Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суда өмірінің көп бөлігін немесе барлық уақытын өткізетін жануар.
Animal that lives in water for most or all of its lifetime
Су жануарлары – омыртқалы немесе омыртқасыз болуына қарамастан, өмірінің барлық немесе көп бөлігін суда өткізетін кез келген жануар. Мысалы, маса, шілдеқұс, инелік және құсқұйрық сияқты көптеген жәндіктердің дерлік қанатты ересек түрімен сулық деріқаптары болады. Су жануарлары ауамен тыныс алады немесе жабын деп аталатын арнайы мүшелер арқылы судан оттегіні сіңіреді, немесе тікелей тері арқылы сіңіреді. Табиғи орта және оларда тіршілік ететін жануарлар сулы (су) немесе құрлықтық (жер) деп жіктелуі мүмкін. Бұл белгілеу полифилетикалық болып табылады.
An aquatic animal is any animal, whether vertebrate or invertebrate, that lives in water for all or most of its lifetime. Many insects such as mosquitoes, mayflies, dragonflies and caddisflies have aquatic larvae, with winged adults. Aquatic animals may breathe air or extract oxygen from water through specialised organs called gills, or directly through the skin. Natural environments and the animals that live in them can be categorized as aquatic (water) or terrestrial (land). This designation is polyphyletic.
Сипаттама
Су жануарлары термині тұщы немесе тұзды суда тіршілік ететін жануарларға қолданылады. Дегенмен, теңіз жануарлары атауы көбінесе тұзды суда, яғни мұхиттарда, теңіздерде және т.б. тіршілік ететін жануарлар үшін қолданылады. Су жануарлары (әсіресе тұщы су жануарлары) қоршаған ортаның сезімталдығына байланысты табиғатты қорғаушылар үшін ерекше маңызға ие. Су жануарлары шамадан тыс балық аулау, құрылымды бұзу арқылы балық аулау, теңіздің ластануы, аң аулау және климаттың өзгеруі сияқты факторлардың қысымына ұшырайды. Көптеген мекендеу орындары қауіп астында, бұл су жануарларына да қауіп төндіреді. Су жануарлары әлемде маңызды рөл атқарады. Су жануарларының биоәртүрлілігі тағам, энергия және тіпті жұмыс орындарын қамтамасыз етеді. Тұщы су сулы организмдер үшін гипотоникалық орта тудырады. Бұл кейбір организмдер үшін, өткір терісі немесе жабын қабықшалары бар организмдер үшін мәселелі, себебі артық су шығарылмаса, олардың жасушалық мембраналары жарылуы мүмкін. Кейбір қарапайымдылар (протистер) бұл процесті жирылатын вакуольдер арқылы жүзеге асырады, ал тұщы су балықтары артық суды бүйрек арқылы шығарады. Көптеген су организмдерінің осмостық тепе-теңдікті реттеу қабілеті шектеулі болғандықтан, олар тұздылықтың тар диапазонында ғана тіршілік ете алады, бірақ диадромалық балықтар тұщы және тұзды сулар арасында көшіп-қонуға қабілетті. Осы көші-қон кезінде олар өзгерген тұздылық деңгейіне бейімделу үшін өзгерістерге ұшырайды; бұл процестер гормондармен реттеледі. Еуропалық шабақ (Anguilla anguilla) пролактин гормонын пайдаланады, ал лосось (Salmo salar) гормоны кортизол осы процесте маңызды рөл атқарады. Тұщы су моллюскаларына тұщы сулы бұршақтар және тұщы сулы екі жақтаулылар жатады. Тұщы су шаяңқыларына тұщы су крабтары мен рактар жатады.
