Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы өзен

Бұл өзен демалыстық лосось балық аулауымен танымал, ол Salmon River Fish Hatchery-нің (Salmon өзенінің балық шаруашылығы) күш-жігерімен сақталады, ол Альтмардан солтүстікке қарай, Salmon өзенінің саласында орналасқан. Шаруашылық қызметкерлері жыл сайын үш миллионнан астам жас форель мен лосось өсіреді, оларды Нью-Йорк штатының өзендері мен көлдеріне, оның ішінде Salmon өзеніне де жібереді. Salmon өзені өз атын теңізге шықпайтын Атлантикалық лососьтан алады, ол бұл аймақтың жергілікті американдықтар мен алғашқы қоныс аударушылары үшін маңызды болған. Дегенмен, бұл жергілікті лосось 1872 жылы өзеннен, ал 1898 жылы Онтарио көлінен жоғалып кеткен.

Курс

Салмон өзені бастауынан сағасына дейін бірнеше ерекше бөліктер мен ерекшеліктерді қамтиды.

Бас сулары және жоғарғы салалары

Салман өзенінің бастауы Нью-Йорк штатының Тэг Хилл аймағындағы Льюис округінің батысында орналасқан. Салман өзенінің негізгі жоғарғы салалары – Солтүстік сала Салман өзені (өзі Мад өзенімен толысады) және Шығыс сала Салман өзені. Өзеннің жоғарғы бөлігі тығыз орманды және сирек қоныстанған, бұл өзен суының сапасының өте жоғары болуына мүмкіндік береді. Су қоймасы 1912 жылы гидроэлектр станциясының бөгеті құрылысы аяқталғаннан кейін пайда болды. Оның ауданы және максималды тереңдігі 50 фут (15 метр) құрайды, ал сыйымдылығы суды сақтауға жетеді. Бұл Салман өзеніндегі екі су қоймасының үлкені.

Салман өзенінің құлауы

Salmon River Falls – Осуэго округіндегі 34 метрлік сарқырама, өзеннің Онтарио көлімен қосылатын жерінен және Salmon өзенінің екі суқоймасының арасынан шамамен 15 шақырым ішке қарай орналасқан. Ол Нью-Йорк штатының Қоршаған ортаны қорғау департаменті басқаратын Salmon River Falls ерекше аймағында жайғасқан. Бұл сарқырама мен оны қоршаған жер 1993 жылға дейін Niagara Mohawk энергетикалық компаниясына тиесілі болды, содан кейін меншік Нью-Йорк штатына ауыстырылды. Осы уақыттан бері аймақ тұрақ орындарымен, мүгедектерге арналған қолжетімді жолдармен және ақпараттық стендтермен жақсартылды, сондай-ақ бұл аймақтағы танымал туристік орынға айналды. Тарихи тұрғыдан алғанда, сарқырама Lighthouse Hill бөгеті салынар алдында өзендегі лососьтың шағылысуының табиғи жоғары шегі болды.

Маяк тауының су қоймасы

Lighthouse Hill Reservoir, сонымен қатар Lower Salmon River Reservoir деп те аталады, Освего округінде, Олтмар қаласының жанында, Салмон өзені су қоймасынан 3 миль (5 км) төмен орналасқан. Бұл су қоймасы 1930 жылы Lighthouse Hill бөгетінің құрылысы аяқталғаннан кейін пайда болды, және қазіргі таңда ласось пен форельдің өзен жоғалы қарай жылжуына алғашқы тосқауыл болып табылады.

