Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тік тұрған тастардың тізімі
Linear row of standing stones
Тас тізбегі – бірнеше мегалиттік тік тастардың жалпы ось немесе бірнеше ось бойында белгілі бір аралықтармен орналасуы. Мұндай тізбектер көбінесе неолит немесе қола дәуірінен қалған. Тізбектер жеке немесе топтастырылып жасалуы мүмкін, ал үш немесе одан көп тас тік тұрған тізбек бір тізбек болып саналады.
A stone row or stone alignment is a linear arrangement of megalithic standing stones set at intervals along a common axis or series of axes, usually dating from the later Neolithic or Bronze Age. Rows may be individual or grouped, and three or more aligned stones can constitute a row.
Сипаттама
Тәртіптеу термині кейде қатарлардың басқа ескерткіштермен, топографиялық немесе астрономиялық ерекшеліктер сияқты басқа факторлармен байланысты, мақсатты түрде орналастырылғанын білдіреді. Дегенмен, археологтар тас қатарларын жеке ерекшеліктер ретінде қарастырады және тәртіптеу – тастардың бір-бірімен түзу сызықта орналасуын, басқа ештеңемен емес, білдіреді. Олардың мақсаты діни немесе рәсімдік болған деп саналады, мүмкін, процессия жолын белгілеу үшін. Тағы бір теория бойынша, әр ұрпақ жаңа тас орнатып, халықтың үнемі болуын көрсететін тізбекке үлес қосатын болған. Тас қатарлары бірнеше метрден бірнеше шақырымға дейін созылуы мүмкін, ал тастардың биіктігі 2 метрге жетеді, бірақ 1 метрлік тастар көбірек кездеседі. Көптеген қатарлардың соңында ең үлкен тастар орналасқан, ал басқа мегалиттік құрылыстар кейде соңғы бөліктерінде, әсіресе жерлеу обаларында орналасқан. Тастар аралықтармен орналастырылады және тізбек бойында биіктігі өзгеріп, біртіндеп көрініс беруі мүмкін, бірақ мұның қасақана жасалғаны белгісіз. Тас қатарлары кейінгі неолит және қола дәуірінде Британ аралдарында, Скандинавияның бір бөлігінде және Солтүстік Францияда орнатылған. Жақсы танымал мысалы – Бриттаниядағы Карнак тастары, тас қатарларының кешені. Дартмурде де бірнеше мысал бар, оның ішінде Сталлдаун Барроудағы қатар, Дриззлкомбтегі үш қатар және Кейтнестегі Хилл О Мани Стенс төбесі. Ұлыбританияда олар тек оқшауланған сортаң жерлерде ғана кездеседі.
The term alignment is sometimes taken to imply that the rows were placed purposely in relation to other factors such as other monuments or topographical or astronomical features. Archaeologists treat stone rows as discrete features however and alignment refers to the stones being lined up with one another rather than anything else. Their purpose is thought to be religious or ceremonial perhaps marking a processional route. Another theory is that each generation would erect a new stone to contribute to a sequence that demonstrated a people's continual presence. Stone rows can be few metres or several kilometres in length and made from stones that can be as tall as 2m, although 1m high stones are more common. The terminals of many rows have the largest stones and other megalithic features are sometimes sited at the ends, especially burial cairns. The stones are placed at intervals and may vary in height along the sequence, to provide a graduated appearance, though it is not known whether this was done deliberately. Stone rows were erected by the later Neolithic and Bronze Age peoples in the British Isles, parts of Scandinavia and northern France. A well known example is the Carnac stones, a complex of stone rows in Brittany. There are a number of examples on Dartmoor including the row at Stalldown Barrow and three rows at Drizzlecombe and the Hill O Many Stanes in Caithness. In Britain they are exclusively found in isolated moorland areas.