Микротермалық климат – Еуразия мен Солтүстік Американың континенттік климаты. Қыс айларындағы температурасы 3°C-ден төмен жерлерде кездеседі, қар жамылғысы қалыптасады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Климатологияда микротермаль термині Еуразия және Солтүстік Американың континенттік климаттарын көрсету үшін қолданылады.
In climatology, the term microthermal is used to denote the continental climates of Eurasia and North America.
Этимология
Микротермаль сөзі грек тілінде "кішкентай" және "жылу" деген мағына беретін екі сөзден туындаған. Дегенмен, бұл сөздің мағынасы шатастырушы болуы мүмкін, себебі термин жыл бойындағы емес, тек қыс айларындағы температура жағдайларын сипаттау үшін қолданылады.
The word microthermal is derived from two Greek words meaning "small" and "heat". This is misleading, however, since the term is intended to describe only the temperature conditions that prevail during the winter months, rather than those of the entire year.
Сипаттамалары
Көне Кёппен климаттық жіктелімі бойынша, ең суық айдағы орташа температурасы 3 °C-тан (26,4 °F) төмен болатын барлық жерлерде микротермиялық климат деп есептеледі. Ең суық айлық орташа температураның 3 °C изотермасы, климаттың жыл сайынғы белгілі бір кезеңде үздіріліссіз қар жамылғысын қалыптастыруға жеткілікті суық болатын шекара деп табылған. Бұл анықтама әлемдегі микротермиялық климаттың басым бөлігін Солтүстік жарты шарға орналастырады, себебі Оңтүстік жарты шардағы жоғарғы орта ендіктердегі кең құрлық массаларының болмауы, теңіздің температураны орташалауына байланысты, мұндай температуралық жағдайлардың пайда болуына мүмкіндік бермейді (бірнеше ерекшеліктерден басқа). Микротермиялық климаттар әдетте жазғы маусымның температуралық ерекшеліктеріне сүйене отырып үш санатқа бөлінеді. Олардың ең оңтүстігіндегісі жиі қоңыржай континенттік климат деп аталады, онда жаз ыстық болады, яғни кем дегенде бір айдың орташа температурасы 22 °C (71,6 °F) немесе одан жоғары болады. Ортаңғы аймақ көбінесе жартылай бореалдық деп аталады, онда жазғы айлардың ешқайсысының орташа температурасы 22 °C-қа жете қоймайды, бірақ кем дегенде төрт ай 10 °C (50 °F) немесе одан жоғары орташа температураны көрсетеді. Үш микротермиялық аймақтың ең солтүстігіндегісі – субарктикалық немесе бореалдық аймақ; онда тек бір-үш айдың ғана орташа температурасы 10 °C-тан жоғары болады және ол полярлық аймақтармен шектеседі.
Under the original Köppen climate classification, all places with an average temperature in their coldest month that is colder than 3 °C (26,4 F), are said to have a microthermal climate. The isotherm of 3 °C for the coldest monthly mean temperature, was observed to be the line where the climate was likely cold enough to support a fixed period of continuous snow cover every year. This definition places almost all of the world's microthermal climates in the Northern Hemisphere, as the absence of broad land masses at upper middle latitudes in the Southern Hemisphere precludes, with few exceptions, the existence of such temperature conditions there due to the sea moderating temperatures. Microthermal climates are typically subdivided into three categories based on the temperature characteristics of the summer season. The southernmost of the three is frequently referred to as the temperate continental climate, and has hot summers — that is to say, at least one month has an average temperature of 22 °C (71.6 °F) or above. The middle zone is often labelled hemiboreal, and no summer month there has an average temperature as warm as 22 °C, but at least four months will still average at 10 °C (50 °F) or higher. The northernmost of the three microthermal zones is the subarctic, or boreal zone; there only one to three months will have average temperatures above 10 °C, bordering polar regions.
Шекаралар
Солтүстік Америкада микротермальды климат Атлант теңізінің жағалауындағы Бостоннан солтүстікке қарай басталады, содан кейін батысқа қарай Ұлы көлдердің оңтүстігіне дейін, Орта Батысқа дейін, сосын шекара Дакота штатының оңтүстігіне қарай, Рокки тауларының шығыс жиегіндегі 40 градус ендігіне жуық батысқа қарай, одан кейін Тынық мұхитының жағалауындағы жазықтарға жақын солтүстікке бұрылып, Аляска штатының Джуно қаласының оңтүстігінде Тынық мұхитына жетеді. Азияда осы климаттардың басталатын ендігі үлкен Сібір антициклонының, яғни жоғары қысым белдемінің әсерінен бірнеше градусқа оңтүстікке қарай жылжуы мүмкін, ал континенттік Еуропада бұл шекара ендік емес, бойлық бағытта өтеді. Ол Норвегия жағалауы бойымен Солтүстік Мұзды Доңғара шеңберінен басталып, кейін Скандинавия арқылы диагональ бойынша созылады. Микротермальды және полярлық климат аймақтары арасындағы шекара Батыс Еуропада ең солтүстікке (іс жүзінде сол жердегі Солтүстік Мұзды Доңғара шеңберінің ішінде) және Канаданың солтүстік-шығыс жағалауында (Лабрадордың орталық жағалауындағы шамамен 56° солтүстік ендікте) ең оңтүстікке орналасқан; содан кейін ол Канада арқылы солтүстікке қарай, ал Аляска арқылы өтетін кезде қайтадан оңтүстікке төмендейді. Сібірдің көп бөлігінде шекара Солтүстік Мұзды Доңғара шеңберіне өте жақын. Жазғы температураның әртүрлі режимдеріне ие болудан басқа, микротермальды климаттар бір-бірінен жауын-шашын мөлшерімен де ерекшеленеді – мұндай климат ылғалды, жартылай құрғақ немесе құрғақ болуы мүмкін. Түркістанның Гобі шөлінің көп бөлігі құрғақ микротермальды климатқа ие, ал жартылай құрғақ микротермальды климаттың ең танымал мысалын орыс классикалық музыка композиторы Александр Бородин мәңгі есте қалдырған «Орталық Азия далалары» деп аталатын жерде табуға болады.
In North America, microthermal climates start north of Boston along the Atlantic seaboard then westward to just below the Great Lakes to the Midwest, the line then moves southward below the Dakotas, through the west near 40 latitude at the eastern edge of the Rocky Mountains, then curving northward near the lowlands of the Pacific coast, reaching the Pacific Ocean just south of Juneau, Alaska. In Asia, the latitude at which these climates begin is several degrees farther south influence of the vast Siberian anticyclone, or high pressure system, and in continental Europe the line actually runs longitudinally rather than latitudinally, cutting through central Poland after beginning north of the Arctic Circle along the Norwegian coast, thereafter moving diagonally across Scandinavia. The boundary between the microthermal and polar climate zones is farthest north in western Europe (actually within the Arctic Circle there), and farthest south near the northeast coast of Canada (at about 56° North latitude on the central coast of Labrador); it then trends northward across Canada before dropping south again as it courses through Alaska. Throughout most of Siberia, the boundary tends to follow the Arctic Circle fairly closely. In addition to having various summer temperature regimes, microthermal climates also differ from one another in how much precipitation they receive — such climates may be humid, semiarid or arid. Most of the Turkestan Gobi desert system has an arid microthermal climate, while the best known example of the semiarid microthermal climate can be found in the "steppes of Central Asia" immortalized by Russian classical music composer Alexander Borodin.