Вильям деГарт: Финн суретшісінің тарихы

Кіріспе

Фин суретшісі

Уильям Эдвард де Гарт (1907–1983) – өмірінің көп бөлігін Нова-Скотияның Пегги’с-Ков ауылында өткізген фин суретшісі және мүсіншісі.

Ерте өмір

Уильям де Гарт (1907–1983) Каскиненде, сондай-ақ Каскё (швед тілінде) деп аталатын Финляндияның солтүстік-батыс жағалауындағы шалғай арал қалашығында Бергер Эдвард Дегерштедт болып дүниеге келді. Ол швед тілінде сөйлейтін мектеп директоры және суретші Эдвард Дегерштедттің ұлы еді. Бес бауырдың үшіншісі де Гарт бәсекеге қабілетті, спортқа жақын болғанмен, өнерге ерте дарыны бар екенін көрсетті. Орта мектепті сурет салу және сызу пәнінен үздік бағамен бітірген соң, де Гарт Финляндия армиясына шақыруды күтіп, Хельсинкиде сурет өнерін оқыды. Әскери қызметтен босатылғаннан кейін де Гарт өзінің кәсібін "суретші" деп көрсетіп, паспорт алды және 1926 жылдың күзінде Канадаға эмиграциялады. Жаңа Шотландияның Галифакс қаласына жеткен соң, ол Торонтоға (Онтарио) пойызға отырып, Солтүстік Онтарионың орман шаруашылығында жүрген басқа скандинавтарға қосылуды жоспарлады. Жұмыс ауыр, климат қатал болды. Екі айдан кейін ол орманды тастап, Монреальге (Квебек) бет бұрды. Кез келген ақшасы болмаған де Гарт миссияға барып, басшысына өз суреттерін көрсетті. Жас жігіттің еңбегі мен құлшынысына таң қалған басшы де Гартты жергілікті баспагермен таныстырды, ол оны 1927 жылдың қаңтар айында аптасына 7 доллар төлеп, иллюстратор ретінде жұмысқа алды. Осы шамада жас суретші скандинавтық Дегерштедт есімін француз тілінде жақсырақ дыбыстайтын де Гарт есіміне ауыстырды. Коммерциялық суретші ретінде жұмысын жалғастыра отырып, де Гарт Монреальдегі Көркем өнер мұражайында Эдмонд Дионнеден формалды сурет өнерін оқуын жалғастырды, бірақ тыныш отыра алмайтын жас жігіт одан да көп нәрсені іздеді. 1930 жылы "жер бетіндегі ең әдемі жерді" табу үшін ізденісте екенін жариялап, де Гарт Монреальдегі жұмысынан кетіп, Бразилиядағы тәтесіне қосылу мақсатымен теңізге шығуға бел буды. Оңтүстік Америкаға баратын кемеге отыру үшін Галифакске пойызбен барды, бірақ кемеден түскен соң, Жаңа Шотландия мен туған Финляндияның таулы теңіз жағалауы арасындағы ұқсастыққа қатты таң қалды. Кейін ол: "Маған одан әрі саяхаттаудың қажеті болмады", - деді.

William deGarthe (1907–1983) was born Birger Edward Degerstedt in Kaskinen, also known as Kaskö (Swedish), a remote island town off the northwest coast of Finland. He was the son of Edward Degerstedt, a Swedish speaking school principal and artist. The third oldest in a family of five brothers, deGarthe was competitive and athletic but demonstrated an early aptitude for art. After graduating from high school with his strongest marks in art and drawing, deGarthe studied art in Helsinki while awaiting his call up for active duty in the Finnish military. After his release from service, deGarthe obtained his passport – declaring his profession as "artist"—and emigrated to Canada in the fall of 1926. Landing in Halifax, Nova Scotia, he boarded a train for Toronto, Ontario intending to join other expatriate Scandinavians in the northern Ontario forestry trade. The work was hard and the climate unforgiving; after only two months he left the woods bound for Montreal, Quebec. Virtually penniless, he made his way to a mission where he showed the supervisor some of his drawings. Impressed with the work and with the 19 year old's determination, the man introduced deGarthe to a local publisher who hired him as an illustrator in January 1927 at a rate of $7 a week. It was around this time that the young artist changed his name from the Scandinavian Degerstedt to the French sounding deGarthe. While continuing his work as a commercial artist, deGarthe continued his formal art studies in Montreal at the Museum of Fine Art under Edmond Dyonnet but the restless young man was still seeking something more. Declaring he was on a quest to find "the most beautiful spot on earth", in 1930 deGarthe quit his job in Montreal with the goal of sailing to Brazil to join an aunt there. He travelled by rail to Halifax to board a ship bound for South America but on disembarking he was struck by the similarity between Nova Scotia and the rugged seacoast of his native Finland. He later declared, "I didn't have to travel any farther."

