Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс заңгері және социалисі (1825–1864)
German jurist and socialist (1825–1864)
Фердинанд Лассалль (11 сәуір 1825 – 31 тамыз 1864) – пруссиялық неміс заңгері, философ, социалист және саясаткер. Ол Германиядағы әлеуметтік-демократиялық қозғалыстың бастамашысы ретінде танымал. Эли Халевидің айтуынша: "Лассалль Германияда және Еуропада социалистік іс-қимыл партиясын ұйымдастыруға қол жеткізген алғашқы адам болды". Ал Роза Люксембург былай деді: "Лассалль екі жылдық құйынтұзды үгіт-насихат арқылы тарихтан жеңіп алды, мұндай жетістікке ондаған жылдар қажет болар еді". Агитатор ретінде ол "түнгі күзетші мемлекет" және "жалақының темір заңы" терминдерін қалыптастырды.
Ferdinand Lassalle (11 April 1825 – 31 August 1864) was a Prussian German jurist, philosopher, socialist and politician who is best remembered as the initiator of the social democratic movement in Germany. "Lassalle was the first man in Germany, the first in Europe, who succeeded in organising a party of socialist action", according to Élie Halévy. Or, as Rosa Luxemburg put it: "Lassalle managed to wrestle from history in two years of flaming agitation that needed decades to come about". As an agitator, he coined the terms night watchman state and iron law of wages.
Ерте өмір
Лассал 1825 жылғы 11 сәуірде Силезиядағы Бреслау қаласында (қазіргі Польшадағы Вроцлав) дүниеге келді. Оның әкесі Хейман Лассал – еврей жібек саудагері болған және ұлын Лейпцигтегі коммерциялық мектепке жіберіп, бизнеспен айналысуын қалаған. Алайда, Лассал көп ұзамай университетке ауысып, алдымен Бреслау университетінде, содан кейін Берлин университетінде оқыды. Ол жерде Лассал филология мен философияны зерттеді және Георг Гегельдің философиялық жүйесінің жақтасы болды. Лассал жас кезінде яһуди дінімен байланысын үзу үшін есімін өзгертті. 1845 жылы Лассал университет емтихандарын үздік нәтижемен тапсырып, Гераклит туралы кітап жазу үшін Парижге сапарлады. Ол жерде Лассал ақын Генрих Гейнемен танысты, ол 1846 жылы жас досы туралы былай деп жазды: «Мен ешкімде осындай құштарлық пен ақыл-ойдың үйлесімділігін тапқан емеспін. Сенің батыл болуға толық құқығың бар – біздің өзгелеріміз осы құдайлық құқықты, көктегі артықшылықты ұрлап аламыз». Берлинге оралып, кітабын аяқтау үшін жұмыс істеген кезде Лассал 40 жастағы Софи фон Хатцфельдт графинясымен кездесті. Ол күйеуінен көп жылдар бұрын ажырасып, ерлі-зайыптылардың мүлкіне байланысты онымен дауласып жүрген. Лассал оның ісіне көмектесуге ерікті түрде ұсыныс жасады, және оның ұсынысы қабылданды. Лассал алдымен оның күйеуін дуэльге шақырды, бірақ шақырусы қабылданбады. Одан кейін сегіз жылдық сот процесі басталды, онда Лассал 36 түрлі сот залында графиня фон Хатцфельдттың мүддесін қорғады. Нәтижесінде, оның пайдасына келісім жасалып, ол көп мөлшерде байлыққа ие болды. Оның алғысын білдіре отырып, графиня Лассалға өмірінің соңына дейін жыл сайын 5000 талер (шамамен 750 фунт стерлинг) төлеуге келісті.
