Кіріспе

Лилиян Мэри Бейлис, CH (9 мамыр 1874 – 25 қараша 1937) – ағылшын театр продюсері және менеджері. Ол Лондондағы «Олд Вик» және «Садлерс Веллс» театрларын басқарды, сондай-ақ опералық труппаны ұйымдастырды, ол кейіннен Англия Ұлттық Операсы (ENO) атанды; театр труппасын басқарды, ол Англия Ұлттық Театрына дейін жетілді; және балет труппасын құрды, ол ақырында Корольдік Балетке айналды.

Ерте өмір

Лилиан Бейлис Англияның Лондон қаласындағы Мэрилебон ауданында Ньютон Бейлис пен Элизабет (Либ) Конс (немесе Конс) отбасында дүниеге келді. Ол алты баланың үлкені болды және музыка мен өнерге толы ортада өсті. Оның анасы белгілі әнші және пианист болған, ал Лилианның білімі өнер саласына негізделген; ол ерте жасынан музыка орындауға және үйретуге кірісті. Ол Килберндегі Сент-Августин мектебінде білім алды. Сонымен қатар, ол Корольдік музыка академиясында жетекші мамандардан, мысалы, Ковент-Гарден опера театрының бірінші скрипка тобының жетекшісі Джон Типлэди Карродустан скрипка сабақтарын алды.

Ескі жәбірленуші

Бейлис Эмма Консқа «Олд Вик» театрын басқаруға көмектесті және біртіндеп концерттер, кино көрсетілімдері, лекциялық бағдарламалар мен түрлі қойылымдар ұйымдастыру бойынша басқару міндеттерін өз мойнына алды. 1912 жылы Конс қайтыс болғаннан кейін, Бейлис театрды жалға алды және Корольдік Виктория залында театрлық қойылымдар қоюға лицензия алды. Бастапқыда Бейлис операға ерекше қызығушылық танытты, ол басқа өнер түрлерінен гөрі операны жоғары бағалады. Ол Чарльз Корримен бірлесіп, шағын оркестр мен шектеулі ресурстармен «Олд Вик» театрында операларды ұйымдастырып, сахналады. Розина Филиппи, Мэтисон Ланг және Хутин Бриттон, сондай-ақ күйеу-әйелдік дуэт, және сэр Филип Бен Грит «Олд Вик» театрына пьесаларды әкелді. Уильям Шекспирдің пьесалары жиі қойылып, Бейлис «Олд Вик» Лондонның «Шекспир мекені» атанды деп мәлімдеді. Бірінші фолионың жарыққа шығуының 300 жылдығына орай, Бейлис Шекспирдің барлық пьесаларын қойды, тіпті билет сатылымының нашар болатынын білген туындыларын да. «Олд Вик» театрында Шекспир пьесаларын қою дәстүрі көп жылдар бойы сақталды, ал Джон Гилгуд және Лоренс Оливье сияқты актерлер, егер олар Шекспирдің ұлы рөлдерін ойнау мүмкіндігіне ие болса, аз төлеуге дайын болды.

Садлер құдырмасы

1925 жылы Бейлис құлай бастаған Садлер Уэллс театрын қайта ашу науқанын бастады, және ол 6 қаңтарда 1931 жылы Шекспирдің "Он екінші түн" пьесасының галалық премьерасымен осы мақсатына қол жеткізді, онда Джон Гилгуд Мальволио рөлінде, ал Ральф Ричардсон Тоби Белч рөлінде ойнады. Садлер Уэллс театрын иелену Бейлисқа би компаниясын құру жоспарларын іске асыруға мүмкіндік берді, ол 1926 жылдан бері Нинетт де Валуаны опералар мен қойылымдардағы бидің деңгейін көтеру үшін шақырып келгеннен бері армандаған. Бірнеше жыл бойы "Вик Уэллс" компаниялары деп аталған опера, драма және балет компаниялары Олд Вик пен Садлер Уэллс арасында ауысып тұрды, бірақ 1935 жылға қарай балет компаниясы, енді Марго Фонтейн мен Роберт Хелпманн кірген, сондай-ақ Алисия Маркова мен Антон Долин сияқты қонақ артистер қатысқан, көбінесе Садлер Уэллсте өнер көрсетті. Музыкалық жетекшілікті Констант Ламберт жүзеге асырды, ал жаңа қойылымдарға хореографияны де Валуа және өрбуші жұлдыз Фредерик Эштон жасады. Балет труппасының бүгінгі мұрагерлері – Корольдік балет және Бирмингем Корольдік балеті. Бүгінде Садлер Уэллс театры негізінен би өнеріне арналған орын.