Сурет

Жаңа Шотландияға келгеннен кейін көп ұзамай деГарте Халифакстың көрнекті маркетингтік директоры Франк Уоллеспен танысты, ол оған дереу коммерциялық иллюстратор ретінде жұмыс ұсынды. деГарт 1945 жылы өзінің жеке жарнамалық компаниясы – deGarthe Advertising Art-ты ашқанға дейін Уоллес жарнамасында келесі 15 жыл бойы жұмыс істей берді. Алайда, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, оның көркем өнерге деген құштарлығы қайта жанданды. Биограф Дуглас Поуп 1939 жылы қарашада Совет Қызыл Армиясы Финляндияға басып кірген кезде деГарт отанына соғысуға оралуға бел буғанын айтады. Өзінің төрт ұлы әскери қызметке алынғандықтан, Эдвард Дегерстедт ортаңғы баласына Канадада қалуға өтініш жасады. Алекс Колвиллдің және басқа да көрнекті канадалық соғыс суретшілерінің туындыларынан шабыт алған деГарт өнерін өзгелерге шабыт беру үшін пайдалануға шешім қабылдады. 1940 жылы Леонард Брукстің жетекшілігімен сурет салуды бастады. Келесі бірнеше жыл ішінде деГарт Стенли Ройлдің басшылығымен Нью-Брансуиктің Саквилл қаласындағы Маунт-Аллисон университетінде майлы сурет салуды оқыды. Кейін деГарт Массачусетс штатының Рокпорт қаласында Стенли Вудвордтың жетекшілігімен теңіз суреттерін оқыды, содан кейін Массачусетс штатының Шығыс Глостер қаласында Эмиль Группе және Нью-Йорктегі Көркем Студенттер Лигасында Джордж Грозбен оқыды. Ол сонымен қатар көптеген қыстарды Еуропада Париждегі Academie de la Grand Chaumiere, сондай-ақ Париждегі Académie Julian және Римдегі Accademie di Belle Arti академияларында оқыды. Карьерасы бойы деГарт көптеген материалдармен жұмыс істеді; алайда ол ең жақсы атмосфералық майлы суреттерімен танымал, олар Жаңа Шотландия жағалауындағы және оның айналасындағы өмір көріністерін бейнелейді. Сонымен қатар, ол көмір, қалам және сия, литография және фреска, ал кейінірек мүсін өнерін де аяқтады. 1942 жылдан бастап деГарт Nova Scotia College of Art, қазіргі Nova Scotia College of Art and Design University (NSCAD) коммерциялық өнерден сабақ берді, кейіннен қаланың YMCAs және YWCAs-да және өзінің студиясында жас студенттерге сабақ берді. ДеГарт Новая Шотландия өнер қауымдастығының көрнекті мүшесі және провинцияның көркемдік дәстүрінің күшті насильдаушысы болды. Қырықжылдардың басында ол Галифакстың ең ықпалды суретшілерінің жанды «дөңгелек үстеліне» қосылды, оның ішінде галерея иелері Маргарита және Лерой Цвикер, көрнекті редакциялық карикатурист Роберт Чемберс, фотограф Роберт Норвуд және соғыс суретшісі Брукс. Карьерасы барысында деГарт майлы суреттерде бірқатар маңызды жұмыстар жасады, олардың ішінде «Ана кемесін іздеу» (1955 жылы) – жалғыз балықшыны алып бара жатқан, жоғалған үй шхунасын іздеген қайықты бейнелейтін сурет. Сол жылы Новая Шотландия көркемсурет мұражайы, қазіргі Новая Шотландия көркемсурет галереясы, деГарттың «Ураганнан тыс» атты алғашқы суретіне ие болды. 