Кіріспе

Лемур түрлері
Түрлер қорабы
| аты = Қоңыр тышқан лемуры
| таксоны = Microcebus rufus
| авторы = Lesson, 1840
| суреті = Brown Mouse Lemur. Microcebus Rufus Flickr gailhampshire.jpg
| статусы = VU
| статустық жүйе = IUCN3.1
| статустық сілтеме =
| статусы2 = CITES A1
| статусы2 жүйесі = CITES
| статусы2 сілтемесі =
| синонимдері = *smithii J. E. Gray, 1842
| картасы = Microcebus rufus range map.svg
| картасының сипаттамасы = M. rufus таралуы

Оны Мадагаскардың шығысындағы жаңбырлы ормандарда кездестіруге болады. Бұл жалғыз тіршілік ететін және түнгі жануар.

Таксономия

Этьен Джефруа Сент-Иларе 1836 жылы Microcebus туысын сипаттағанда осы түрді де сипаттады, бірақ кейде оны қате түрдің авторы деп көрсетеді, өйткені ол оған есімдік атау бермеген. Кейін Рене Лессон бұл жануарға Microcebus rufus деген дұрыс таксономиялық атау берді. Уилсон мен Ридердің 2005 жылғы «Дүниежүзілік сүтқоректілер түрлері» атты сүтқоректілер тізімі таксономиялық атаудың болмауына қарамастан Джефруаны дұрыс таксономиялық автор деп мойындады. Бірақ ITIS және Американдық сүтқоректілер қоғамы Лессонды дұрыс автор деп санайды. 1977 жылға дейін бұл түр сұр мысық лемурының (Microcebus murinus) қосалқы түрі саналды, содан кейін ол жеке түр ретінде танылды.

Диета

Қоңыр мысық лимуры түнгі жануарлар, яғни олар күндіз ұйықтап, түнде тамақ іздейді. National Geographic журналының мәліметінше, қоңыр мысық лимуры "жәндіктер, жемістер, гүлдер және басқа да өсімдіктермен" қоректенеді. Олар көбінесе жеміс жейтін приматтар (негізінен жеміс жейтін), бірақ сонымен қатар бәсекелес жемді де жей алады. Қоңыр мысық лимуры өз дене салмағының "35 пайызына дейін" май түрінде жинақтай алады. Бұл май лемурдың артқы аяқтары мен құйрығында сақталады және тамақ жетіспеген кезде энергияға жұмсалады.

Жұптасу және көбейту

Мэтью Эссердің айтуынша, "жыныстық жетілу бір жастан кейін жүзеге асады". Қоңыр тышқан лимурының да белгілі бір жұптасу салты бар. Аталық аналыққа "жұмсақ шырық үндерімен және құйрығын шабу арқылы" сигнал береді. Аналық "қосылатын мүшелерін сүрту және аузын тазалау" арқылы жұптасуға дайын екенін көрсетеді. Жұптасу аяқталған соң, аналық қауіпті үн шығарады. Көбінесе үстемдік танытқан аталықтардың бірнеше жұбайы болады. "Қоңыр тышқан лимуры қыркүйек және қазан айларында жұптасады". Балалары әдетте қараша және желтоқсан айларында туады. Әдетте әр ұрықта бірден үшке дейін бала болады; аналықтары жылына бірден екіге дейін ұрық туа алады. Туғаннан кейінгі қыс айларында, осы түрдің аталықтары туған жерлерін тастап кетеді.

Тіршілік ету ортасы

Қоңыр тышқан лимуры көбінесе ағаштардағы қуыстарда және жапырақтардан жасалған ұяларда қоныстанады. Кейде олар құстардың ұяларын да пайдаланады. Олар ұяларды салыстырмалы түрде ірі топтарда жасайды. Бұл топтарға жас, жетілмеген ұрпақтар мен аналық лимурлар кіреді.

Қауіптер

IUCN қызыл тізімінің веб-сайтында: "Бұл түрге басты қауіп – кесу және өртеу әдісімен жүргізілетін егіншілік салдарынан тіршілік ортасының жоғалуы". Олар өз мекен ету ортасындағы табиғи жыртқыштардың да қаупіне тап болады. Белгілі жыртқыштардың ішінде "фосса (Cryptoprocta ferox), сақиналы мангуст (Galidia elegans), соулар (Strigiformes) және Мадагаскардың қасқырлы соқасы (Polyboroides radiatus)" бар. Кейбір мамандар қоңыр мысық лимуры жеген өсімдіктер мен жемістердің тұқымдарын таратуға белсенді әсер ете алады дейді. Орманды кесу салдарынан олардың жойылу қаупі бар, бұл туралы Құрып кету қаупі төнген түрлердің халықаралық саудасы жөніндегі конвенция (CITES) мәлімдейді.