Кіріспе

Дүниежүзілік крикет цунами шақыруы – Халықаралық крикет кеңесінің 2004 жылғы 26 желтоқсандағы Үнді мұхитындағы цунамиден кейін гуманитарлық көмек көрсету мақсатындағы қаражат жинау жобасы. Ол бастапқыда екі ойыннан тұруы жоспарланған, бірақ тым тығыз халықаралық кесте және Колкаттадағы сәуір айының ыстығында ойыншылардың денсаулығына қатысты алаңдаушылықтар салдарынан бір ойынға дейін қысқартылды. Ойын 2005 жылғы 10 қаңтарда Мельбурн крикет алаңында өтті. Цунами бірнеше маңызды крикет елдеріне әсер етті. Үндістан, Шри-Ланка және Бангладеш – тест матчтарын өткізетін елдердің қатарында болды, сондай-ақ Малайзия, Таиланд, Мальдив және Индонезия сияқты ICC-нің басқа да серіктес және қосымша мүшелері де зардап шекті.

Халықаралық бір күндік матчтар

Дүниежүзілік крикеттің цунами құрбандарына көмек көрсетудегі басты мақсаты – Әлемдік XI және Азия XI командалары арасындағы екі матчтық бір күндік серия өткізу болған еді. Осы ойындардың алғашқысы 2005 жылғы 10 қаңтарда Австралияның Мельбурн крикет алаңында өтті. Матч кем дегенде 122 елде телеарна арқылы көрсетілді. Екінші матч Үндістанның Калькутта қаласында 13 ақпанда өткізу жоспарланған, бірақ 2005 жылғы 28 қаңтарда ICC оны сәуірдің екінші жартысына ауыстырды. Екінші матч 28 ақпанда күштен шығарылды. Travelex бірінші матчты демеушілік етті, ол 78 000 көрерменге сатылып, 1 миллион австралиялық долларына бағаланды. Австралия Корольдік әуе күштерінің үлкен жер сілкінісі мен одан туындаған цунамиден зардап шеккен аймақтарға көмек жеткізу үшін пайдаланған екі C 130H Hercules ұшағы, матч кезіндегі иннингтер арасында МКГ үстінен ұшып өтті. Әлемдік XI командасы 112 ұпаймен жеңіске жеткен бірінші бір күндік матчтан шамамен 17 миллион австралиялық доллары жиналды, ал алдын ала болжамдар бойынша австралиялықтардан тек 5 миллион австралиялық доллары ғана жиналады деп күтілген. Бұл матчтар ICC тарапынан бір күндік халықаралық матчтар деп танылды, бұл жеке крикет елдерін емес, командаларды бірінші рет осылай атау болды. Бұл тағайындама крикет статистикалықтарынан сын тудырды.

Ойын төрешілері

Ойын алаңындағы төрешілер Руди Кёртзен (Оңтүстік Африка) және Билли Боуден (Жаңа Зеландия) болды. Крис Броуд (Англия) матч рефериі болды. Боб Пэрри (Австралия) теледидар төрешісі болды. Барлық матч шенеуніктері өз қызметтерін ақысыз көрсетті. 2005 жылдың 7 қаңтарында Әлемдік XI құрамасының бесеуі – Даррен Гоф, Крис Кернс, Дэниел Веттори, Крис Гейл және Дуэйн Браво үміт білдіріп, крикет жанкүйерлерін Шақыруды қолдауға шақырды.

Әлемдік XI иннингтер

Дүниежүзілік XI құрамасының капитаны Понтинг жеребе тастап, алғаш соққыны таңдады. Ойынның басында ашып кіретін Криc Гейл Захир Хан добынан 1 ұпаймен ғана шығып қалды, бұл шешімнің дұрыс болмағанын көрсетті. Күшті соққы беретін Адам Гилкрист (24) матчтағы алғашқы 6 ұпайлық соққыны жасады, бұл әрекет «Toyota» компаниясының демеуімен 50 000 австралиялық доллар көмек көрсетуге мүмкіндік берді. Бірақ Гилкрист те көп ұзамай Захирдің добынан қашып қалды. Понтинг пен Брайан Лараның серіктестігі екеуінің де жартылай ғасырлық көрсеткішке жетуіне әкелді, Лара 50 ұпайға 76 доп салды, бұл кейіннен көрілетін күшті соққыларға қарағанда салыстырмалы түрде баяу болды. Лара Анил Кумбле добынан тереңтегі шаминда Ваас ұстағаннан кейін 52 ұпаймен шығып қалды. Өзінің ғасырлық көрсеткішке жақындаған Понтинг, Жаңа Зеландияның ойыншысы Крис Кернстің қарқынды ойынына екінші орынға түсуге мәжбүр болды, ол 60 ұпайлық серіктестікте 40-тан астам ұпай қосты. Кумбле осы шабуылдың ең көп зардабын көтерді, бірнеше доптар трибунаға ұшып кетті. Кернс матчтағы ең керемет соққыны жасады – Муттия Муралитараннан тік соққымен 6 ұпай. Понтингтің ғасырлық соққысынан кейін ол екі рет қатарынан 6 ұпайлық соққы жасады, бірақ Кумбле оны қақпадан шығарды. Бұл жазда Жаңа Зеландияға қарсы өткен матчта 61 ұпай жинаған кәсіби ойыншы Гленн Макграттың алаңға түсуіне себеп болды, ол Стивен Флеминг пен австралиялық ойыншы Мэттью Хейденнен бұрын алаңға шықты. Комментаторлар «әлемдік крикеттегі ең жаңа ойыншы» Муралитараннан алғашқы доптан 6 ұпайлық соққы жасауға тырысқанда, беттерінде күміс іздер пайда болды, бірақ Юсуф Юхана оны оңай ұстады. Кернс өзінің жарқын 50 ұпайын аяқтады және қақпасына одан да бейжай қарады, ақырында Муралитараннан да қақпадан шығып қалды, бірақ Дүниежүзілік XI 300 ұпайдан жоғары көрсеткіштің үмітін сақтады. Стивен Флеминг 30 ұпай жинады, ал оның серіктесі Хейден 2 ұпаймен қақпадан шығып қалды (Муралитараннан қайтадан), содан кейін Вас оны толығымен қақпадан шығарды. Соңғы оверде спиннерлер Дэниел Веттори (27 ұпай) мен Шейн Уорн (2 ұпай) серіктестік құрды, Уорнның шектеулі оверлердегі крикетке оралуын жанкүйерлер зор қуанышпен қарсы алды. Иннинг біршама күлкілі аяқталды, өйткені Уорн соңғы оверде қалған доптардың санын дұрыс санамады және Ваас бір допты қалдырып, алаңнан кетуге асықты. Осы жағдайда төреші Боуден Уорнға «сары карточка» көрсетті, жанкүйерлер ризашылық білдірді. Уорн қақпаға қайта оралды және Дүниежүзілік XI 8 қақпадан 344 ұпаймен аяқтады. Матчтың демеушісі Travelex әр ұпайға 1000 австралиялық доллар, ал Toyota әр 6 ұпайлық соққыға 50 000 австралиялық доллар беруге уәде бергендіктен, Дүниежүзілік XI 644 000 австралиялық доллар таба алды.