1963 жылы деГарт Пегги Ковтағы Сент-Джонс англикан шіркеуі үшін екі үлкен қабырғалық суретті жасады. 136 х 210 см көлеміндегі панелдерде дауылды теңіздегі балық аулау қайығының суреті түсірілген. 1970 жылы деГарт өзінің ең үздік картинасы деп санайтын «Бұлыстан тыс» картинасын шығарды. Поп «бұрынғы тақырыптардың қарапайымдастырылған, жинақталған және көбірек зарядталған нұсқасы» деп атаған бұл шығармада тұманнан шығатын толық желкенді шхуна бейнеленген. «Ол өзінің өмір сүруін екі әлемге, көрінетін және көрінбейтін, шындық пен қиял әлеміне борышты» деп санайды. ДеГарт картинаны сатудан бас тартты, ол Пегги Ков галереясында әлі күнге дейін сақталған. 1958 жылы деГарт 138 туындысын Галифакс мемориалдық кітапханасында Новая Шотландия көркемөнер мұражайының демеушілігімен, қазіргі Новая Шотландия көркемсурет галереясында көрсетті. 1959 жылы Монреальдегі Queen Elizabeth қонақ үйінде оның 100-ден астам суреті көрнекіленді. Оның «Жалпылауда тұрған дауыл» картинасы 1959 жылы Канаданың Нью-Брансуик штатындағы Фредериктондағы Бивербрук көркемсурет галереясында өткен теңіз өнерінің көрмесінде ең танымал деп танылды. Оның жұмыстары Торонто, Лондон, Флорида және Барбадоста да көрсетілді. Де Гарттың жұмысы жеке және корпоративтік коллекционерлер арасында танымал болды; ол өзінің алғашқы суретін 1949 жылы Канаданың Императорлық банкіне, қазір Канаданың Императорлық сауда банкіне сатты. 1951 жылы Nova Scotia Light and Power Company, Limited (NSLP) компаниясы ДеГартке жылдық есептің мұқабасына Nova Scotia теңізінің суреті суреттелген. Нәтижеге риза болған суретші мен компания тағы екі онжылдыққа қарым-қатынастарын жалғастыра берді. Барлығы де Гарт NSLP үшін 21 картина жасады. Көбінесе Атлант мұхитының жағалауындағы көріністер, соның ішінде жұмыс істеп жатқан балықшылар мен желкенді кемелер бейнеленген, бірақ 1953 жылдан 1956 жылға дейінгі төрт мұқабада Галифакс портының көріністері көрсетілген. 1959 жылдан бастап NSLP деГарттың туындыларының жоғары сапалы баспаларын жасады, оларды сұраған кез келген адамға тегін ұсынды. Көп жылдар бойы NSLP үшін деГарттың картиналарының жинақталған түрі Новая Шотландия үйлері мен кеңселерде кең таралған. ДеГарт үш кітаптың авторы және суретшісі: This is Peggy's Cove Nova Scotia (1956), Painting the Sea (1969) және The Story of the Herring Gull: Larus Argentatus (1977).

