Кіріспе

Балет бишісі және хореограф (1904-1983) сэр Антон Долин (27 шілде 1904 – 25 қараша 1983) – ағылшын балет бишісі және хореографы.

Өмірбаян

Долин Слинфолдта, Сассекс округында Сидни Фрэнсис Патрик Чиппендалл Хили Кей (достары Патрик немесе Пат Кей деп біледі) ретінде дүниеге келді. Ол Генри Джордж Кейдің (1852–1922) және оның әйелі Хелен Мод Чиппендалл Хилидің (1869–1960) Дублиннен шыққан үш ұлының екіншісі болды. Ол Лондонның Кингс-роудтағы «Фазанри» мектебінде Серафина Астафьевадан оқыды. 1921 жылы Сергей Дягилевтің «Орыс балеттері» құрамына қабылданды, 1924 жылдан бастап оның жетекші бишісі болды. Патрикке сахналық есімін берген – Дягилев. Әлемдік балеттегі ең беделді импресарио болған Дягилев компаниясының дәстүрін сақтау үшін өзінің жұлдызды бишілерінің есімдерін «орысшаландырып» өзгертетін. 1930 жылдары Долин «Вик Уэллс балетімен» бірге жұмыс істеді. Ол онда Алисия Марковамен биледі, олар бірлесіп «Маркова-Долин балеті» мен «Лондон фестиваль балеті» құрды. 1933 жылы ол Вера Зоринаны байқап, 1934 жылы оны Монте-Карлодағы «Орыс балеттеріне» таныстырды. 1940 жылы құрылған «Балет театрына» қосылды және 1946 жылға дейін биші және хореограф ретінде жұмыс істеді. Долин бірнеше кітап жазды, оның ішінде «Балет айналысы» (1938) автобиографиясы және «Алисия Маркова: Өмірі мен өнері» (1953) кітабы бар. 1981 жылы рыцарь атағына ие болды. Ол «Жизельдің портреті» деректі фильмінде де ойнады. 1978 жылғы сәуір айында Лондонның Корольдік би академиясында Эмонн Эндрюс оған күтпеген сыйлық жасағанда «Бұл сіздің өміріңіз» бағдарламасына қатысты. Долиннің дүниеден озғаннан кейін бишілер Елько Юреша мен Белинда Райт оның «Жизель», «Па де Квар» және «Төрттік вариациялар» балеттерінің хореографиялық құқықтарын мұра етті. Юреша мен Райт осы балеттердің қойылымдарын әлемнің әр түрлі елдерінде биледі және сахнаға қойды, сондай-ақ олар үшін жаңа костюмдер мен декорациялар жасады. 2017 жылы Юреша (құқық иесі) мен Филип Рональд Кей (Долиннің жүрегі елжіреген туысы және мұрагері) Германияның Берлин қаласында Долиннің мұрасын қорғау мақсатында сэр Антон Долин қорын құрды. Осы күннен бастап Долиннің барлық шығармаларына қатысты құқықтар сэр Антон Долин қорына тиесілі.