Азияның XI иннингтері

АТК Азия XI командасы тарихты қайта жазуға қадам басқан болатын, себебі крикет тарихында ешбір команда 345 ұпайды қуып жете алмаған (сол кезде 50 оверлік ODI ойындарында сәтті қуып жетелген ең жоғары көрсеткіш – 326 ұпай). Ашылушылар – цунамиде анасы жарақат алған Жаясурия мен Сехваг жақсы старт берді, Сехваг тағы бір 6 ұпай алды, бірақ шабуылға Кейрнстің қосылуы Жаясурияның құлауына себеп болды, шри-ланкалық (28) капитан Флемингке жеңіл ұстама берді. Келесі екі қақпа да спиннен құлады, Уорн Гейлдің шекарасынан Сехвагты (48) ұстады. Бұл құлау 2003 жылғы Бокс күні тестісінде Сехвагтың құлауына ұқсас болды. Веттори Саурав Гангулиді (22) Даррен Гоуфқа оңай ұстатты, ал Юсуф Юхана Уорнның добынан Понтингке ұсталды, бар болғаны 4 ұпай жинады. Рахул Дравид (71 ұпайсыз) мен қақпашы Кумар Сангаккара (24) арасындағы серіктестік үміт сызаты болды, себебі екеуі де сабырлы болып, соққы беруге қабілетті еді, алайда Сангаккара Гоуфтың добын Гилкристке ұстатты. Пакистандық көпсалалы ойыншы Абдул Разак (11) жақсы бастады, бірақ ұпай жинауға деген құштарлығынан Гилкрист Ветторидің добынан оны стамптады. Соңғы қатар тек эпизодтық қарсылық көрсетті, Ваас (7) Ветториден Гейлге ұсталды. Захир Хан (0) Крис Гейлдің керемет лақтырысынан допқа тиместен-ақ ранауға ұшырады, бұл оның қаламаған жетістігі болды. Әлемдік XI командасының жаттықтырушысы/менеджері Стив Во да алаңға шығып, біршама алаңдауға қатысты. Ол допты алаңдаған сайын зор шу көтерілді, оның керемет секіріп құтқаруы халықаралық аренадан бір жыл болғанына қарамастан, ол әлі де ойнай алатынын көрсетті. Кумбл (11) 7 допқа дейін тұрып берді, содан кейін "көпсалалы" Макграт ойынның жалғыз қақпасын алып, оны таза боулингпен құлатты. Гейлге 40-шы оверді беру міндеті жүктелді, онда Рахул Дравидтің шешімсіздігі байқалды, Веттори допқа шабуыл жасағанда, Дравид ранаудан құтылып қалды, бірақ оның серігі Муралитаран қауіпті аймаққа жүгіргенде сәтті болмады және 0 ұпаймен құлады, Азия XI командасының 232 ұпаймен аяқталды. Бір 6 ұпаймен, АТК Азия XI командасы демеушілерден 282 000 австралиялық доллар жеңіп алды, Travelex және Toyota компаниялары командалардың өнер көрсетуі үшін төлеген жалпы соманы 926 000 австралиялық долларға жеткізді.

Белгіленген қайырымдылық ұйым

Матчтан түскен қаражат бүкіл әлемдегі балалар мен олардың қоғамдастықтарына көмектесетін "World Vision International" халықаралық қайырымдылық ұйымына аударылды.

Медиа қамту

Австралияда ойын Nine Network (және оның аймақтық серіктес желілері – WIN және NBN) және ABC Local Radio арналарында көрсетілді. Ойын 122 елге хабарланды. Ұлыбританияда ойын Sky Sports Xtra арнасында тікелей эфирде көрсетілді.

Басқа да қаржы жинау

Крик сондай-ақ басқа да қайырымдылық шараларына қатысты.