Lassalle was born Ferdinand Johann Gottlieb Lassal on 11 April 1825 in Breslau, Silesia (now Wrocław, Poland). His father Heyman Lassal was a Jewish silk merchant and intended his son for a business career, sending him to the commercial school at Leipzig. However, Lassalle soon transferred to university, studying first in the University of Breslau and later at the University of Berlin. There, Lassalle studied philology and philosophy and became a devotee of the philosophical system of Georg Hegel. Lassalle changed his name at a young age to disassociate himself from Judaism. Lassalle passed his university examinations with distinction in 1845 and thereafter traveled to Paris to write a book on Heraclitus. There, Lassalle met the poet Heinrich Heine, who wrote of his intense young friend in 1846: "I have found in no one so much passion and clearness of intellect united in action. You have good right to be audacious – we others only usurp this divine right, this heavenly privilege". Back in Berlin to work on his book, Lassalle met Countess Sophie von Hatzfeldt, a woman in her early 40s who had been separated from her husband of many years and who had an ongoing dispute with him regarding the disposition of the couple's property. Lassalle volunteered himself to her cause and the offer was readily accepted. Lassalle first challenged her husband to a duel, but his challenge was rejected. An eight year legal battle followed in which Lassalle defended Countess von Hatzfeldt's interests in 36 different courtrooms. Ultimately, a settlement was made in her favor, bringing her a substantial fortune. In her gratitude, she agreed to pay Lassalle an annual income of 5,000 thalers (about £750) for the rest of his life.
1848 жылғы төңкеріс және оның салдары
Лассал ерте кезден берік социалист болды. 1848 жылғы неміс төңкерісі кезінде ол революциялық демократиялық іске қолдау көрсетіп, қоғамдық жиналыстарда сөйледі және Дюссельдорф азаматтарын Пруссия үкіметі Ұлттық ассамблеяны тарату туралы шешім қабылдағаннан кейін күтілетін зорлық-зомбылыққа дейін қарулы қарсылыққа дайындалуға шақырды. Лассал осы әрекетіне қатысы барлығы үшін тұтқындалды және мемлекетке қарсы қарулы қарсылықты қоздырды деген айып тағылды. Лассал осы ауыр айыптан ақталғанымен, мемлекеттік қызметкерлерге қарсылық білдіруге итермелегені үшін сотталғанға дейін түрмеде қамауда ұсталды. Ол осы жеңіл айып бойынша айыпталып, 23 жасар Лассал алты ай түрмеде отырды. Соттан кейін Берлинде тұруға тыйым салынған Лассал Рейнландқа көшіп, графня фон Хатцфельдтің ісін (1854 жылы аяқталды) жалғастырды және Гераклиттің философиясы бойынша жұмысын аяқтады (1857 жылы аяқталды және келесі жылы екі томдық түрінде жарық көрді). Кітапқа реакция әртүрлі болды, кейбіреулер оны маңызды туынды деп жариялады, ал Карл Маркс сияқты басқалары оны Гегель аксиомаларын қайталаудан артық емес деп есептеді. Дегенмен, тіпті кітаптың қарсыластары да жұмыстың ауқымын мойындады және жариялану Лассалға неміс зиялылары арасында беделді мәртебе берді. Осы кезеңде Лассал саяси белсенділікке қатыспады, бірақ еңбек мәселелеріне қызығушылық танытты. Ол заңгерлік тәжірибесінен және философиясынан бас тартып, драмаға бет бұрды және "Франц фон Сиккинген, тарихи трагедия" атты пьеса жазды. Корольдік театрға анонимді түрде жіберілген пьеса менеджерлер тарапынан қабылданбады, сондықтан Лассал оны 1859 жылы өз атымен жариялады. Эдуард Бернштейн, оның ерте және жанашыр биографы, осы туындыны бірнеше тиімді көріністеріне қарамастан, сахнаға жарамсыз, қиын және шамадан тыс сөздікке бейім деп сипаттады. Лассал Берлинде тұруға ниеттенді және 1859 жылы тыйым салынғанына қарамастан, арбашы болып маскиралып оралды. Лассал өзінің ескі достасы, жасы ұлғайған ғалым Александр фон Гумбольдттан патша алдында оның атынан өтініш жасап, тыйымды алып тастауға көмектесуін сұрады. Өтініш қабылданды және Лассал Пруссия астанасында ресми түрде тұруға қайтадан рұқсат алды. Лассал бірнеше жыл бойы революциялық қызметтен бас тартты. Ол саяси комментатор болды және Италиядағы соғыс туралы қысқаша кітап жазды, онда Пруссияны Франциямен соғыста Австрия империясына асықпай көмектесуден сақтандырды. Лассал осыған қоса 1861 жылы екі томдық "Das System der erworbenen Rechte" (Қол жеткізілген құқықтар жүйесі) атты заң теориясы бойынша үлкен еңбек жариялады. Бернштейннің сөзіне сүйенсек, Лассал кітапты "заңдық және ғылыми принципті орнату үшін жазды, ол заңдардың қандай жағдайларда және қаншалықты кері күшке ие болуы мүмкін екенін анықтауы керек"; яғни, заңдар бұрынғы заңдармен қақтығысқа түскен кезде кері күшке ие болуы мүмкін жағдайларды анықтау.