Негізгі сабағы

Салмон өзенінің негізгі арнасы 16 миль (26 км) қашықтыққа созылып, Лайтхаус-Хилл тоғанынан төмен Онтарио көліндегі өзеннің сағасына дейін жетіп, жолында Алтмар және Пуласки қалаларынан өтеді. Өзеннің осы бөлігі Онтарио көлінен жүзетін лосось балықтарына тікелей қолжетімді, сондықтан бұл өзеннің ең көп пайдаланылатын бөлігі болып табылады. Өзеннің негізгі арнасындағы су мөлшері Лайтхаус-Хилл тоғаны арқылы бақыланады, оның ішінде жазғы демалыс мақсатында су жіберу арқылы тау рафтингі мүмкіндіктерін арттыру да қарастырылады. Қосымша атаулары: A han ha ge, Ca no ha ge («ағын» немесе «өзен»), Otihatangue («үлкен ашық алаң» деген мағынаны білдіреді, бұл өзен сағасына жақын орналасқан табиғи шалғынды далаларға сілтеме жасайды) және Ga hen we gah. Өзен сонымен қатар ішкі аңшылық алқаптарына жол ашып берген, ал 1688 жылы «Ирокездердің көпшілігі бобр іздеу үшін осы жерден аттанған» деп сипатталған. 1615 жылы француз саяхатшысы Сэмюэль де Шамплен және иезуит миссионерлері, оның ішінде Симон Ле Мойн, өзенді және оны қоршаған аймақты зерттеді, бұл аймақ Жаңа Францияның бір бөлігі деп жарияланды. Ла-Фамин «Онтарио көлінің шығыс жағалауындағы шаршаған аңшылар мен батыл саяхатшылар үшін танымал тоқтау орны, тіпті әскерлердің лагерь құрған жері, жауласып жатқан елдердің елшілерінің қатысқан ресми кеңес өткізген жері» деп сипатталған. 1984 жылдың 29 желтоқсаны мен 1985 жылдың 2 қаңтары аралығында Салмон өзені мен оның салаларында ірі су тасқыны болды. Қардың жылдам еруі және ауыр жаңбыр (Салмон өзенінің бастауына жақын жерлерде) өзен бойындағы су тасқынынан кең ауқымды зардаптарға әкелді, Редфилд пен Осеола маңындағы көпірлерді қиратты және Пуласки мен Альтмардағы жолдарға, көпірлерге және үйлерге зиян келтірді. 2010 жылдың 30 қыркүйегінде Салмон өзенінің су жинау алабында бірнеше сағат ішінде көп мөлшерде жаңбыр жауды, бұл тарихи су тасқынына себеп болды. Су деңгейі соншалықты жоғары көтерілді, Пуласки қаласының орталық бөлігіндегі «Қысқа көпір» суға жақындап кетті, ал көпірден төмен ағыстағы өзеннің солтүстік жағындағы тіреу қабырғасының бір бөлігі суға кетіп қалды. Су тасқыны кезінде өзен арқылы секунд сайын 26 000 текше фут (cfs) су ағып өткені хабарланды; бұл 1984 жылғы су тасқынымен салыстырғанда аз ғана айырмашылықты құрады, онда өзен арқылы 29 000 текше фут су ағып өткен. Күздің басындағы өзен деңгейі әдетте 350 мен 700 cfs аралығында болады. Су басуда жүзіп жүрген лосось балықтары туралы хабарлар мен фотосуреттер, сондай-ақ осы балықтарды ұстауға тырысқан балықшылар туралы ақпараттар тарады.

Балық шаруашылығын басқару тарихы

19 ғасырдың ортасында Салмон өзеніндегі Атлантикалық лосось популяциясы шамадан тыс балық аулау, ластану және көптеген бөгеттердің салынуына байланысты күрт төмендеді. Бұл жергілікті лососьтар 1872 жылға қарай өзеннен толығымен жойылып кетті. 1873 және 1898 жылдар аралығында Салмон өзеніне шамамен 1,1 миллион чинук лососы жіберілді; бірақ, осы лосостардың табиғи түрде көбеймейтіні анықталғаннан кейін, оларды жіберу тоқтатылды. Осы кезеңде 144 мың Атлантикалық лосось шабақтары да жіберілді, алайда олардың нашар тіршілік етуі салдарынан бұл бағдарлама да тоқтатылды. 1898 жылға қарай, Оңтүстік көліндегі барлық лососьтардың жойылғаны анықталды. Тоңдас балықтардың санын бақылау мақсатында, Ұлы көлдерде және олардың салаларында кохо және чинук лосостарын қарқынды түрде жіберу қайта жаңғыртылды. 1968 жылы Салмон өзеніне 22 мың кохо лососы жіберілді, бұл өзендегі қазіргі лососьты спорттық балық аулау дәуірінің басталуын білдірді. Чинук лосостарын жіберу 1970 жылдан басталды. Алғашқы нәтижелер нашар болды және 1972 жылы теңіз шаяншысын сәтті бақылау шаралары қолға алынғанға дейін солай болып қала берді. 1974 жылға қарай Салмон өзенінде үлкен лосось ағындары тұрақты түрде байқалды, сонымен қатар сол жылы стальбауды жіберу де басталды. Көп жылдар бойы, Lighthouse Hill бөгетінің төменгі ағысындағы өзеннің негізгі арнасындағы су ағыны электр энергиясына деген қажеттілікке байланысты жиі және күрт өзгеріп тұрды. 1996 жылы Федералдық Энергияны реттеу комиссиясының өзендегі гидроэлектр станциясын қайта лицензиялау келісімі өзен ағынын реттеді, мақсаты – өзеннің табиғи ортасын жақсарту. Басқарылатын ағын арқасында өзенде чинук лососының табиғи түрде көбеюі едәуір артты, сондай-ақ, жоспарланған жоғары су ағындары арқылы жаз бойы рафтинг жасау мүмкіндігі пайда болды, бұл өзеннің демалыс ошағы ретіндегі тартымдылығын арттырды. 2015 жылы Салмон өзеніне 360 000 чинук, 90 000 кохо, 30 000 Атлантикалық, 263 220 стальбау, 1 150 көкбалық, 1 200 қоңыр және 910 бұлақ алабұғасы жіберілді. Бұл көрсеткіштерге Салмон өзенінің балық шаруашылығынан Beaverdam Brook саласына тікелей жіберілген балықтар да кіреді.

