Кіріспе
Сомерсет, Англиядағы үстін (Promontory in Somerset, England) – Сомерсет, Англия жағалауындағы 318 фут (97 метр) биіктіктегі үстін. Ол Бристль шығанағына қарай созылып, Бриджвотер шығанағының шығыс жағында Уэстон-супер-Маре мен Бёрнхэм-он-Си арасында орналасқан. Карбон әктасынан тұрады және Мендип тауларының жалғасы болып табылады. Басқа екі жалғасы – кішкентай Стип Холм және Флэт Холм аралдары. Брен-Даунның солтүстік және оңтүстік беткейлеріндегі жартастарда 320-350 миллион жыл бұрын теңізде қалыптасқан көптеген қазба жәндіктер мен өсімдік қалдықтары сақталған. Бұл жерде адамдар қола дәуірінің соңынан бері қоныстанған, және рим-кельт ғибадатханасының қиратылыстары да бар. Теңіз бетіне жақын жерде 1865 жылы салынған және Екінші дүниежүзілік соғыста қайта жарақталған Брен-Даун бекінісі орналасқан. Брен-Даун қазір Ұлттық сенім қорына тиесілі және бай фаунасымен, тарихымен және археологиялық ескерткіштерімен маңызды. Геологиялық құрылымы мен ұлттық деңгейде сирек кездесетін, ақ тас гүлі сияқты өсімдіктердің болуына байланысты, бұл жер ерекше ғылыми қызығушылық тудыратын табиғат ескерткіші болып саналады. Сондай-ақ, ол ежелгі ескерткіш ретінде тіркелген.
Brean Down is a promontory off the coast of Somerset, England, standing 318 feet (97 m) high and extending into the Bristol Channel at the eastern end of Bridgwater Bay between Weston super Mare and Burnham on Sea. Made of Carboniferous Limestone, it is a continuation of the Mendip Hills. Two further continuations are the small islands of Steep Holm and Flat Holm. The cliffs on the northern and southern flanks of Brean Down have large quantities of fossils laid down in the marine deposits about 320–350 million years ago. The site has been occupied by humans since the late Bronze Age and includes the remains of a Romano Celtic Temple. At the seaward end is Brean Down Fort which was built in 1865 and then re armed in the Second World War. Brean Down is now owned by the National Trust, and is rich in wildlife, history and archaeology. It is a Site of Special Scientific Interest due to both the geology and presence of nationally rare plants including the white rock rose. It has also been scheduled as an ancient monument.
Геология
Мендип таулары, оның ең батыс бөлігін Брин Даун құрайды, Ұлыбританиядағы ең оңтүстік карбон әктас үстірті. Бұл тау жыныстарының қабаттары карбонның ерте кезеңінде, шамамен 320–350 миллион жыл бұрын қалыптасқан. Кейіннен, соңғы палеозой дәуірінде Солтүстік-Батыс Еуропаның көп бөлігі континенттердің соқтығысуына ұшырады, бұл 300 миллион жыл бұрын карбон кезеңінің соңында Вариска таужаралуының соңғы фазаларында аяқталды. Бұл тектоникалық белсенділік қазіргі Оңтүстік Ирландия, Англияның оңтүстік-батысы, Бретань және Батыс Еуропаның басқа да аймақтарында таулар мен төбелердің күрделі жүйесін құрады. Вариска тау құрылысының нәтижесінде Мендип аймағында кем дегенде төрт антиклиналдық бүктеме құрылымдары бар, олардың әрқайсысы шығыстан батысқа қарай бағытталған және ішкі бөлігінде ежелгі девон құмтастары мен силурдың вулканиялық жыныстары орналасқан. Мендип үстіртінің батысында карбон әктасы Блеадон төбесінде және Брин Даунда, сондай-ақ Степ Холм мен Флат Холм аралдарында жалғасады. Брин Даун шамамен ұзын, және Акс өзенінің сағасына жақын, Уфилл жартасының қарсы бетінде шығыстан батысқа қарай созылады. Мұражайдың үстіңгі жазық бөлігі теңіз деңгейі бүгінгіге қарағанда әлдеқайда жоғары болған кезде пайда болған көтерілген жағажайдың орны болуы мүмкін, өйткені мүйістің ең биік нүктесі теңіз деңгейінен шамамен биіктікте орналасқан. Солтүстік және оңтүстік беткейлердегі жартастар мүйіздер, ұлулар және краниоидтар сияқты қазба жәндіктерге толы, бұл тау жыныстарының теңіз ортасында қалыптасқанын көрсетеді. Оңтүстік жағындағы "құмды жартаста" 13 бөлек қабат анықталды, олардың ең төменгі бесеуі соңғы мұз дәуірінің мыңжылдықтарына жатады.
