Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өздігінен жүретін ауыр зымыран жүйелері
Self propelled heavy missile systems
Транспортер-эректор-пуске станогы (ТЭП) – бір немесе бірнеше зымыранды тасымалдауға, атуға дайын күйге келтіруге және ұшыруға арналған, кіріктірілген тягалық бөлімі бар зымыран тасымалдау құралы.
A transporter erector launcher (TEL) is a missile vehicle with an integrated tractor unit that can transport, elevate to a firing position and launch one or more rockets or missiles.
Тарих
Мұндай көліктер жер-әуе ракеталары мен жер-жер ракеталары үшін де бар. Бастапқыда мұндай зымырандар бекітілген позициялардан ұшырылатын және тасымалдау үшін жүк көліктеріне жүктелген, бұл оларды шабуылға көбірек бейім еткен. Себебі, жау оларды анықтағаннан кейін жылжыту қиын болған, ал жылжытса, жаңа позицияға жеткен соң дайындауға бірнеше сағат немесе тіпті күндер қажет болатын. Әдетте, бірнеше TEL және TELAR бір командалық пунктке (CP немесе CPV) қосылады. Олар нысананы табу, анықтау және бағыттау радарынан (TADAGR немесе TAR) алынған ақпаратты қолдана алады.
Such vehicles exist for both surface to air missiles and surface to surface missiles. Early on, such missiles were launched from fixed sites and had to be loaded onto trucks for transport, making them more vulnerable to attack, since once they were spotted by the enemy they could not easily be relocated, and if they were it often took hours or even days to prepare them for launch once they reached their new site. Usually a number of TELs and TELARs are linked to one command post vehicle (CP or CPV). They may use target information from target acquisition, designation and guidance radar (TADAGR or TAR).
Транспортерлік тұрақтандырушы ұшыру және радар
Транспортерлік эректорлық ұшыру және радар (TELAR) – бұл жер бетінен ауаға зымырандарды ұшыру үшін қажетті радар жүйесінің толық немесе бір бөлігін де қамтитын, TEL-дің бір түрі. Мұндай көліктер автономды жұмыс істеуге қабілетті, бұл олардың тиімділігін едәуір арттырады. Осындай жүйемен жабдықталған әрбір көлік, қолдау көліктерінің болуына немесе жағдайына қарамастан, дербес түрде шайқаса алады. Көлік зымыранды әдетте айналмалы мұнара арқылы нысаналайды, немесе тікелей жоғары қарай ұшырады.
A transporter erector launcher and radar (TELAR) is a type of TEL that also incorporates part or all of the radar system necessary for firing the surface to air missiles. Such vehicles have the capability of being autonomous, greatly enhancing their effectiveness. With this type of system each vehicle can fight regardless of the state or presence of support vehicles. The vehicle may have to aim the missile, usually through a rotating turret, or they may fire straight up.
Транспортерлік ұшыру және радар (TLAR)
Транспортерлік ұшыру және радар (TLAR) – бұл зымыранды тік көтеру мүмкіндігі жоқ TELAR-мен бірдей, себебі аталған зымыран әдепкі бойынша ұшыруға дайын күйде тасымалданады. Мысалы, 9K330 Tor комплексі, зымыран денесіндегі қозғалтқыштарды пайдаланып траекториясын түзететін, тік іске қосылатын зымырандар блогын орнатады.
A transporter launcher and radar (TLAR) is the same as a TELAR without the erector capability, because the missile in question is transported in the launch ready position as default. An example is the 9K330 Tor, which mounts a vertical launching system style block of SAMs that correct their trajectory using rockets on the missile body itself.
Мобильді тұрақтандырушы іске қосу құрылғысы (MEL)
Патриот зымыран жүйесі сүйретілетін ұшыру қондырғысымен немесе жылжымалы тік көтеру-ұшыру құрылғысымен (MEL) жабдықталған.
The Patriot missile system has a towed launch vehicle or mobile erector launcher (MEL).
Паллетпен орнатылған көтергіш атушылар
TEL-дің тағы бір түрі – паллеттерге орнатылған, эректорлық-ұшыру қондырғылары. Оларды тиісті көлік құралдарымен тасымалдап, осылайша TEL құруға болады. Мысалы, Sky Sabre зымырасын ұшыруға қолданылатын MBDA iLauncher – 15 тонна салмақты құрылғы, оны британдық армия MAN HX жүк көліктерімен тасымалдайды.
Another sub set of the TEL are erector launchers mounted to pallets, which can then be carried by suitable vehicles to create a TEL. The MBDA iLauncher used to launch the Sky Sabre missile is one example; a 15 tonne unit which is carried by MAN HX trucks in British Army service.
Ракета ұшыру құралы
Ғарышқа ұшуда TEL – ракета-ұшыру құралын құрастыру орнынан жақын орналасқан, бекітілген ұшыру алаңына көлденең тасымалдауға арналған тірек құрылымдар. Ол TEL-ге ұқсас, бірақ ғарыш зымырандарын ғарыш портындағыдай тиісті инфрақұрылыммен тіктеп орнату және ұшыру қажет. Бұл жүйені бірнеше ғарыш агенттіктері пайдаланады; «Союз» теміржолмен тасымалданатын TE-ге ие, ал SpaceX өзінің Falcon 9 және Heavy (бірақ Starship емес) ұшыру құралдары үшін осы жүйені қолданады.
In spaceflight, TELs are support structures used to transport a rocket launch vehicle horizontally from an assembly facility to a nearby fixed launch pad where it is raised vertical for launch. It is similar to TELs, except the fact that space rockets must be erected and launched with the appropriate infrastructure, such as those found in a spaceport. This system is used by several space launch agencies; the Soyuz has a TE that can be transported by railway, SpaceX for its launch vehicles Falcon 9 and Heavy (but not Starship).