Спорттық балық аулау

Салмон өзені, әсіресе күз және көктем айларында, спорттық балық аулауға арналған танымал орын болып табылады. 2007 жылы балықшылар Салмон өзенінде жылына шамамен 19 миллион АҚШ доллары жұмсайды деп есептелді. 2011-2012 маусымында Салмон өзенінде Нью-Йорк көлінің басқа барлық салаларына қарағанда көбірек балық аулау жұмыстары жүргізілді, өзендегі барлық салалық балық аулау қызметінің 68% осы өзенге тиесілі болды. Бұл көрсеткіш артып келеді; 2005-2006 жылдары Салмон өзені барлық жұмыстың 58% құрады, ал 2006-2007 жылдары – 64%. Салмон өзенінде балық аулаумен айналысатын балықшылардың шамамен 60% аймақтың тұрғындары емес. Онтарио көліндегі мол жем балықтары осы өзендегі балықтардың ірілеуіне мүмкіндік береді. Салмон өзенінен екі әлемдік рекорд тіркелді: 1989 жылы кохо лососі, ал 2001 жылы чинук кохо гибриді ұсталды. Сонымен қатар, 1991 жылы Салмон өзенінен ұсталған чинук лососінің қазіргі Ұлы көлдер рекорды тіркелді. Жер пайдалану құқықтары тек балық аулау мақсатында кіруге рұқсат береді; кемпинг және аң ауру сияқты басқа да іс-әрекеттерге рұқсат жоқ. Алтмардың үстінде арнайы жеңілдетілген балық аулау және ұстап-босату аймақтары бар. Пуласкиден төменгі өзеннің бөлігінде және Нью-Йорк штатының 3-тас жолындағы көпірдің үстінде, қызмет көрсету құқықтары жоқ Дугластон Салмон Раны аймағында тек ақылы кіруге мүмкіндік бар. Сондықтан, балықтарды жемге шақыру стратегиялары осы балықтардың агрессивті табиғатын оятуға бағытталған болуы керек, өйткені олар өзенге кіргеннен кейін тамақтанбайды. Шығыс саласы жыл сайын көкбалық және бұлақ балығымен толықтырылады.

Ережелер

Салмон өзенінде балық аулаушылар Нью-Йорк штатының тұщы сулардағы балық аулау жөніндегі жалпы ережелерді, сондай-ақ Салмон өзенінің басты арнасына ғана қатысты арнайы ережелерді сақтауға міндетті.

Алып қалуға тыйым салу

1990 жылдардың басында Салмон өзенінде салмақты ілгектерді су арқылы жылдам қозғалыспен жыртып, балықты кездейсоқ ұстау тәсілі даулы түрде тыйым салынды. Бұған қоса, осы тәсілге қарсылар бұл практика "әділ аң аулау" қағидасын бұзады, әдепсіздік деп есептеді және балық аулаудың жарақаттарға, қоқыс тастау сияқты жағымсыз мінез-құлыққа, тек пайда үшін балық жұмыртқасын алу мақсатымен балықты нысанаға алуға және балықшылар арасындағы төбелес сияқты мәселелерге себеп болатынын атап өтті. Нью-Йорк штатының көптеген суларында бұл тәсілге бұрыннан тыйым салынған, бірақ Салмон өзенінде және Онтарио көлінің бірнеше саласында тыйым салғанда экономикаға тигізетін зиянды ескергендіктен, осы практика жалғасты. Бұл тыйым 20 жылдан астам уақыттан бері күшінде болғанына қарамастан, өзенде заңсыз балық аулау әрекеттері әлі де кездеседі. Қоршаған ортаны қорғау инспекторлары шабақ маусымында өзенді патрульдеуде, тыйымды сақтауды қамтамасыз ету олардың басты міндеті, ал кейде бұзушыларды қолға түсіру үшін жасырын әдістерді де қолданады.