1899 жылғы Австралия аймағындағы 5 санатты дауыл

Кіріспе

1899 жылғы Австралия аймағындағы 5 категориядағы циклон

Махина циклон Австралия тарихындағы ең қатерлі циклон болып табылады, сондай-ақ Оңтүстік жарты шарда тіркелген ең қарқынды тропикалық циклон болуы мүмкін. Махина 1899 жылдың 4 наурызында Квинсленд штатының Кейп-Йорк түбегіндегі Батерст шығанағына соқты. Циклонның күшті желдері мен үлкен толқыны 300-ден астам адамның қаза табуына себеп болды. Клемент Линдли Врагге, Квинсленд штатының үкіметтік метеорологы, мұндай дауылдарға атау беруді бастады және осы дауылға Махина деген ат берді. Мұндай қарқынды дауылдар өте сирек кездеседі. Ғалымдар 19 ғасырдың бірінші жартысында Австралияға соққан 4 немесе 5 категориялы тағы екі күшті циклонды Ұлы Барьерлі риф пен Карпентария шығанағына тигізген әсерінен анықтады. Осы зерттеу көрсеткендей, мұндай күшті циклон аймақта екі-үш ғасырда бір рет ғана пайда болады. Квинсленд штатының Бейсенбі аралында орналасқан жеміс-жидек флоты дауыл алдында шығанақта немесе оның жанында бекітілген болатын. Бір сағат ішінде дауыл флотының көп бөлігін жағаға немесе Ұлы Барьерлі рифке айдап жіберді, ал басқа кемелер бекітілген жерінде батып кетті. Төрт шхуна мен "Чаннел Рок" атты жарық кемесі жоғалып кетті. Тағы екі шхуна суға батып, кейін қайтадан суға шықты. Флоты 54 жүк тасушы кемені жоғалтты, ал тағы 12 кеме апатқа ұшырап, қайтадан суға шықты. Кейін құтқарушылар апатқа ұшыраған кемелерден 30-дан астам адамды құтқарып алды, бірақ дауыл 400-ден астам адамды өлтірді, олардың көпшілігі еуропалық емес иммигранттар еді. Кейіннен "Крест оф Уэйв" шхунасының дауылдағы суреті салынды. Үлкен толқын, биіктігі жоғары болғандықтан, Принцесса Шарлотта шығанағын басып өтіп, Батерст шығанағындағы жеміс-жидек флоты мен елді мекеннің қалдықтарын жойды. Куәгер, полиция қызметкері Дж. М. Кенни, Барроу-Пойнттағы лагерьде 12 метрлік биіктіктегі тау жотасының үстінен 48 метрлік толқын өтіп, 5 шақырымға дейін жеткенін хабарлады, бұл бұрын тіркелген ең үлкен толқын еді. Алайда, осы толқын туралы мәліметтерді қарастырған ғалымдардың кейбіреулері ресми орталық қысымға негізделген модельдеу бойынша толқынның биіктігін бағалады. Олар сондай-ақ аймақты зерттеумен, дауылдың салдарынан пайда болған толқын кесу жарлары мен шөгінділерді іздеді, бірақ 48 футтан (15 м) жоғары ештеңе таппады. Олар дұрыс емес көрсетілген жер деңгейі немесе тұщы судың (жаңбырдың) су тасқыны болуы мүмкін екенін айтты. Кейінгі зерттеулер бұл қорытындыны ерте деп санайды және барометрдің көрсеткіштерін сенімді емес деп, нақты ең төменгі қысымды көрсетпейтінін айтады. Бұл зерттеуде сондай-ақ дауыл мен су тасқынының ерекше жоғары болғандығы туралы жаңа деректер қарастырылды. Циклон оңтүстік-батысқа қарай Кейп-Йорк түбегі арқылы қозғалып, Карпентария шығанағына шықты, содан кейін кері бұрылып, 10 наурызда тарап кетті.

Cyclone Mahina was the deadliest cyclone in recorded Australian history, and also potentially the most intense tropical cyclone ever recorded in the Southern Hemisphere. Mahina struck Bathurst Bay, Cape York Peninsula, Queensland, on 4 March 1899, and its winds and enormous storm surge combined to kill more than 300 people. with a likely minimum central pressure of Clement Lindley Wragge, Government Meteorologist for Queensland, pioneered the naming of such storms and gave this storm its name, Mahina. Storms of such intensity occur extremely rarely. Scientists identified two other Category 4 or 5 super cyclones that struck Australia, in the first half of the 19th century, from their effects on the Great Barrier Reef and the Gulf of Carpentaria. This same research shows that on average, such super cyclones occur in the region only once every two or three centuries. A pearling fleet, based at Thursday Island, Queensland, was anchored in or near the bay before the storm. Within an hour, the storm drove much of the fleet ashore or onto the Great Barrier Reef; other vessels sank at their anchorages. Four schooners and the manned Channel Rock lightship were lost. A further two schooners were wrecked but later re floated. The fleets lost 54 luggers, and a further 12 were wrecked but re floated. People later rescued more than 30 survivors of the wrecked vessels from the shore; however, the storm killed more than 400 people, mostly non European immigrant crew members. A depiction of the schooner Crest of the Wave in the storm was later sketched in a painting. A large storm surge, reportedly high, swept across Princess Charlotte Bay and then inland about , destroying anything left of the Bathurst Bay pearling fleet and the settlement. An eyewitness, constable J. M. Kenny, reported that a 48 feet (15 m) storm surge swept over their camp at Barrow Point atop a 40 feet (12 m) high ridge and reached 3 mile (5 km) inland, the largest storm surge ever recorded. However, reviewing the evidence for this surge, some scientists modeled a surge only to in height, based on the official central pressure. They also surveyed the area, seeking wave cut escarpments and deposits characteristic of storm events, but found none higher than Of the 48 feet (15 m) surge, they suggested an incorrectly cited ground level or an involvement of freshwater (rain) flooding. A later study considers this conclusion likely premature and questions the barometer reading as unreliable and not representative of the actual lowest pressure. This subsequent study also examined new evidence of exceptionally high storm surge and inundation. The cyclone continued southwest over Cape York Peninsula, emerging over the Gulf of Carpentaria, before doubling back and dissipating on 10 March.

Шығындар

Көптеген қаза болғандар тіркелмегендіктен, зардап шеккендердің нақты саны белгісіз. Бағалаулар бойынша 307 мен 410 аралығында. "Сагитта" кемесінің 11 экипаж мүшесі қаза тапты. Шамамен 100 абориген қаза болды, бірақ тіркелмеді, себебі сол кезде аборигендер халыққа жатқызылған жоқ. Олар құлаған кемеден аман қалғандарға көмектесуге тырысты, бірақ кері толқын оларды ұстап алып, теңізге айырды. Құрбандардың арасында тек сегіз абориген тіркелді, олардың барлығы жағада қайтыс болды.