Lassalle was a committed socialist from an early age. During the German Revolutions of 1848, he spoke at public meetings in favor of the revolutionary democratic cause and urged the citizens of Düsseldorf to prepare themselves for armed resistance in advance of the violence that was expected after the decision of the Prussian government to dissolve the National Assembly. Lassalle was subsequently arrested for his involvement in this activity and he was charged with inciting armed opposition to the state. Although Lassalle was acquitted of this serious charge, he was kept in prison until he could be tried on a lesser charge of inciting resistance against public officials. He was convicted of this lesser charge and the 23 year old Lassalle served a sentence of six months in prison. Banned from residence in Berlin in the aftermath of his conviction, Lassalle moved to the Rhineland, where he continued to pursue the lawsuit of the Countess von Hatzfeldt (settled in 1854) and finished his work on the philosophy of Heraclitus, (completed in 1857 and published in two volumes the following year). Reaction to the book was mixed as some declared the work seminal while others, including Karl Marx, considered it a mere recitation of Hegelian axioms. However, even the book's detractors had to admire the scope of the work and the publication gave Lassalle lasting status among German intellectuals. During this period, Lassalle was not politically active, although he remained interested in labor affairs. He left his legal practice and philosophy in favor of drama, authoring a play called Franz von Sickingen, a Historical Tragedy. Sent anonymously to the Royal Theatre, the play was rejected by a manager, causing Lassalle to publish it under his own name in 1859. The work was characterized by Eduard Bernstein, an early and sympathetic biographer, as awkward and prone to excessive oratory, unsuited for the stage despite several effective scenes. Lassalle wanted to live in Berlin and despite the ban in 1859 made his return disguised as a wagon driver. Lassalle appealed to his friend, the aging scholar Alexander von Humboldt, to intercede on his behalf before the king to rescind the ban and allow his return. The appeal was successful and Lassalle was again officially allowed to live in the Prussian capital. Lassalle avoided revolutionary activity for several years thereafter. He became a political commentator and wrote a short book on the war in Italy in which he warned Prussia against rushing to the aid of the Austrian Empire in its war with France. Lassalle followed this with a larger work on legal theory, published in two volumes in 1861 as Das System der erworbenen Rechte (The System of Acquired Rights). According to Bernstein, Lassalle wanted the book "to establish a legal and scientific principle which shall once for all determine under what circumstances, and how far laws may be retroactive without violating the idea of right itself"; that is, determining the circumstances under which laws may be made retroactive when they come into conflict with previously established laws.