Soon after his arrival in Nova Scotia, deGarthe was introduced to Frank Wallace, a prominent Halifax marketing executive who immediately offered him a job as a commercial illustrator. deGarthe would continue to work for Wallace Advertising for the next 15 years before launching his own advertising company, deGarthe Advertising Art, in 1945; however, it was the onset of World War II that rekindled his passion for fine art. Biographer Douglas Pope recounts that when the Soviet Red Army invaded Finland in November 1939 deGarthe was determined to return to his homeland to fight. With his four other sons already enlisted, Edward Degerstedt begged his middle child to stay in Canada. Inspired by the work of Alex Colville and other prominent Canadian war artists, deGarthe resolved to use his art to inspire others. Around 1940 he began painting under the tutelage of Leonard Brooks. Over the next few years deGarthe would study oil painting under Stanley Royle at Mount Allison University in Sackville, New Brunswick. deGarthe later studied marine painting in Rockport, Massachusetts under Stanley Woodward, followed by Emile Gruppe in East Gloucester, Massachusetts and George Groz at the Art Students League in New York City. He also spent many winters studying in Europe at the Academie de la Grand Chaumiere in Paris as well as Académie Julian in Paris and the Accademie di Belle Arti in Rome. Throughout his career de Garthe worked in many mediums; however he is best known for his atmospheric oil paintings depicting scenes of life on and around the rugged Nova Scotia coast. He also completed works in charcoal, pen and ink, lithograph and fresco and, in later life, sculpture. Beginning in 1942 deGarthe taught commercial art at the Nova Scotia College of Art, now Nova Scotia College of Art and Design University (NSCAD), later teaching younger students at the city's YMCAs and YWCAs and at his own studio. deGarthe became a prominent member of the Nova Scotia arts community and a strong promoter of the province's artistic tradition. In the early forties he joined a lively "round table" of Halifax's most influential artists including gallery owners Marguerite and LeRoy Zwicker, prominent editorial cartoonist Robert Chambers, photographer Robert Norwood and war artist Brooks. During his career deGarthe created a number of important works in oils, notable among them Looking for the Mothership, an evocative 1955 painting depicting a dory carrying a lone fisherman, searching for his lost home schooner. The same year, the Nova Scotia Museum of Fine Arts, now the Art Gallery of Nova Scotia, acquired its first deGarthe painting, Out of the Hurricane. In 1963, deGarthe created two large murals for St. John's Anglican Church in Peggy's Cove. The canvasses, 136 x 210 cm, depict a fishing boat on stormy seas with four fishers appearing to reach out to a figure of Christ on the water, surrounded by 12 gulls. In 1970, deGarthe created what he considered to be his finest painting, Out of the Mist, a work Pope called a "simplified, condensed and more charged version of earlier themes", depicting a schooner in full sail emerging from the fog, seeming "to owe its existence to two worlds, the seen and the unseen, the world of fact and the world of fancy." deGarthe refused to sell the painting and it remains on display in his Peggy's Cove gallery. In 1958, deGarthe exhibited 138 works at the Halifax Memorial Library in a show sponsored by the Nova Scotia Museum of Fine Arts, now the Art Gallery of Nova Scotia. In 1959 over 100 of his paintings were exhibited at the Queen Elizabeth Hotel in Montreal. His painting "Approaching Storm" was voted most popular at the 1959 Maritime Art Exhibition at the Beaverbrook Art Gallery in Fredericton, New Brunswick, Canada. His work was also shown in Toronto, London, Florida and Barbados. deGarthe's work became popular among individual and corporate collectors; he sold his first painting to the Imperial Bank of Canada, now the Canadian Imperial Bank of Commerce, in 1949. In 1951, Nova Scotia Light and Power Company, Limited (NSLP) commissioned deGarthe to paint a Nova Scotia seascape for the cover of its annual report. Pleased with the result, the artist and company would continue their relationship for another two decades. In all, deGarthe created 21 paintings for NSLP. Most depicted scenes of the Atlantic coast, including fishers at work and sailing vessels, but a series of four covers from 1953 to 1956 featured scenes of Halifax Harbour. Beginning in 1959, NSLP produced fine art prints of deGarthe's work which it made available at no cost upon request. For many years, framed copies of deGarthe's paintings for NSLP were a common sight in Nova Scotia homes and offices. deGarthe authored and illustrated three books: This is Peggy's Cove Nova Scotia (1956), Painting the Sea (1969), and The Story of the Herring Gull: Larus Argentatus (1977).