Жас жұлдыздар

Вик Уэллс Лоренс Оливье, Джон Джилгуд, Пегги Эшкрофт, Сибил Торндайк, Эдит Эванс, Алек Гиннес, Мариус Горинг, Майкл Редгрейв, Морис Эванс және Ральф Ричардсон сияқты жұлдыздалардың карьерасын қадамынан дамытып, 1930 жылдары Тайрон Гатридің көркемдік жетекшілігімен әсем қойылымдарымен әйгілі болды. 1937 жылы Гатридің "Гамлет" қойылымы Даниядағы Эльсинор/Хелсингёрде ойналды, онда Оливье бас рөлде, ал Вивьен Ли Офелия рөлінде болды. Гилгудтың 1930 жылы "Гамлет" рөліндегі алғашқы өнері "Олд Вик" театрының Вест-Эндке көшірілген тұңғыш қойылымы болды. Бейлис 1933 жылы "Генрих VIII-нің жеке өмірі" фильмінен кейін әлемге танылған Чарльз Лоттонды театрда ойнатып, актерлік құрамға қатысты үлкен жетістікке қол жеткізді. Фильмге көрермендердің қызығушылығын пайдалану үшін ол Лоттонды Шекспирдің Генрих VIII рөлінде ойнатты.

Танылу және өлім

Бейлис 1924 жылы театрдағы еңбегі үшін Оксфорд университетінің құрметті магистр дәрежесімен марапатталды. Университет тарихында әйел адамға берілген төртінші құрметті дәреже болды. 1929 жылы ол елге қызметтері үшін Ұлыбританияның Құрмет серіктері орденінің мүшесі атанды. 1934 жылы Бирмингем университеті Бейлисқа құрметті докторлық диплом табыс етті. Оңтүстік Лондондағы Стоквеллдегі, 27 Стоквелл Парк Роуд мекенжайындағы үйіне Ұлы Лондон Кеңесінің көк тақтасы орнатылды. Лилиан Бейлис атындағы технологиялық мектеп оның құрметіне аталды. Ұзаққа созылған аурудан кейін Бейлис 1937 жылдың 25 қарашасында 63 жасында Оңтүстік Лондондағы Ламбетте жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол қайтыс болған күні кешке Олд Вик театрында Лоуренс Оливье мен Джудит Андерсон қатысқан "Макбет" қойылымының премьерасы өтуге тиіс болған. Ол Шығыс Лондон зираты мен крематорийінде өртелді, ал оның күлі өзінің өтініші бойынша шашылды. Ковент-Гарденнің ортасындағы Актерлер шіркеуі, Сент-Полс қаласында Лилиан Бейлиске арналған ескерткіш тақта орнатылған.

Ықпал

1985 жылы «Англия ұлттық операсы» білім беру және қоғаммен байланыс бөлімін құрды, оны Лилиан Бейлис құрметіне «Бейлис бағдарламасы» деп атады. «Бейлис бағдарламасы» (қазір ENO Baylis деп аталады) он жыл бойы оның негізін қалаушы директорлары Ребекка Мейтлис пен Дэвид Сулкин басқарды. Кейінгі директорлар Стив Моффит пен Элис Кинг Фарлоу болды. Лилиан Бейлис дәстүрінде ENO Baylis операға жаңа келгендерге баса назар аударады. Ол жыл сайын шамамен 12 000 адамды түрлі жобаларға, шараларға, курстарға және қойылымдарға тартады. Оның мақсаты – опера мен музыкалық театрға шығармашылық жауап беруді дамыту, қауымдастықтармен жаңа туындылар жасау, ENO өнімдеріне қол жеткізу үшін жеке шығармашылықты зерттеу, сондай-ақ суретшілердің қатысуы және ресурстардың бірлескен жұмысы арқылы оқу мен дамуды ынталандыру. Қазіргі Садлер Веллз театрында оның құрметіне аталған 200 орындық театр бар, ал Ұлттық театрда Лилиан Бейлис террасасы орналасқан. Олд Вик театрының жоғарғы қабаты Лилиан Бейлис шеңбері деп аталады. Вест-Хэмпстедтегі ғимарат ENO репетициялары мен костюм бөлімі үшін пайдаланылады және Лилиан Бейлис үйі деп аталады. Воксхолл қаласындағы Лилиан Бейлис орта мектебі де оның құрметіне аталған. «Лилиан Бейлис Розасы» бар, ал Корольдік Виктория Холл қоры жыл сайын жас актерлерге Лилиан Бейлис сыйлығын тартады. Ватерлоо станциясының жанындағы көше Бейлис жолы деп аталған.