Саяси белсенділік
1848 жылы революциялық күреске қысқа ғана уақыт қатысқан Лассаль 1862 жылы Пруссиядағы конституциялық таласқа байланысты қоғамдық саясатқа қайта оралды. 1861 жылдың 2 қаңтарында патша болған Вильгельм I либералдық депутаттар палатасымен бірнеше рет қақтығысқа түсіп, нәтижесінде Diet бірнеше рет таратылды. Танымал заңгер ретінде Лассальға конституцияның мәні және оның қоғамдағы әлеуметтік күштермен байланысы туралы публично сөз сөйлеу ұсынылды. Лассаль конституциялық мәселелердің тек билік мәселесі екенін айтқан сөз сөйледі. Оның сөзі либералдық баспасөзді ашуландырды. Лассаль бұған жауап ретінде дәл сол лекцияны тағы екі рет оқыды. 1862 жылдың 12 сәуірінде Берлинде сөйлеген тағы бір сөзі, кейін "Жұмысшылар бағдарламасы" деп белгілі болған, Лассаль қоғамда жұмысшы табына буржуазиядан жоғары моральдық басымдық берді. Бұл прус цензурасы үшін қауіпті жариялама саналды. Лассальдың сөзінің 3000 данасынан тұратын барлық таралымы билік органдары тарапынан тәркіленді, сондай-ақ Лассальға қоғамдық тәртіпке қауіп төндіргені үшін қылмыстық айып тағылды. Лассаль осы айыптауларға жауап беру үшін 1863 жылдың 16 қаңтарында Берлинде сотқа шақырылды. Сот процестері оның өмірінің соңына дейін саяси қызметіне кедергі келтіре берді. Көпшілікке жарияланған сот процесінде өзінің қорғауын ұсынғаннан кейін Лассаль оған тағылған айыптар бойынша кінәлі деп танылды, төрт айға бас бостандығынан айырылды және сот шығындарын төлеуге міндеттелді. Апелляциядан кейін бұл мерзім айыппұлмен ауыстырылды.
Only briefly engaged in the revolutionary struggle during 1848, Lassalle reentered public politics in 1862, motivated by a constitutional struggle in Prussia. King Wilhelm I, who became king on 2 January 1861, had repeatedly clashed with the liberal Chamber of Deputies, resulting in multiple dissolutions of the Diet. As a recognized legal scholar, Lassalle was asked to make public addresses dealing with the nature of the constitution and its relationship to the social forces within society. Lassalle replied by giving a speech wherein he set out that constitutional matters are merely questions of power. The liberal press was enraged by his speech. Lassalle reacted by holding the same lecture two more times. In another speech, delivered in Berlin on 12 April 1862, later known as the Workers' Program, Lassalle assigned moral primacy in society to the working class over the bourgeosie, an assertion regarded as dangerous by the Prussian censorship. The entire print run of 3,000 copies of the pamphlet of Lassalle's speech was seized by the authorities, who issued a legal charge against Lassalle for allegedly endangering the public peace. Lassalle was brought to trial to answer this accusation in Berlin on 16 January 1863. Lawsuits would continue to interfere with his political activity for the rest of his life. After a widely publicized trial at which he presented his own defense, Lassalle was convicted of the charges levied against him, sentenced to four months' imprisonment and assessed the costs of the trial. This term was later replaced by a fine upon appeal.
Тұлға
Ласаллды биографтар қарама-қайшылықты тұлға ретінде еске алды, ол халықтың игілігіне шын ниетпен берілгенімен, жеке амбицияларымен және шексіз мақтанғанымен жетеледі. Шындығында, ертедегі бір биографы былай деді:
Lassalle was remembered by biographers as a contradictory personality, earnestly committed to the benefit of the masses, but driven by personal ambition and possessing extreme vanity. Indeed, one early biographer declared:
Бертран Рассел Ласаль туралы: "Агитация мен ұйымдастырудың күшін Ласальдай түсінген адам болған емес. Оның ықпалының құпиясы – оның күшті, үстемдік танытуға бейім еркінде, жамандыққа пассивті төзімділікке шыдамауында және өзінің күшіне деген толық сенімділігінде жатыр. Оның бүкіл мінезі – жамандықтың бар екенін кенеттен сезіп, оны түзетуге өзінің еркінің жеткіліксіз екенін таңырқанып білген, бейсаналықта адам болған эпикурейлік құдайдың мінезі."
