінде пайда болады. 2003 жылы түсірілген «Фредди Джейсонға қарсы» қорқыныш фильмінде Фредди Крюгер Қашардың кейпін киіп, Фрибургтің түсінде кальян тартады. «Оран орта мектебінің қонақ үй клубы» сериалының «Харухи Ұлыстанда» атты эпизодында Отори Кёя Қашар кейпінде болады. «Жұлдыздар ансамблі» «Кара ылғи төмен!» атты DRAMATICA ACT 3 сахналық қойылымында Мадара Майкижима Қашар рөлін сомдайды.