Кіріспе

Ерте қабылдау жоспары (EAS) Гонконг университетінің гранттар комитеті әзірлеген Бірлескен университеттер қабылдау жүйесінің (JUPAS) бөлімшесі болды. Бұл жоспар 2002/03 оқу жылынан 2010/11 оқу жылына дейін қолданылды. Ол HKALE емтиханын өткізіп жіберген студенттерге Гонконг университетіне, Гонконгтың Қытай университетіне немесе Гонконгтың ғылым және технология университетіне түсуге мүмкіндік берді. 6 немесе одан көп "А" бағасын алған, ағылшын және қытай тілдерінен 4-ші деңгейден жоғары нәтиже көрсеткен, немесе HKCEE емтиханында француз тілінен немесе путонгхуадан "C" бағасын немесе одан жоғары алған үміткерлер жоспарға қатысуға құқылы болды. Бұл оларға аталған оқу орындарына HKALE емтиханына түсуді қажет етпей-ақ қабылдануға мүмкіндік берді. Жоспар іске асырылған кезеңде жылына 400-500 үміткер ғана қатыса алатын. Олардың көпшілігі 6-сыныпты бітіргеннен кейін университеттерге түсті. Ал қалғандары, 7-сыныпта оқып, HKALE емтиханына дайындалып жатқандары, көбінесе жоспар арқылы таңдаған бағдарламаларына тіркеле алмаған немесе шетелде оқуды жоспарлаған, себебі кейбір шетелдік университеттер HKCEE нәтижелерімен ғана қабылдауға өтініштерді қабылдамайтын. Кейбір үміткерлерге HKCEE нәтижелері жарияланғаннан кейін бірден ұсыныс жасалды, бұл оларға 6-сыныпты бітіргеннен кейін емес, дереу университеттерге түсуге мүмкіндік берді. Олар, басқа EAS үміткерлері сияқты, "Ерте қабылдау" алғандарына қарамастан, жоспарға үміткерлер ретінде қарастырылмады. Олардан айырмашылығы, бұл студенттерге әдетте университетке түскеннен кейін бір жылдық қосымша дайындық курстары берілді. 2010 жылы өткен соңғы HKCEE емтиханынан кейін жоспар ресми түрде тоқтатылды.

Жоспар

Шын мәнінде қабылданушылар саны бойынша EAS JUPAS-тың ең ірі кіші жүйесі болып табылады (Жалпы JUPAS қабылдауларының шамамен 3-5% құрайды). Оның мақсаты – үздік оқу бітіруші 6-сынып оқушыларына осы бағдарламаға қатысатын үш оқу орнына түсуге мүмкіндік беру. Өтініш берушілер HKCEE немесе басқа да біліктілік емтихандарының бір ретте өткізілуіне сәйкес талаптарды орындауы керек. Үміткерлер үш қатысушы университеттің белгілі күндері ұйымдастыратын ақпараттық сессияларға шақырылады, бұл оларға университеттер мен бағдарламаларды таңдауға көмектеседі. Өтініш берген кезде үміткерлер әрбір университеттен үш бағдарламаға дейін таңдай алады, яғни жалпы саны тоғыз бағдарламаға дейін. Содан кейін үміткерлер тиісті оқу орындарында сұхбатқа шақырылады. Әдетте, әрбір оқу орнының басымдық бойынша бірінші бағдарламасы бойынша ғана пән бойынша сұхбат өтеді, бірақ ерекше жағдайлар да болады. Сұхбаттардан кейін үміткерлер өздерінің соңғы шешімдерін қабылдамас бұрын университеттерден пікір алады. Сұхбаттан кейін бірнеше апта өткен соң үміткерлер қайта қараудың соңғы тізімін жасауы керек. Тізімде ең көп дегенде 5 бағдарлама болуы тиіс. Тізімдегі бағдарламалар екі деңгейге бөлінеді: бірінші екі бағдарлама А деңгейіне, ал қалған үшеуі В деңгейіне жатады. Сәтті өтіп кеткен үміткерлер бағдарлама тізіміндегі ең жоғары басымдыққа ие бір ғана ұсыныс алады. Теориялық тұрғыдан алғанда, кейбір танымал «элиталық» бағдарламаларда үстемдікке жол бермеу және негізгі ағымдағы үміткерлерге әділетсіздік жасамау үшін, ешбір бағдарлама JUPAS қабылдауларының жалпы санынан 1/3-тен артық EAS студентін қабылдамауы керек. Мұндай жүйе кейбір студенттердің қалаған бағдарламаларына қабылданбауына себеп болуы мүмкін, бірақ көп жағдайда олар нашаррақ ұсынысты қабылдайды.

Адалсыздық

Жоспарды сынап бағалаушылардың саны артып келеді, олардың пікірінше, бұл жоспар 7-сынып оқушыларына (әсіресе HKCEE-де еңсерілген үлкен жетістіктерге қарамастан, бір немесе екі тіл пәнінде 4-деңгейден жоғары нәтижеге қол жеткізе алмаған, HKCEE-де өздерінің дағдыларын толыққанды көрсете алмаған немесе академиялық емес, бірақ жоспарда назардан тыс қалған басқа салаларда жақсы нәтижелер көрсеткен оқушыларға) әділ емес келеді. Олар HKALE емтиханына қатысуға міндетті, ал бұл емтихан HKCEE-ден әлдеқайда қиын.

6-нысанды зерттеу

ЕАҚ-қа қатыспаған студенттерге зор қысым түсуі мүмкін, себебі ЕАҚ студенттері көбінесе "үздік" деп есептеледі, ал ЕАҚ-қа қатыспаған студенттер "кемсіз" немесе "қабілеті төмен" деп саналады. ЕАҚ-қа қатыспаған студенттер әдетте ауыррақ деп саналатын HKALE емтиханымен күресуге мәжбүр. Сонымен қатар, ЕАҚ арқылы түсу JUPAS бойынша түсу ретінде қарастырылады, бірақ тікелей қабылдау ретінде емес, яғни, бағытталған абитуриенттердің белгілі бір бағдарламаларға, әсіресе ЕАҚ абитуриенттері арасында танымал Медицина сияқты бағдарламаларға түсу мүмкіндігі төмендейді. Дегенмен, барлық талапкер студенттер бұл бағдарламаға қатыспады. Бастапқы орта мектептерін тастап, Ханг Сенг коммерциялық мектебінде білім алған студенттер осы бағдарламаға қатысудан бас тартуға мәжбүр болды. Ал, ПЛК Виквуд КТ Чонг жоғары сынып колледжінің студенттері сапалы білім алу үшін мұндай құрбандықтарға баруға қатыспады.

EAS студенттеріне арналған жарамдылық туралы күмәндер

Жалпы жұртшылық және көптеген білім беру сарапшылары HKCEE-нің университеттерге қабылдау рәсімінің іріктеу критерийі ретінде лайықты емтихан емес екенін сынап бағалайды. Бұдан өзге, университеттерге түсу үшін қатаң бәсекелестік HKCEE-ге де таралады, ал 5-сынып оқушылары (HKCEE үміткерлері) үлкен психологиялық күш түсуі мүмкін. Сонымен қатар, EAS артықшылығын пайдаланған студенттердің өмірлік жолын анықтайтын қолайлы университет бағдарламаларын таңдауға жеткілікті деңгейде дамығандығына күмәнділік бар. EAS артықшылығын пайдаланған студенттердің (қазірдің өзінде университетке түскендердің) 6-сыныпта оқуына кері әсер етуі де сөзсіз.