Bertrand Russell said about Lassalle: "No one has ever understood the power of agitation and organisation better than Lassalle The secret of his influence lay in his overpowering and imperious will, in his impatience of the passive endurance of evil, and in his absolute confidence in his own power. His whole character is that of an epicurean god, unwittingly become man, awakening suddenly to the existence of evil, and finding with amazement that his will is not omnipotent to set it right."
Өлім және мұра
Риги Кальтбадта Лассалл Хелене фон Доннигс есімді жас әйелмен танысып, 1864 жылдың жазында олар үйленуге шешім қабылдады. Ол Женевада тұратын, Лассалмен қарым-қатынас жасағысы келмейтін протестанттық отбасының қызы еді. Әкесі, тарихшы, Хелене онымен кездесуге тыйым салды, ал Лассалл бұған қарсы күшпен наразылық білдірді. Көрініп тұрғандай, ол көп ұзамай Лассалдан бас тартып, бұрын келісімшарт жасасқан Янку Раковица есімді Валахия князіне ұсынылды. Лассалл Хелене әкесі фон Доннигеске де, Раковицаға да дуэльге шақырды, олар оны қабылдады. Лассаллдың тапаншаны қолдану тәжірибесі болмады, жаттығуға бір күні ғана берілді. Женева маңындағы Каруж қаласында 28 тамыз күні таңертең дуэль өтті. Раковица Лассаллды қарнынан атып, ол үш күннен кейін, 1864 жылдың 31 тамызында қайтыс болды. Лассалл олардың достығы кем дегенде 1862 жылға дейін шынайы деп сенді. Франц Меринг Маркстің «Лассалға деген көзқарасын [ ] өміріндегі ең қиын психологиялық мәселе деп атады». Екі адамның мінездерінің айырмашылығы 1848 жылғы төңкерістерді қолдағандары үшін сот алдында қорғануға тура келгенде анық байқалды. Теориялық және саяси мәселелер бойынша да олардың пікірлері келіспеді. Шындығында, Маркстің «Готская бағдарламасын сынау» атты мақаласы Лассаллдың Германия социалистік партиясындағы идеяларына жауап ретінде жазылған. Лассалл неміс патриоты болды және Германияның бірігуіне Пруссияның ұмтылысын қолдады. 1864 жылдың ақпан айында Лассалл Энгельске, бала кезінен республикашыл болғанына қарамастан, «Егер ол әлеуметтік монархияға айналуға шешім қабылдаса, монархиядан артық болашақ немесе пайдалы рөлге ие бола алмайтынына көз жеткіздім. Оның байрағын құлшыныспен көтеріп жүрер едім, ал конституциялық теориялар тез арада қоймаға тасталар еді» деп жазды.
In Rigi Kaltbad, Lassalle met a young woman named Helene von Dönniges and during the summer of 1864 they decided to marry. She was the daughter of a Protestant family then living in Geneva, who wanted nothing to do with Lassalle. The father, a historian, prevented Helene from seeing him and Lassalle protested vehemently. Apparently under duress, she soon renounced Lassalle in favour of another suitor, a Wallachian prince named Iancu Racoviță, to whom she had previously been betrothed. Lassalle sent dueling challenges both to Helene's father von Dönniges and to Racoviță, who accepted. Lassalle had no experience in the use of pistols and only one day to exercise. At the Carouge, a suburb of Geneva, a duel was held on the morning of 28 August. Lassalle was shot in the abdomen by Racoviță and died three days later on 31 August 1864. Lassalle continued to believe that their friendship was genuine until at least 1862. Franz Mehring called Marx's "attitude to Lassalle [ ] the most difficult psychological problem his life offers". The difference in character between the two men presented itself in a clear manner when they had to defend themselves for their support of 1848 revolutions, in front of a jury:Also on theoretical and political matters, their opinions diverged. Indeed, Marx's essay Critique of the Gotha Program is written in part as a reaction to Lassalle's ideas within the socialist party of Germany. Lassalle was a German patriot, and supported Prussia in its quest for German unification. In February 1864, Lassalle wrote to Engels that despite being a republican since infancy, "I have come to the conviction that nothing could have a greater future or a more beneficent role than the monarchy, if it could only make up its mind to become a social monarchy. In that case I would passionately bear its banner, and the constitutional theories would be quickly enough thrown into the lumber room".