Мүсіндік

1962 жылы де Гарт Флоридада қыстады, онда ол Лесли Томас Позидің басшылығымен мүсін жасауды оқыды (1900 ?), «Лонгбоат-Кей» өнер орталығында. Кейіннен ол Тосканадағы Пиетрасантада мәрмәрдан мүсін жасауды үйренді. 1970 жылдардың соңында де Гарт Пегги Ков үйінің артындағы 30 м (100 фут) биіктігіндегі гранитті тасқа «Новая Шотландия балықшыларына мәңгілік ескерткіш» орнатуға арналған он жылдық жобаны бастады. 1976 жылы де Гарт өзінің студенті Ж. Рене Барретті (зейнеткер полковник) мүсінді жасауға көмектесуге шақырды. Олар 5 жыл бірге жұмыс істеді. Суретші 1983 жылы қайтыс болғанда жобаның 80 пайызы аяқталған еді. Де Гарттың келісімімен Рене Баррет мүсін жасау барысын журналдарға жазып, оларды екі суретшінің жұмысын тамашалауға келген туристерге сатты. Бұл жұмыста 32 балықшы, олардың әйелдері мен балалары қасиетті Эльмоның қанаттарымен оралып, көрсетілген. Сондай-ақ, мүсінде 18 ғасырдың соңында кеме апатынан аман қалған және ауылға атын берген деген сенімдегі Пеггинің бейнесі де бар. Де Гарт мүсінді Новая Шотландия провинциясына сыйға берді және оны оның бұрынғы үйінің артындағы саябақта көруге болады.

Галереяның деГарте

ДеГарттың Пегги Ков үйі Уильям Э. ДеГарт галереясына айналды, онда оның 65 картинасы мен мүсіні тұрақты түрде көрмеге қойылған. Ол жыл сайын 1 мамырдан 31 қазанға дейін ашық болады. Галерея Жаңа Шотландия музейі желісінің бір бөлігі. Галереядағы ең бір деңгейдегі туындылар сатылмайды, бірақ жақын орналасқан Луненбургтегі Солтүстік жағалау тарихи өнер галереясында ДеГарттың туындыларын табуға болады. ДеГарттың картинасының тұрақты көрмесі Галифакстағы Жаңа Шотландия мұрағатында ұсынылған. Оның туындылары сондай-ақ Жаңа Шотландия өнер галереясы мен Барбадос мұражайының қорында, әрі әлемнің көптеген жеке коллекцияларында сақталған.

Жеке өмір

1934 жылы деГарт Канада азаматы атанды. 1935 жылы үй кешінде тоқымашы және редактор Фиби Агнес Пейнмен (1906-2008) танысып, бірнеше айдан кейін үйленді. 1931 жылы деГарт алғаш рет Галифакс маңындағы қалың және көркем Пегги Ков балықшылар ауылына сапар жасады. Ауылдың ерекше сұлулығына тәнті болған деГарт және оның әйелі 1948 жылы онда жазғы үй сатып алды. Ол сурет салу және туындыларын көрмеге қою үшін жиі сонда барып тұратын. 1955 жылы деГарт қалалық жарнамалық бизнесін жабып, Пегги Ковқа тұрақты түрде көшіп келді. Өмірінің соңына дейін ол онда тұрып, 1963 жылы «Гинни» дауылынан қираған студиясын қайта жаңартты. ДеГарт және оның әйелі көп саяхаттап, қыстарын Кариб теңізі мен Флоридада өткізіп, сондай-ақ Испания, Португалия, Италия, Африка және Галапагос аралдарына барды. 1975 жылы, Бразилияға алғашқы сапарынан 35 жыл өткен соң, ол Рио-де-Жанейроға жетті, онда «Құтқарушы Мәсіх» мүсіні оған Пегги Ковта өзінің ескерткішін жасауға шабыттандырды. Өмірінің соңғы жылдарындағы денсаулық мәселелері деГарттың «Балықшылар монументі» жұмысын баяулатты. 1979 жылы жүрек талмасына ұшырап, 1982 жылы қатерлі ісік диагнозы қойылды. 1983 жылдың 13 ақпанында Торонто ауруханасында қайтыс болды. Оның қосылу рәсімі Пегги Ковта өтті, ал күлі «Балықшылар монументіне» жерленді.