The term aquatic can be applied to animals that live in either fresh water or salt water. However, the adjective marine is most commonly used for animals that live in saltwater, i. e. in oceans, seas, etc. Aquatic animals (especially freshwater animals) are often of special concern to conservationists because of the fragility of their environments. Aquatic animals are subject to pressure from overfishing, destructive fishing, marine pollution, hunting, and climate change. Many habitats are at risk which puts aquatic animals at risk as well. Aquatic animals play an important role in the world. The biodiversity of aquatic animals provide food, energy, and even jobs. Fresh water creates a hypotonic environment for aquatic organisms. This is problematic for some organisms with pervious skins or with gill membranes, whose cell membranes may burst if excess water is not excreted. Some protists accomplish this using contractile vacuoles, while freshwater fish excrete excess water via the kidney. Although most aquatic organisms have a limited ability to regulate their osmotic balance and therefore can only live within a narrow range of salinity, diadromous fish have the ability to migrate between fresh water and saline water bodies. During these migrations they undergo changes to adapt to the surroundings of the changed salinities; these processes are hormonally controlled. The European eel (Anguilla anguilla) uses the hormone prolactin, while in salmon (Salmo salar) the hormone cortisol plays a key role during this process. Freshwater molluscs include freshwater snails and freshwater bivalves. Freshwater crustaceans include freshwater crabs and crayfish.
Ауамен тыныс алатын су жануарлары
Суда тыныс алатын жануарлардан басқа, мысалы, балық, моллюскалардың көпшілігі сияқты, "су жануары" термині ауада тыныс алатын су немесе теңіз сүтқоректілеріне де қолданылады, мысалы, киттер (Cetacea отряды) және теңіз сиырлары (Sirenia отряды) – құрлықта тіршілік ете алмайтын жануарлар, сондай-ақ, нағыз теңіз түлкілері, құлақты теңіз түлкілері және морждар (pinnipeds). "Су сүтқоректілері" термині өзен сусарлары (Lontra canadensis) және бобрлар (Castoridae тұқымдасы) сияқты төрт аяқты сүтқоректілерге де қолданылады, бірақ олар техникалық тұрғыдан қосмекенді немесе жартылай сулы жануарлар болып есептеледі. Су жануарлары мен су түрлерінің миллионға жуық түрі бар. Бақалар сияқты амфибиялар (Anura отряды) суды қажет етеді, бірақ олар өздерінің экологиялық жіктелуіне бөлінеді. Амфибиялардың көпшілігі (Amphibia класы) сулы дернәсіл сатысынан өтеді, мысалы, бақаша, бірақ содан кейін құрлықта ересек жануарлар ретінде өмір сүреді және көбею үшін суға оралуы мүмкін. Кейбір балықтар да оттегі жетіспейтін суда тіршілік ету үшін ауамен тыныс алуға бейімделген, мысалы, арапаима (Osteoglossidae тұқымдасы) және жүріп жүретін сом. Көптеген моллюскаларда желбезек бар, ал кейбір тұщы су моллюскаларында өкпе бар (мысалы, Planorbidae), ал кейбір қосмекенділерде олардың екеуі де кездеседі (мысалы, Ampullariidae). Су жануарларының көптеген түрлері омыртқаға ие емес немесе омыртқасыз жануарлар болып табылады.
In addition to water breathing animals, e. g., fish, most mollusks, etc., the term "aquatic animal" can be applied to air breathing aquatic or sea mammals such as those in the orders Cetacea (whales) and Sirenia (sea cows), which cannot survive on land, as well as the pinnipeds (true seals, eared seals, and the walrus). The term "aquatic mammal" is also applied to four footed mammals like the river otter (Lontra canadensis) and beavers (family Castoridae), although these are technically amphibious or semiaquatic. There are up to one million types of aquatic animals and aquatic species. Amphibians, like frogs (the order Anura), while requiring water, are separated into their own environmental classification. The majority of amphibians (class Amphibia) have an aquatic larval stage, like a tadpole, but then live as terrestrial adults, and may return to the water to mate. Certain fish also evolved to breathe air to survive oxygen deprived water, such as Arapaima (family Osteoglossidae) and walking catfish. Most mollusks have gills, while some fresh water ones have a lung instead (e. g. Planorbidae) and some amphibious ones have both (e. g. This depends on the animals. Ampullariidae). Many species of aquatic animals lack a backbone or are invertebrates.