Саяси идеялар
39 жасында, неміс радикалды саясатына белсенді қатысқаннан кейін екі жыл өткен соң, дуэльде ерте қайтыс болғандықтан, Лассалдың социалистік теорияға нақты үлесі шамалы. Халықаралық социализмді зерттеген алғашқы ғалымдардың бірі Ричард Т. Эли оны жаңа идеялардың авторы емес, басқалардың ойларын таратушы ретінде еске алды.
Owing to his premature death by a duel at age 39, just two years after his serious entry into German radical politics, Lassalle's actual contributions to socialist theory are modest. He was remembered by Richard T. Ely, one of the earliest serious scholars of international socialism, as a popularizer of the ideas of others rather than an innovator:
Мемлекет
Маркс және оның жақтастарынан өзгеше, Лассалль мемлекетті таптық қатынастарды сақтау функциясы бар, болашақта тапсыз қоғамда жойылатын таптық билік құрылымы деп қарастыруға қарсы болды. Оның орнына Лассалль мемлекетті тәуелсіз ұйым ретінде қарастырды, социалистік бағдарламаны іске асыру үшін маңызды әділдік құралы деп санады.
In contrast with Marx and his adherents, Lassalle rejected the idea that the state was a class based power structure with the function of preserving existing class relations and destined to wither away in a future classless society. Instead, Lassalle considered the state as an independent entity, an instrument of justice essential for the achievement of the socialist program.
Жалақының темір заңы
Ласалл ең алдымен классикалық экономист Дэвид Рикардо алғаш ұсынған, еңбек ақы ұзақ мерзімде жұмысшының өмірін күршілдеуге және оның ұрпақтарын қамтамасыз етуге қажетті ең төменгі деңгейге ұмтылатын идеяны қабылдады. Рикардоның рента заңымен үндес, Ласалл өзінің еңбек ақының темір заңын жасады. Ласалл жалақылы жұмысшылардың жеке күш-жігермен жасаған өздігінен көмектесу шаралары сәтсіздікке ұшырауға тиіс екенін, ал жұмысшылардың экономикалық жағдайын жақсарту үшін мемлекеттік қаржылық қолдаумен құрылған өндіруші кооперативтер ғана мүмкіндік беретінін айтты. Осыдан, жұмысшылардың мемлекеттік билікті бағындыруға бағытталған саяси күресі басты мақсат екендігі және кездейсоқ жалақыны арттыру үшін еңбек одақтарының күресі негізгі күрестен бұрғылау болып табылады деген қорытынды шықты.
Lassalle accepted the idea first posited by the classical economist David Ricardo that wage rates in the long term tended towards the minimum level necessary to sustain the life of the worker and to provide for his reproduction. In accord with the law of rent, Lassalle coined his own iron law of wages. Lassalle argued that individual measures of self help by wage workers were destined to failure and that only producers' cooperatives established with the financial aid of the state would make economic improvement of the workers' lives possible. From this, it followed that the political action of the workers to capture the power of the state was paramount and the organization of trade unions to struggle for ephemeral wage improvements is more or less a diversion from the primary struggle.
