Кіріспе
Cadbury компаниясы жасаған британдық шоколад тақтасы.
Crunchie – ішінде қуырылған қанттан жасалған ұя тәрізді (Канадада "көбікті қант", Ұлыбританияда "ұя тәрізді қант" немесе "күл қант", ал Жаңа Зеландияда "хокей-покей" деп аталатын) шоколад тақтасының маркасы. Оны Cadbury компаниясы шығарады, бірақ бастапқыда 1929 жылы Ұлыбританияда J. S. Fry & Sons компаниясы ұсынған.
Өлшемі және өзгерістері
Crunchie бірнеше мөлшерде сатылады, "шағын мөлшері" – кішкентай тіктөртбұрыш – "патша мөлшеріне" дейін. Ең көп таралған түрі – бір реттік порция бар, шамамен 1 дюйм ені, шамамен 7 дюйм ұзындығы және шамамен 3/4 дюйм тереңдігі (2,5 см × 18 см × 2 см). 1990 жылдардың соңында Ұлыбританияда шектеулі шығарылымды Crunchie таңдаулы түрлері сатылды. Олардың ішінде лимонад және Tango апельсин дәмі бар шоколадтар болды, онда шоколадтың құрамында әртүрлі хош иістендіргіштер қосылған. 1999 жылғы Жаңа жылға арналған шампан дәмі бар шоколад шығарылды. Оңтүстік Африкада Cadbury компаниясы жақында ғана көк қаптамада ақ шоколадты сатты. Басқа шоколад брендтері сияқты, Crunchie брендінің балмұздақтары мен ірімшік торттары да кейбір елдерде сатылады. Мұндай өнімдердің құрамында бал ұясынан алынған кесектер болады. 2006 жылы "Crunchie Blast" атты өнімнің жаңа түрі шығарылды, оның ішінде "жарылатын қант" (popping candy) болды. Бірақ ол көп ұзамай өндірістен алынды; алайда, дәл сол аттас балмұздақ, яғни сүт шоколадымен жабылған, Magnum (балмұздақ) пішіндес бал ұясы балмұздағы және жарылатын қант Ұлыбритания мен Ирландияда сатылады. 2010 жылы Cadbury компаниясы шоколад, жүгері ұны және Crunchie қоспасынан тұратын Crunchie Rocks-ты ұсынды. 2010 жылдың қыркүйегіне дейін Crunchie Ұлыбританиядағы Сомерсет графтығындағы Сомердейл, Кейншам зауытында өндірілді; бірақ кейін өндіріс Польшадағы Скарбимерж қаласындағы Cadbury компаниясының жаңа зауытына көшірілді. Бұл өнімдердің қаптамасында шығу елі көрсетілмейді, оның орнына "Cadbury UK Ltd лицензиясы бойынша Еуропалық Одақта жасалған" деп жазылған. Violet Crumble – 1913 жылы Австралияда ойлап табылған өте ұқсас өнім. Ол әлі де сол жерде өндіріледі және шағын көлемде басқа елдерге экспортталады. Шоколадты қаптамасы бар немесе жоқ ұқсас өнім АҚШ-та "губка қанты" (sponge candy) ретінде сатылады, бірақ мұндай бал ұясы АҚШ-тан тыс жерлерде де қол жетімді.
Шектелген басылымдар
2000 жылы қысқа ғана өмір сүрген, бірақ сәтті болған, Crunchie Tango деп аталатын шоколад таяқшасы (шоколад бар) шығарылды. Ол Cadbury және Britvic компаниялары бірлесіп өндірді және құрамында Tango Orange хош иісі болды. Басқа да шектеулі шығарылымдардың ішінде лимонад, шампан және жалбыз (мята) таңдаулары да бар еді. 1960 жылдары Crunchie Peppermint шоколады да сатылды. 2013 жылы Рождествоға арналған "Endless Crunchie" шығарылып, оның ішінде 40 Crunchie шоколады болды.
Қолжетімділік
Кранчи барлары Ұлыбританияда, Ирландияда, Иорданияда, Канадада, Австралияда, Жаңа Зеландияда, Оңтүстік Африкада және Үндістанда кеңінен қол жетімді. Ол басқа елдерге де, соның ішінде Кипрге, Гонконгқа, Мальтаға, Нигерияға, Ливанға, Сауд Арабиясына, Малайзияға, Филиппинге, Португалияға, Сингапурға, Таиландқа, Шри-Ланкаға, Непалға, Таитиге және АҚШ-қа импортталады, бірақ АҚШ-та оның таралуы шектеулі.
Өндiру
Өндіріс барысында бал арасы тоффисі үлкен плиталар түрінде жасалады және жоғары концентрацияланған майдың күшті ағынымен кесіледі, бірақ Канадада айналмалы аралар қолданылады. Жай ғана пышақ қолданса, тоффи ұсақ-түйек бөлшектерге бөлініп кетер еді, ал су оны ерітіп жіберер еді. Май мұның екеуінің де болуына жол бермейді және біркелкі, өткір жиекті бөліктерді қамтамасыз етеді. Содан кейін бал арасы тоффисі шоколадпен қапталып, суытылып, қаптамаға салынады. 1970 жылдардың соңынан бастап 20 жылдан астам уақыт бойы өзгеріссіз күйде сақталды. Ирландия мен Ұлыбританияда 1980 жылдан бері "Crunchie" жарнамасында "Жұма күнінің көтеріңкі сезімін сезініңіз" деген ұран қолданылады. 1980 жылдарға дейін "Crunchie" тоффисі "Crunchie қызықты шағуға мүмкіндік береді" деп жарнамаланды. 1991 жылы Cadbury телеарнада The Pointer Sisters тобының "I'm So Excited" әнін пайдаланған жарнамалық кампанияны іске қосты, ол телеарна тарихындағы ең ұзаққа созылған жарнамалық кампаниялардың біріне айналып, 2008 жылға дейін қолданылып келді.
Әдебиеттік сілтемелер
Кранчи бар 1935 жылы Энид Багнольдтың "Ұлттық барқыт" романында Браун әпкелерінің сол жылғы сүйікті тәттісі ретінде еске алынады. Александр Макколл Смиттың "44 Шотландия көшесі" кітабының "Жеті болудың маңыздылығы" бөлімінде Стюарт Бертиге мятты Кранчи бар сатып алады.