Кіріспе

Венесуэладағы өзен – Карони өзені, елдегі екінші маңызды өзен, су ағыны бойынша екінші және Кукенан тепуінен Ориноко өзенімен қосылған жеріне дейін ең ұзын өзендердің бірі. "Карони" атауы Кукенанның Юруани өзенімен қосылған жерінен бастап, Кукенанның бастауынан және Оринокоға құятын жеріне дейін қолданылады. Қосылу Боливар штатында жүзеге асады. Карони өзені – толығымен Венесуэла аумағында орналасқан ең ұзын өзен.

Гидравликалық режим

Карони өзені бассейнінің ауданына шаққандағы су шығыны бойынша әлемдегі ең жоғары шығынға ие өзендердің бірі. Орташа су шығыны , жауынды/құрғақ маусымдарға байланысты ауытқулармен. Орташа ең жоғары шығыны - , ал орташа ең төменгі шығыны - Тарихи ең жоғары және ең төменгі көрсеткіштердің арасында Карони Ориноко өзенінің су шығынының 15,5 пайызын құрайды. Карони суының ерекшелігі – қара түсі, ол өсімдіктердегі фенолдың толық ыдырамауынан пайда болатын гумин қышқылдарының жоғары концентрациясынан туындайды. Сондықтан Карони қара сулы өзендерге жатады, сияқты Бразилия, Венесуэла және Колумбиядағы Негро өзені (Рио-Негро) де сондай. 1940 жылдардың аяғында атақты Жоғалған әлем аймағына жақын Карони бассейнінде алмаз кендері табылды, ол кезде бұл жерге ұшақ және жол талғамайтын көліктермен ғана жетуге болады еді.

Бассейн

Өзен Гуаяна жоталарының ылғалды ормандары экожүйесін суға толықтырады. Карони бассейні Венесуэланың ең маңызды өзені – Ориноко бассейнінің бір бөлігі болып табылады. Бұл екі ірі өзеннің гидрографиялық сипаттамаларының өте ұқсас екенін көрсетеді. Карони өзенінің өзі және оның саласы Парагуа – сатылы өзендер, яғни көптеген шаршымалар мен тасқын сулар жұмсақ еңістермен, көптеген иректер мен ескі арналармен (табиғи иректерден бөлінген) кезектеседі. Бұл өзендер мен олардың салаларындағы ең маңызды шаршымалардың арасында әлемдегі ең биік еркін құлауы бар, шамамен , және Кукенан шаршымасы, әлемдік масштабта еркін құлау бойынша оныншы орында. Тағы да биіктігі аз, бірақ су көлемі көп шаршымалар бар – Апонуао, Каруай және Ла Лловизна сарсулары.

Су электр қуаты

Жоғары ағызу жылдамдығы мен тік беткейіне байланысты Карони өзені гидроэлектр энергиясын өндіруге өте қолайлы. Оның ағысы бойында төрт электр станциясы орналасқан: (Macagua I, II және III), аузына жақын орналасқан Caruachi, сондай-ақ Necoima немесе Necuima ортасындағы Guri станциясы, Puerto Ordaz қаласынан шамалы қашықтықта. Бұл станцияның өзен ортасында орналасқан, ауданы бар резервуары бар, қуаты 10 000 МВт. Қазіргі таңда ол әлемдегі үшінші ірі станция, Қытайдағы Үш шатқалы бөгетінен (22 500 МВт) және Парагвай мен Бразилиядағы Итайпу бөгетінен (14 000 МВт) кейін.

Ұлттық парктер

Карони (Апонгуао, Кукенан және Юрауани) өзендерін құрайтын өзендердің жоғары алабында Ұлы Саванна жатыр, оның бір бөлігі Канаима ұлттық паркіне кіреді.

Тау-кен өндірісі

Карони өзенінің бойында, Икабару өзенінің Сан-Сальвадор де-Паульмен қосылған жерінен басталып, бірнеше қолөнер алтын кендері орналасқан. Көбінесе бұл кендер өзеннің сол жағында, ұлттық парктен тыс жерде, бірақ Канаима ұлттық паркінің ішінде, өзеннің оң жағында да кездеседі. Кен орындарын дайындау үшін ағаштарды кесу және орманды жоюдың зиянды әсерінен гөрі, одан да қауіптісі – сынапты пайдалану. Сонау Карони өзенін, оның флорасы мен фаунасын, сондай-ақ жағалауда тұратын адамдарды улайды. Карони өзенінде ғана емес, Гури көлінде де, одан әрі ағыста сынаптың жоғары деңгейі анықталды. Венесуэла үкіметі 2016 жылғы кен өндірудің тұрақты даму жоспары аясында заңсыз кен өндіруді азайтуға міндеттенді. Хуго Чавес үкіметі кезінде халықаралық тау-кен компанияларына тиесілі кен орындары мемлекеттік меншікке көшірілгеннен кейін заңсыз кен өндіру өрістеді. Бұл, заңсыз, қолөнерлік кен өндірісі үшін басқа технологияларды қолдану қиынға түскендіктен және қымбатқа соққандықтан, сынапты пайдаланудың артуына әкеп соқты.