Философия
Лассал Иоганн Готлиб Фихтені "барлық халықтар мен дәуірлердің ең зор ойшылдарының бірі" деп есептеді, және 1862 жылдың мамыр айындағы сөйлеген сөзінде Фихтенің неміс халқына арналған үндеуін "біздің халқымыздың мақтанышының ең зор ескерткіштерінің бірі, ал тереңдігі мен күші жағынан ол барлық уақыттар мен халықтар әдебиетінен бізге жеткен осындай еңбектерден әлдеқайда басып кетеді" деп бағалады.
Lassalle considered Johann Gottlieb Fichte as "one of the mightiest thinkers of all peoples and ages", praising Fichte's Addresses to the German Nation in a May 1862 speech as "one of the mightiest monuments of fame which our people possesses, and which, in depth and power, far surpass everything of this sort which has been handed down to us from the literature of all time and peoples".
Гомосексуализм
Лассалль өзінің партиясының гомосексуал мүшесі Иоганн Баптиста фон Швейцерді қорғады, оған оның сексуалдық бағдары үшін ғана шабуыл жасалды. Маркс пен Энгельс Швейцер туралы жағымсыз пікір білдірді және оның гомосексуализмі бойынша қылық жасады. Лассалль болса, Швейцерді мұндай шабуылдардан қорғады:
Lassalle defended a homosexual member of his party, Johann Baptista von Schweitzer, who was attacked merely because of his sexual orientation. Marx and Engels wrote about Schweitzer in a pejorative manner and made jokes about his homosexuality. Lassalle on the other hand defended Schweitzer against such attacks:
Лассалль сондай-ақ Швейцермен бірге Франкфурт қаласынан қол ұстасып жүрді. Ол ежелгі Грекияда гомосексуализм әлеуметтік жағынан қабылданатынын еске салды: "Бұл табиғи емес ерекшеліктер бізге қаншалықты түсініксіз болса да, доктор фон Швейцерге тағылған бейімділік ежелгі гректердің, олардың мемлекет қайраткерлері мен философтарының арасында кең таралған. Ежелгі Грекия мұнда ешқандай кемшілік көреді жоқ, мен грек философтары мен грек халқы моральдың мәнін білгенін санаймын".
Lassalle also responded by walking with Schweitzer, arm in arm, through Frankfurt. He reminded that in Ancient Greece homosexuality was socially acceptable: "However incomprehensible such unnatural tastes appear to us, the tendency of which Dr. von Schweitzer is accused was the general rule among the ancient Greeks, their statesmen and their philosophers. Ancient Greece saw nothing wrong in it, and I consider the great Greek philosophers and the Greek people knew the meaning of morality."
Неміс тіліндегі басылымдар
Философиясы Ефестің қараңғылықтағы Гераклиттің философиясы. Берлин: Франц Данкер, 1858 ж. Италия соғысы және Пруссияның міндеттері: демократияның дауысы. Берлин: Франц Данкер, 1859 ж. Аққыны иелену жүйесі. Екі томдық. Лейпциг: 1861 ж. Конституцияның мәні туралы: екі дәріс және ашық хат. Берлин: 1862 ж. Лейпцигтегі жалпы неміс жұмысшыларының съезін шақыру туралы Орталық комитетке жауап хат. Цюрих: Мейер және Зеллер, 1863 ж. Еңбек мәселесі: Лассалдың 16 сәуірде Лейпцигте өткен жұмысшылар жиналысындағы сөйлеген сөзі, профессор Вуттке мен доктор Лотар Бухердің хаттарымен бірге. Лейпциг: 1863 ж. Бастиат Шульце фон Делицш, Экономикалық Джулиан немесе Капитал мен Еңбек. Берлин: Рейнхольд Шлингман, 1864 ж. Сөйлеулер мен жазбалар. Үш томдық. Нью-Йорк: Вольф және Хоне, н. д. [1883]. Сөйлеулер мен жазбалардың жинағы. 12 томдық. Берлин: П. Кассир, 1919–1920 жж. 1 том | 2 том | 3 том | 4 том | 5 том | 6 том | 7 том | 8 том | 9 том | 10 том | 11 том | 12 том.
