Кіріспе

1933 жылы түсірілген фильм

"Әлістің ғажайып елінде" – 1933 жылы түсірілген американдық фантастикалық фильмі. Фильмді Paramount Pictures компаниясы жасаған, актерлік құрамында көптеген танымал актерлер бар. Walrus және The Carpenter эпизоды Harman Ising Studio арқында анимацияланған, қалған бөлігі тірі түсірілген. Басты рөлдерде: У. С. Филдс – Хэмпти-Дэмпти, Эдна Мей Оливер – Қызыл Патшайым, Кэри Грант – Мок Тапсыр, Гэри Купер – Ақ Атты, Эдвард Эверетт Хортон – Шляпшы, Чарльз Рэгглз – Наурыз Қояны, Ричард Арлен – Чешир Мысығы, Бэби Лерой – Жокер, ал Шарлотта Генри – Алиса рөлінде, оның алғашқы басты рөлі. Бұл бейімдеуді Норман З. МакЛеод режиссерлік еткен, сценарийін Джозеф Л. Манкивич пен Уильям Камерон Мензиз Льюис Кэрроллдің "Әлістің ғажайып елінде" (1865) және "Айна арқылы Әліс" (1871) кітаптары негізінде жазған. Сондай-ақ, фильм Ева Ле Галлиенн мен Флорида Фрибустың жақында ғана қойылған сахналық бейімдеуінен көп шабыттанды. Paramount 1933 жылы фильмді көрсеткенде, бастапқы ұзақтығы 90 минут болды. Прессаға көрсетілгенде 77 минутқа дейін қысқартылды. Көптеген сыншылар, тіпті Variety журналындағы өткір сын да, фильмнің бір сағаттан астам уақытқа созылғанын атап өтті. Ұзақтығы қысқартылғанмен, кейіннен Universal Pictures телеарналарға көрсету құқығын сатып алғанда фильмді өңдеген деген қате ақпарат тарады. Universal 2010 жылдың 2 наурызында фильмді DVD форматында шығарды, бұл үйде көруге арналған алғашқы нұсқа болды. Бұл – түпнұсқа "Әліс" әңгімелерін бейімдеген Голливудтың ең ірі тірі түсірілген театрлық туындысы. Келесі ірі тірі түсірілген Голливуд туындысы 1985 жылы теледидар үшін жасалған екі бөлімді бейімдеу, ал "Әлістің ғажайып елінде" деген атаумен кинотеатрларға шыққан екінші ірі Голливуд туындысын Тим Бертон 2010 жылы Disney үшін түпнұсқа оқиғаның жалғасы ретінде жасады.

Сюжет

Элис (Шарлотта Генри) пен Дина үйлерінде тыныш өмір сүреді, бірақ ақ қоянды шұңқырға қуғанда бәрі өзгереді. Құлап түсіп, Элис түрлі есіктерге көшіріледі. Ол "Мені іш, у емес" деп жазылған бөтелкеден ішіп, үлкейеді. Жылап, бөлмесі көз жасына толады. Ол печенье жеп, өте кішкентай болып қалады. Көз жасына жүзіп, Твидл Ди мен Твидл Дэм есімді екі ерекше жігітпен танысады. Ол Мад Хэттер мен Наурыз аюы тұратын шай ішу тойына тап болады. Ол Чешир мысығымен кездеседі, содан кейін Хэмпти Дамптимен кездесіп, ол оған "туылмаған күн" дегеннің не екенін түсіндіреді. Ол кетіп бара жатып, гусеницамен кездеседі және тағы да мөлшері өзгереді. Элис қалыпты өлшеміне оралып, гусеницадан қашып, Жүрек патшайымымен кездеседі. Олар фламингоның мойнынан ұстап крокет ойнайды. Элис сарайға шақырылып, өзінің осы елдің патшайымы немесе ханшайымы екенін біледі. Ғажайыптар елінің халқы қыңырсып, ақылдан ая бастайды. Патшайым Элис тұншықтырып өлтіреді, ол өз бөлмесінде оянады және бақытты өмір сүреді.

Қабылдау

Оның кассалық сәтсіздікке ұшырауы MGM-нің "Оз сиқыршысы" (1939) фильміне дейін ерекше пішіні бар кейіпкерлері бар фантастикалық фильмді экранға сәтті бейімдеуге болатынына күмән келтірді. Қытайда фильмнің "ерекшелігі" мен ғылыми емес элементтері үшін "аса сенімсіз фильмдер" санатында тыйым салынды. Variety журналы мәңгілік классикалық кітаптың тым сюрреалистік және ересектерге арналған екенін, сондықтан оны жақсы фильмге бейімдеу мүмкін емес екенін айтты. Фильмнің шынайы юмормен және қанағаттандырарлық әдеби өңдеумен "көрінетіндей жандандырылғанын", актерлік құрамның "экрандағы атақты есімдердің керемет жиынтығы" екенін, бірақ көрерменге оқиға "жеке-жеке төрт жолды әзілдер жинағынан" тұратын тәжірибе болып көрінеді.