Кіріспе

Жасанды түрде боялған аквариум балықтары

Боялған балықтар – тұтынушыларға көріне жақсы болуы үшін жасанды түрде боялған сәндік аквариум балықтары. Бұл жасанды бояу, сонымен қатар "жусинг" деп те аталады, балыққа жарқыраған түсті бояуды гиподермалық шприц арқылы енгізу, балықты бояу ерітіндісіне малып салу немесе боялған жем беру сияқты әдістермен жүзеге асырылады. Бұл даулы процесс әдетте балықты жарықтап, тұтынушылар үшін тартымды ету мақсатымен жасалады. Балықтың бояуы тұрақты емес, көбінесе алтыдан тоғыз айға дейін өңі жоғалады.

Әдістер

Балықтарға жасанды түс енгізудің бірнеше тәсілдері бар.

Түстер

"Бейнеленген балық" жасаудың жиі қолданылатын әдісі – шприц арқылы бояу инъекциялау. Балықтарға көбінесе бірнеше рет инъекция жасалады. Балықтардың сыртқы шырыш қабығын кетіру үшін оларды жегіш заттарға малып, содан кейін бояуға малып тастайды. Мұндай әдістердің өлім-жітім көрсеткіші өте жоғары екені хабарланады. Аквариум балықтары үшін "түсті күшейтетін" көптеген түрлі тамақтар тұтынушыларға қолжетімді. Әдетте, бұл тамақтардың құрамында бета-каротин сияқты табиғи бояғыштар болады, олар балықтарға зиян келтірмейді, бірақ басқа бояу әдістері сияқты, бұл әсер де уақытша. Дегенмен, бір дерек көздерінің мәліметінше, көтерме саудагерлер кейде зиянды бояғыштарды қолдануы мүмкін.

Гормондар

Гормондық әдіс қолдану кейде түсін күшейтеді, бірақ сонымен қатар аналық балықтарды бедеу қылуы мүмкін.

Генетикалық модификация

Коралл мен медузалардан алынған флуоресцентті пигменттерге жауапты гендерді енгізу арқасында балықтар тұрақты түрмен боялады, бұл бояу ұрпаққа да беріледі, ал балықтарға егу немесе физикалық өзгеріс жасау қажеттілігі болмайды. Ақ немесе ультракүлгін сәулелер астында жарқын түстерде флуоресценциялайтын гендік модификацияланған аквариум балықтары қазір GloFish сауда белгісімен сатылуда. Бұл технология бастапқыда қоршаған ортаның ластануын анықтай алатын балық жасау мақсатында әзірленген. Бұл зебра балықтары мен тетралар бірнеше флуоресцентті түстерде қолжетімді, және олар АҚШ патентімен қорғалған.

Түрлері

Албино Corydoras және "боялған" шыны балық сияқты кейбір түрлерге бояу гиподермалық инемен құйылады. Жақында (2004-2005 жылдары) инъекция арқылы боялған альбино плекостомустар мен рифт көлінің цихлидтері де қолжетімді болды. Үнді шыны балығынан басқа, боялған балықтардың көпшілігі альбинос болады.

Боялған балықтардың денсаулығына қауіп төндіреді

1998 жылы Англияның оңтүстігінде жүргізілген сауалнама нәтижесінде, боялған шыны балықтардың 40%-дан астамы Лимфоцистис инфекциясының белгілерін көрсеткені анықталды, ал боялмаған шыны балықтардың арасында бұл көрсеткіш 10% болды. Инфекцияның себебі жұқтырылған ине арқылы балықтан балыққа вирус жұғуы немесе инъекция жасау процесінен туындаған стресс салдарынан инфекцияға төзімділіктің төмендеуі болуы мүмкін.

Балық бояуды тоқтату

Аквариум саудасының кейбір өкілдері осы практикаға тыйым салуды қалайды. Мысалы, 1996 жылы британдық "Practical Fishkeeping" журналы саудагерлерден боялған балық сатуды тоқтатуды сұрап науқан бастады, нәтижесінде Ұлыбританияда сатылатын балықтардың саны айтарлықтай азайды. "Practical Fishkeeping" ұқсас ауқымды, жаһандық науқанды іске қосты және боялған балық сата бермейтін дүкендердің тізімін ұстап тұрады. Жануарларға қатыгездік жасауды болдырмау жөніндегі Корольдік қоғам (RSPCA) осы практиканы қатыгез және қажетсіз косметикалық жарақаттау деп есептейді. Австралия мен Ұлыбританиядағы науқандар осы балықтардың сатылуын шектеді. Боялған балықтар әлі де қолжетімді, көбінесе Оңтүстік-Шығыс Азиядан импортталады. 2006 жылдың ақпан айында Ұлыбританияның Қоршаған орта, тағам және ауыл шаруашылығы департаменті (Defra) Жануарлар әл-ауқаты туралы заңға сәйкес Ұлыбританияда боялған балық сатуды қылмыстық жазаға тартуға болатынын растады.