Даттық ақын, режиссер Йорген Лет (1937 ж.т.) – тәжірибелік деректі фильмдердің шебері. «Жұмақтың бір күні», «Мүмін адам» фильмдерімен танымал. Әдебиет пен антропологияны зерттеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық ақын және кинорежиссер (1937 жылы туған)
Danish poet and film director (born 1937)
Йорген Лет (туған 14 маусым 1937 жылы) – Даниялық ақын және кинорежиссер, эксперименталды деректі фильмдер жасау саласындағы жетекші тұлға саналады. Оның ең танымал туындылары – "Тозақтағы жексенбі" (1977) деректі фильмі және "Тамаша адам" (1968) сюрреалистік қысқаметражды фильмі. Ол сонымен қатар Дания телеарнасының спорт комментаторы және Sunset Productions кинокомпаниясымен өкілдік етіледі.
Jørgen Leth (; born 14 June 1937) is a Danish poet and film director who is considered a leading figure in experimental documentary film making. Most notable are his documentary A Sunday in Hell (1977) and his surrealistic short film The Perfect Human (1968). He is also a sports commentator for Danish television and is represented by the film production company Sunset Productions.
Ерте өмір
1937 жылы 14 маусымда Данияның Орхус қаласында туған Лет Орхус және Копенгагенде әдебиет және антропологияны оқыды. 1959 жылдан 1968 жылға дейін Данияның жетекші газеттерінде мәдени сыншы (джаз, театр, кино) ретінде жұмыс істеді. Польшалық антрополог Бронислав Малиновскийге деген қызығушылығы оның еңбектеріне терең ықпал етті. Ол Африкаға (1961), Оңтүстік Америка мен Үндістанға (1966) және Оңтүстік-Шығыс Азияға (1970–71) саяхаттар жасады. Оның алғашқы кітабы 1962 жылы жарық көрді. Ол 10 томдық өлеңдер жинағы мен сегіз ғылыми-танымдық кітап жазды.
Born on 14 June 1937 in Aarhus, Denmark, Leth studied literature and anthropology in Aarhus and Copenhagen and was a cultural critic (jazz, theatre, film) for leading Danish newspapers from 1959 to 1968. His interest in Polish anthropologist Bronisław Malinowski had a profound influence on his work. He traveled in Africa (1961), South America and India (1966) and Southeast Asia (1970–71). His first book was published in 1962. He has written 10 volumes of poetry and eight non fiction books.
Кино мансабы
Лет 1963 жылы алғашқы фильмін түсірді және содан бері тағы 40 фильм түсірді, олардың көптегені әлем бойынша таратылды. Оның ең танымал туындысы – 1968 жылы түсірілген "Кәмiл адам" атты қысқаметражды фильмі, ол 2003 жылы Лет пен Ларс фон Триердің "Бес кедергі" фильміне де енді. Леттің спорттық деректі фильмдері бұл салаға эпикалық, тіпті мифтік сипат береді, мысалы, "Жұлдыздар мен су тасымалдаушылар" (Stjernerne og Vandbærerne) (1973) және "Тозақтағы жексенбі" (En forårsdag i helvede) (1977) фильмдерінде көрінеді. Ол 1971–73 және 1975–77 жылдары Дания кино институтының шығармашылық кеңесшісі, ал 1977–82 жылдары институттың басқарма төрағасы болды. Сонымен қатар, ол Копенгагендегі Дания Ұлттық кино мектебінде, Ослодағы Мемлекеттік студио орталығында профессор болып жұмыс істеді және UCLA, Беркли, Гарвард және басқа да американдық университеттерде дәріс оқыды. Лет 1988 жылдан 2005 жылға дейін Данияның TV 2 телеарнасы үшін журналист Йорн Мадермен бірге, ал 2009 жылдан бастап Денис Риттермен және Рольф Соренсенмен бірге Францияның "Тур де Франс" жарысын сарапшы ретінде жамылды. 1999 жылы ол Гаитиде Данияның құрметті консулы болып тағайындалды.
Leth made his first film in 1963 and has since made 40 more, many distributed worldwide. His most acclaimed is a 1968 short, The Perfect Human, which also featured in the 2003 film The Five Obstructions made by Leth and Lars von Trier. Leth's sports documentaries bring an epic, almost mythic, dimension to the field, as seen in Stars and Watercarriers (Stjernerne og Vandbærerne) (1973) and A Sunday in Hell (En forårsdag i helvede) (1977). He has been a creative consultant for the Danish Film Institute (1971–73, 1975–77) as well as chairman of the institute's board (1977–82). He has also been a professor at the Danish National Film School in Copenhagen, at the State Studiocenter in Oslo and has lectured at UCLA, Berkeley, Harvard and other American universities. Leth covered the Tour de France for Denmark's TV 2 from 1988 until 2005 as the expert commentator in partnership with journalist Jørn Mader, and again from 2009 in partnership with Dennis Ritter and Rolf Sørensen. In 1999, he was appointed Danish honorary consul in Haiti.
Дау
Ол өзінің Det uperfekte menneske (Бәсекесіз адам) атты автобиографиясын жариялағаннан кейін Данияда даулы пікірлер тудырды. Оның ішінде Гаитидегі ас үйінің 17 жасар қызымен жыныстық қатынаста болғаны туралы бейнелі дерек бар. Бұл Данияда бұқаралық ақпарат құралдарында дауыл туғызды, оның бір себебі - Дания кино институтының DR (Danmarks Radio) және Nordisk Film and TV Commission бірлесе отырып қаржыландыратын Det Erotiske Menneske ("Эротикалық адам") атты фильм түсіру жоспары. Бұл дау Даниядағы бірнеше топтарды ренжітті. 2005 жылдың қазан айында ол TV2 телеарнасының комментаторынан босатылды. Содан кейін Лет өзінің "Эротикалық адам" фильмін аяқтауды ойлады, бірақ жақын досы және әріптесі Ларс фон Триер Летпен кездесіп, Леттің көркем шығармашылығын қолдау үшін фильмнің атқарушы продюсері ретінде өзіне несие беруге уәде берді. "Эротикалық адам" премьерасы 2010 жылдың қыркүйек айында Торонтода өткен Халықаралық кинофестивальде өтті. Фильм "қоқыс қарт кінематографиясы" және отарлаушылық қанаушылық деп саналған сын-пикирлерді алды.
He attracted controversy in Denmark after publication of his autobiography Det uperfekte menneske (The Imperfect Human). It included a graphic account of sexual relations with the 17 year old daughter of his cook in Haiti. This created a media storm in Denmark, partly because of his plan to make a film called Det Erotiske Menneske ("The Erotic Human"), funded by the Danish Film Institute, in collaboration with DR (Danmarks Radio) and Nordisk Film and TV Commission. The controversy upset several groups in Denmark. In October 2005, due to the controversy, he was dismissed as commentator with TV2. Leth then considered to quit finishing his film Erotic Man, but close friend and fellow filmmaker Lars von Trier met with Leth and promised to let himself credit as executive producer on the film, in order to support Leth's artistic work. Erotic Man premiered at the Toronto International Film Festival in September 2010. The film received lacklustre reviews which deemed it "dirty old man cinema" and colonialist exploitation.