Кіріспе

Неміс саяхатшысы және романист Фридрих Герштакер (10 мамыр 1816 жылы Гамбургте дүниеге келген, 31 мамыр 1872 жылы Брауншвейгте қайтыс болған) – неміс саяхатшысы, романист және оқиға-айқас шебері.

Өмірбаян

Ол атақты опера әншісі Фридрих Герштакердің (1790–1825) ұлы болды. Бір сауда үйінде шәкірттікке алынып, кейін Саксонияда шаруашылықты үйренді. Алайда, 1837 жылы, 21 жасқа толмағанда, «Робинзон Крузодан» оқиғаға құштарлықты сіңіріп алған соң, ол Америкаға барып, АҚШ-тың көп бөлігін шарлап, кез келген жұмыспен өзін асырады. Ол кемеде өрт сөндіруші, палубадағы жұмысшы, фермер, күмісші және саудагер болып жұмыс істеді. АҚШ-тың көп бөлігін шарлағаннан кейін, үнді аумақтарында аңшы және түлкі аулаушы болып біраз уақыт өткізіп, 1842 жылы Луизиана штатындағы Пойнт Купеде қонақ үй ұстады. Алты жылдан кейін, 1843 жылы ол Германияға оралды. Отанына оралғаннан кейін ол алдымен Дрезденде, содан кейін Брансвикте тұрды. Бірақ «Бригадун» авторы Лернер бұл туралы мәлімдемені жоққа шығарды. 1978 жылы Брауншвейкте құрылған Фридрих Герштакер қоғамы (Fr. G. society) Герштакер туралы толық ақпарат береді және оның шығармаларына арналған мұражайды ұйымдастырады.

Мұрасы мен сыйлықтары

1947 жылы Германияның Брауншвейг қаласы Фридрих Герштакер сыйлығын құрды, ол жасөсперімдер әдебиеті саласындағы Германияның ең көне сыйлығы. Бұл сыйлық екі жылда бір рет "жасөсперімдерге төзімділік, әлемдік көзқарас және басқа мәдениеттердің дәстүрлеріне, сенімдеріне және құндылықтарына ашық болуға ықпал ететін, тілдік жағынан жетілген туындыларды мойындау мақсатында" табыс етіледі. 1957 жылы Герштакер Арканзас штатының құрметті азаматы атанды. 1986 жылы Арканзас штатының губернаторы Билл Клинтон 10 мамырды, Фридрих Герштакердің туған күнін, "Фридрих Герштакер күні" деп жариялады.

Шығармалары (іріктеу)

Солтүстік Америка Құрама Штаттарында шашыраңқы саяхаттар мен аңшылық (Streif und Jagdzüge durch die Vereinigten Staaten von Nordamerika), 1844 ж. Арканзастағы реттеушілер (Die Regulatoren in Arkansas), 1845 ж. Неміс эмигранттарының саяхаттары мен тағдыры (Der deutschen Auswanderer Fahrten und Schicksale). Лейпциг, 1846 ж. Миссисипи суреттері (Mississippi Bilder). 3 томдық, Лейпциг, 1847 ж. Миссисипи өзенінің қарақшылары (Die Flußpiraten des Mississippi). 3 томдық, Лейпциг, 1848 ж. Алтын. Калифорниялық өмірдің суреті, 1849 жыл (Gold. Ein californisches Lebensbild aus dem Jahre 1849). 3 томдық, Йена, 1858 ж. Солтүстік Америкада, Мексикада, Эквадорда, Вест-Индияда және Венесуэлада жаңа саяхаттар (Neue Reisen in Nordamerika, Mexiko, Ecuador, Westindien und Venezuela). 3 томдық, Йена, 1868 ж. Қызыл өзен батпақтарында (Black & White; In the Red River Swamps). Екі тілді басылым, Марк Груттнер және Роберт Барейкис аударған және редакциялаған, Тинтамаре, Шревпорт, 2006 ж.

Екіншілік әдебиет

Коуч, Ричард Аллен: Фридрих Герштакердің америкалық шекарадағы романдары. Диссертация, Айова университеті, Айова қаласы 1999 / UMI, Энн Арбор, МИ 2000. Оствальд, Томас: Фридрих Герштакер: Өмір және туындылары; тыныштық таппаған адамның өмірбаяны. Friedrich Gerstäcker Gesellschaft / Edition Corsar, Брауншвейг 2007 (408 б. ), (неміс тіліндегі маңызды өмірбаян; атау былай аударылады: Ф. Г.: Өмір және жұмыс[тары]; тыныштықсыз адамның өмірбаяны). Саммонс, Джеффри Л.: Идеология, кек, қиял: Чарльз Силсфилд, Фридрих Герштакер, Карл Мей және Америка туралы жазған басқа неміс романистері. Солтүстік Каролина университеті баспасы, Чапел-Хилл 1998, Вудсон, Лерри Генри: Фридрих Штрубберг, Фридрих Герштакер және Отто Рупперстің еңбектеріндегі американдық негр құлдығы: диссертация және т.б. Американың католиктік университеті баспасы, Вашингтон 1949. Зангерл, Антон: Фридрих Герштакер (1816–1872), Роман және әңгімелер: Құрылымы және мазмұны. Peter Lang: Берн 1999, (диссертация, неміс тілінде; атау былай аударылады: Ф. Г., романдар мен әңгімелер: құрылым және мазмұн).