Тарих
Адамның қоныстануы кеш қола дәуіріндегі Беккер мәдениетімен басталады. Сонымен қатар, темір дәуіріне жататын төбе бекінісінің, сондай-ақ тарихи бұрымдар мен егістік жүйелерінің іздері де бар. Римдіктерден бұрынғы кезеңге жататын құдайхананың болғанына дәлелдер бар, ол 4 ғасырдың ортасында Романо-кельт құдайханасы ретінде қайта жаңартылды. Кем дегенде бір дереккөзге сәйкес, одан кейін 4 ғасырдың соңында шағын христиан ғибадатханасы салынған болуы мүмкін. Қазу жұмыстары кезінде Август, Нерон және Друздың алтын тиындары, Веспасианның екі күміс динарийі және римдік карнелиан сақинасы сияқты бірнеше римдік заттар табылды. Брен-Даун бекінісі 1859 жылғы Корольдік комиссияның ұсыныстары бойынша 1864 және 1871 жылдар аралығында салынды. Бұл Бристоль мен Кардиффке қарайтын Бристоль шығанағындағы қорғаныс тізбегінің ең оңтүстігінде орналасқан. 1862 жылы Брен-Даунның соңындағы төрт акр жер мемлекеттік қажеттілік үшін алынды, құрылыс 1864 жылы басталып, 1871 жылы аяқталды. 1860 жылдары Брен-Даунның солтүстік жағалауында терең су айлағы құру жоспарлары жасалды. Бұл айлақ Бристольді трансатлантикалық сапарларға шығу порты ретінде және Мендип таулары мен Сомерсеттің қалған бөлігінен минералдар мен ауылшаруашылық өнімдерін экспорттау үшін алмастыруға тиіс болды. Пирске негіз салынды, бірақ үлкен дауыл негізді қиратқаннан кейін жоба тоқтатылды. 1897 жылы Уэльстегі Лавернок нүктесінен және Флат Холмнан сымсыз хабар таратудан кейін Гульельмо Маркони өзінің жабдықтарын Брен-Даунға көшіріп, ашық теңізде сымсыз хабар тарату бойынша жаңа рекорд орнатты. 1912 жылы Брен-Даунды құстарды қорғау жөніндегі Корольдік қоғам құстар қорығы ретінде жалға алды, сондай-ақ басқалардың батыс жағалауында атуын тоқтату үшін ату құқығын алды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде бекініс екі 6 дюймдік (15 см) бұрынғы теңіздік зеңбірекпен қайта қаруланды және Даунға пулеметтік бекеттер салынды. 1941 жылы Бірнбек пирсі Адмиралтействоға берілді, ол Әртүрлі қару-жарақтарды дамыту департаментінің (DMWD) аванпосты болды. Ол HMS Birnbeck деп аталды және құпия қару-жарақтарды әзірлеу, сақтау және сынау үшін пайдаланылды. "Секіргіш бомба" Вестон шығанағының қарсы жағындағы Брен-Даун бекінісінде сынақтан өтті. 1954 жылы бұрынғы Аксбридж ауылдық округтік кеңесі Ұлыбритания фестивалін мерекелеу үшін ұлттық қорға төбешікті берді. Вестон-супер-Мэр қаласының бас әкімдері мен буржуалары 1963 жылы жер берді, ал 2000 жылы Брен-Даун шығанағындағы тағы бір учаске М.Д. және М. Мэтьюстан сатып алынды. 100 жылдан астам бұрын ұсынылған жобалар әлі күнге дейін сәттілікке жетпеді, алайда Питер Хейн және басқалар әлі де жаңа ұсыныстармен жұмыс істеп жатыр және үкіметті бөгет салуға немесе толқынды лагуналарды қаржыландыруға көндіруге тырысуда.
Экология
Брен Даунның геологиялық қызығушылығынан өзге, онда өсетін өсімдіктердің алуан түрлілігі оны Ерекше ғылыми маңызы бар аумақ деп жариялауға себеп болды. Елде сирек кездесетін ақ тас гүлі (Helianthemum appenninum) осы жерде кең таралған түр, оңтүстікке қарай бұрылған шөкейлердің жоғарғы бөлігінде көптеп өседі. Бұл жерде өсетін кейбір шөптесіндер, бастапқыда жылқытіл шөптесіні (Orobanche artemisiae campestriae) деп есептелген, енді осы түр емес, иви шөптесінінің (Orobanche hederae) атипикалық түрлері деп саналады. Оңтүстік шөкейлерде Сомерсет шашынды шөп, жабайы биязы жапырақ, жылқықұйрық және құстар аяғы шөбі де кездеседі. Солтүстік жағын құрақ, долана, жиде, долана, сарыгүл және қара қызыл гүл басып алады. Сондай-ақ, көкпар, қара жасыл қырыққанат, далалық қоңыр, мраморлы ақ, кішкентай далалық және қарапайым көк сияқты бірнеше түрлі көбелектер де бар.