Die Philosophie Herakleitos des Dunklen von Ephesos (The Philosophy of Heraclitus the Obscure of Ephesus) Berlin: Franz Duncker, 1858. Der italienische Krieg und die Aufgabe Preussens: eine Stimme aus der Demokratie (The Italian War and the Tasks of Prussia: A Voice of Democracy). Berlin: Franz Duncker, 1859. Das System der erworbenen Rechte (The System of Acquired Rights). Two volumes. Leipzig: 1861. Über Verfassungswesen: zwei Vorträge und ein offenes Sendschreiben (On The Essence of a Constitution: Two Lectures and an Open Letter). Berlin: 1862. Offenes Antwortschreiben an das Zentralkomitee zur Berufung eines Allgemeinen Deutschen Arbeiter Kongresses zu Leipzig (Open Letter Answering the Central Committee on the Convening of a General German Workers' Congress in Leipzig). Zürich: Meyer and Zeller, 1863. Zur Arbeiterfrage: Lassalle's Rede bei der am 16. April in Leipzig abgehaltenen Arbeiterversammlung nebst Briefen der Herren Professoren Wuttke und Dr. Lothar Bucher. (On the Labor Problem: Lassalle's Speech on the 16th of April [1863] at a Leipzig Workers' Meeting, Together with the Letters of Professor Wuttke and Dr. Lothar Bucher). Leipzig: 1863. Herr Bastiat Schulze von Delitzsch, der ökonomische Julian, oder Kapital und Arbeit (Mr. Bastiat Schulze von Delitzsch, the Economic Julian, or, Capital and Labour). Berlin: Reinhold Schlingmann, 1864. Reden und Schriften (Speeches and Writings). In three volumes. New York: Wolff and Höhne, n. d. [1883]. Gesammelte Reden und Schriften (Collected Speeches and Writings). In 12 volumes. Berlin: P. Cassirer, 1919–1920. vol. 1 | vol. 2 | vol. 3 | vol. 4 | vol. 5 | vol. 6 | vol. 7 | vol. 8 | vol. 9 | vol. 10 | vol. 11 | vol. 12
Ағылшын тіліндегі аудармалары
Жұмысшының бағдарламасы: Жолдау. Эдвард Питерс аударған. Лондон: Заманауи баспасөз, 1884 жыл. Капитал деген не? Ф. Кеделл аударған. Нью-Йорк: Нью-Йорк Еңбек жаңалықтары компаниясы, 1900 жыл. Лассалдың Германияның Ұлттық еңбек қауымдастығына ашық хаты. Джон Эман және Фред Бадер аударған. Нью-Йорк: Халықаралық кітапхана баспасы, 1901 жыл. Алғаш рет АҚШ-та 1879 жылы жарық көрген. Франц фон Сиккинген: Бес актідегі трагедия. Дэниел ДеЛеон аударған. Нью-Йорк: Нью-Йорк Еңбек жаңалықтары, 1904 жыл. Көтерілістің дауыстары, 3-том: Фердинанд Лассалдың сөздері, өмірбаяндық очеркпен. Жакоб Альтмайердің кіріспесі. Нью-Йорк: Халықаралық баспа, 1927 жыл.
The Working Man's Programme: An Address. Edward Peters, trans. London: The Modern Press, 1884. What is Capital? F. Keddell, trans. New York: New York Labor News Co., 1900. Lassalle's Open Letter to the National Labor Association of Germany. John Ehmann and Fred Bader, trans. New York: International Library Publishing, 1901. Originally published in US in 1879. Franz von Sickingen: A Tragedy in Five Acts. Daniel DeLeon, trans. New York: New York Labor News, 1904. Voices of Revolt, Volume 3: Speeches of Ferdinand Lassalle with a Biographical Sketch. Introduction by Jakob Altmaier. New York: International Publishers, 1927.