7-ғасырдағы Мерсия патшасы Эова

Кіріспе

7 ғасырдағы Мерсия патшасы Эова (немесе Эава) (642 ж. қайтыс болды) – Мерсия патшасы Пыббаның ұлы және Мерсия патшасы Пенданың бауыры; ол, мүмкін, Солтүстік Мерсия патшасы болған, себебі 8 ғасырдағы «Historia Brittonum» оның ағасы Пендамен бірге билік еткенін мәлімдейді.

Мазерфилд шайқасы

Historia Brittonum, 65-тарауда былай делінген: "[Пенда] Кокбой шайқасында оның ағасы Пиббаның ұлы Эава, Мерсия патшасы, және Солтүстік халықтарының патшасы Освальд қаза тапты, ол шайтандық күштер арқасында жеңіске жетті". "Камбрий жылнамалары" (644) "[Когофри шайқасында Солтүстік халықтарының патшасы Освальд және Мерсия патшасы Эава қаза тапты" деп мәлімдейді. Бұл екі дереккөз Эаваның Мазерфилд шайқасы (немесе Когви) кезінде Мерсия патшасы болғанын көрсетеді, ол 642 жылдың 5 тамызында қаза тапты. Кейінгі Мерсия патшалары Этельбальд, Оффа және Экгфрит Эавадан тараған. Олардың билеу кезеңі 716 жылы Пенданың немересі Сеолредтің қайтысымен басталып, 796 жылдың желтоқсанында Экгфриттің қайтысымен аяқталды. Мазерфилд шайқасында Освальд Нортумбриялықты Пенда басқарған Мерсиялықтар жеңіп, өлтірді. Эава да сол шайқаста қаза тапты, бірақ осыған қатысты мәлімет аз. Эава Пендамен бірге Мерсияны билеген болуы мүмкін, немесе осы кезде Пендадан жоғары мәртебеде болған болуы мүмкін (егер солай болса, Historia Brittonum Пенданың билігін Мазерфилд шайқасынан бастап санау себебін түсіндіруге болады), және ол Освальдқа бағынышты болып, оның одақтасы ретінде шайқасқан болуы мүмкін. Мерсиялықтар арасында сол уақытқа дейін бірнеше патша болуы мүмкін еді, ал Пенда мен Эава тиісінше Оңтүстік және Солтүстік Мерсиялықтарға билік еткен болуы мүмкін. Беда өзінің "Англия халқының шіркеу тарихында" да, Англосаксон жылнамасында да Эаваның Мазерфилдтегі қатысуы немесе қазасы туралы, немесе оның бұрын Мерсия патшасы болғаны туралы ештеңе айтылмаған, бірақ жылнамада кейіннен Этельбальд пен Оффаның тегі туралы айтылады. Николас Брукс жазғандай, егер Эава шамамен 635 жылдан Мазерфилдке дейінгі кезеңде билік еткен деп есептесек, бұл Мерсия аумағына уэльстің шабуылын түсіндіруге болады, онда "кітап ұстаған монахтарға" ешқандай жарылқау көрсетілмеген. Брукс, егер Эава Нортумбрияның марионеткасы болса, Освальдтың сол кезде Мерсияда христиандықты таратуға тырысқан болуы мүмкін екенін атап өтті, осылайша әлі де бұтпай тұрған патшалықта монахтардың болуын түсіндіруге болады. Пенда тарихта уэльстің одақтасы ретінде танылғандықтан, монахтардың болуымен бірге, оның билігі кезінде шабуыл болуы ықтимал емес.

Historia Brittonum, Chapter 65, notes that "[Penda] fought the battle of Cocboy, in which fell Eawa, son of Pybba, his brother, king of the Mercians, and Oswald, king of the North men, and he gained the victory by diabolical agency." The Annales Cambriae (644) mentions "[t]he battle of Cogfry in which Oswald king of the Northmen and Eawa king of the Mercians fell." These two sources state that Eowa was a king of the Mercians himself at the time of the Battle of Maserfield (or Cogwy), in which he was killed, on August 5 of what was probably the year 642. The later Mercian kings Æthelbald, Offa and Ecgfrith were descended from Eowa; the period of their rule began in 716 following the death of Penda's grandson Ceolred and ended with Ecgfrith's death in December 796. It was in the battle of Maserfield that Oswald of Northumbria was defeated and killed by the Mercians under Penda. Eowa also died in that battle, although little is known about this. It has been suggested that Eowa may have been a co ruler of the Mercians alongside Penda, or possibly even superior in status to Penda at this time (if so, this could explain why the Historia Brittonum seems to date Penda's reign from the battle of Maserfield), and that he may have been subject to Oswald and fighting as his ally in the battle. It is possible that it was customary among the Mercians until this time for there to be more than one king, and Penda and Eowa may have ruled over the southern and northern Mercians respectively. Neither Bede, in his Ecclesiastical History of the English People, nor the Anglo Saxon Chronicle mentions Eowa's participation or death at Maserfield, or his previously being a Mercian king, but the Chronicle later mentions him when tracing the descent of Æthelbald and Offa. Nicholas Brooks wrote that, if Eowa is considered to have ruled during the period between roughly 635 and Maserfield, this could account for an obscure recorded Welsh raid into Mercian territory, during which it is said that no mercy was shown to "book holding monks". Brooks noted that if Eowa was a Northumbrian puppet, there would be the possibility that Oswald may have made moves to promote Christianity in Mercia at this time, thus accounting for the presence of monks in what was still a pagan kingdom. Since Penda is known to history as an ally of the Welsh, this along with the presence of monks makes it seem unlikely that the raid could have taken place during his rule.