Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұл аймақтағы орташа жылдық жауын-шашын мөлшері .
Average annual rainfall for this region is .
Бигамбул халқы
Бигамбул (Bigambul, Bigumbil, Pikambul, Pikumbul) – Австралияның аборигендерінің тілі, Бигамбул халқы қолданады. Бигамбул тілінің географиялық аймағына Гундивинди аймақтық кеңесінің әкімшілік шекараларындағы жерлер кіреді, оның ішінде Гундивинди, Еларбон және Техас қалалары, сондай-ақ солтүстікке қарай Муни және Миллмерранға дейінгі аймақтар жатады.
Bigambul (also known as Bigambal, Bigumbil, Pikambul, Pikumbul) is an Australian Aboriginal language spoken by the Bigambul people. The Bigambul language region includes the landscape within the local government boundaries of the Goondiwindi Regional Council, including the towns of Goondiwindi, Yelarbon and Texas extending north towards Moonie and Millmerran.
Британ отарлауы
Бұл аймақта жерді иеленген алғашқы британдық малшы Ричард Харгрейв болды, 1840 жылы Джон Хоскинг оны Макинтайр өзені бойында мал шаруашылығын құруға жалдады. Харгрейв 5000 бас ірі қараны алып, Гунди Винди (Гундивинди), Калландун, Ваймоу және Бибоу станцияларын құрды. Гундивинди атауы абориген тілінен шыққан, онда "гунди" – түйін, нәжіс немесе көң, ал "винди" – үйрек дегенді білдіреді, бұл Макинтайр өзеніндегі үлкен тастағы үйректердің қоныс орнымен байланысты болуы мүмкін. 1843 жылы Джон Хоскинг банкротқа ұшырады, бірақ Харгрейв 1844 жылға дейін Гунди Виндиде қалды, одан кейін аборигендердің қарсылығына тап болып, шаруашылығын тастап кетуге мәжбүр болды. 1848 жыл шамасында Ричард Пурвис Маршалл және оның інісі Генри Дангардың қаржылық қолдауымен Гунди Винди мал шаруашылығы стансасын қайта құрды. Аборигендермен шекаралық қақтығыстар қайта басталды, бірақ 1849 жылы Фредерик Уокер және оның басқаруындағы атты полиция күштері қарсылықты басып тастады. Сол жылдың шілде айында Уокер мен оның сарбаздары, Маршалл және басқа да шаруалармен бірге Гундивиндидің батысына қарай он шақырым жерде орналасқан Карбукиде абориген жауынгерлерінің үлкен тобын жеңіске бұйырды. Кейбір мәліметтерге сәйкес, осы шайқаста жүзге дейін абориген қаза тапқан, ал Уокер күн жарығы көбірек болғанда олардың бәрін жоятынын айтқан. Бұл шайқас аймақтағы аборигендердің қарсылығын тоқтатты. Маршалл осыдан кейін полиция офицері болды, ал 1855 жылы ол осы күштердің командирі болып тағайындалды.
The first British pastoralist to take up land in the area was Richard Hargrave who, in 1840, was employed by John Hosking to form a cattle station along the Macintyre River. Hargrave took 5,000 head of cattle and formed the Gundi Windi (Goondiwindi), Callandoon, Wyemoo and Beeboo stations. The name Goondiwindi derives from an Aboriginal word with goondi indicating droppings or dung and windi indicating duck, probably connected with the roosting place on a large rock in the Macintyre River. In 1843, John Hosking became insolvent but Hargrave stayed on at Gundi Windi until 1844 when he was defeated by Aboriginal resistance and forced to abandon the property. Around 1848, Richard Purvis Marshall and his brother re established the Gundi Windi pastoral station with the financial backing of Henry Dangar. Frontier conflict with the Aboriginal people resumed until Frederick Walker and the mounted Native Police under his command arrived in 1849 to crush most of the opposition. In July of that year, Walker and his troopers, accompanied by Marshall and other squatters, routed a large band of Aboriginal warriors at Carbucky, ten kilometres to the west of Gundi Windi. Some reports indicated up to a hundred Aborigines were killed in this skirmish, with Walker expressing that he would have annihilated them all if he had more daylight. This battle ended Aboriginal resistance in the vicinity. Marshall soon after became a Native Police officer, and in 1855 he was appointed Commandant of that force.
Гундивинди кенті
1860 жылдың 19 маусымында Квинсленд үкіметі Гундивинди ауылында қалалық және ауылдық жер участаларын сатты. Гундивинди пошта бөлімі 1860 жылы ашылды. 1861 жылға дейін ол Гуондивинди деп аталды. Гундивинди мемлекеттік мектебі 1864 жылдың 1 қыркүйегінде ашылды. Гундивинди алғаш рет 1888 жылдың 20 қазанында муниципалитет болып жарияланды. Қала шекарасы бүгінгі күнге дейін өзгерген жоқ, ал 1901 жылы Австралия Федерациясы құрылғанға дейін қала Квинсленд және Жаңа Оңтүстік Уэльс арасындағы шекаралық өткізу пункті қызметін атқарды. Сол дәуірдегі кеден үйі қазір мұражай болып табылады. Гундивинди Шығыс уақытша мектебі 1898 жылдың 4 шілдесінде ашылды, 1909 жылы Гундивинди Шығыс мемлекеттік мектебіне айналды. Мектеп шамамен 1914 жылы жабылып, 1920 жылы қайта ашылды. Соңғы рет 1947 жылы жабылды. Гундивиндиден Талвудқа дейінгі теміржол желісінің келесі бөлігі 1910 жылдың 4 мамырында ашылды.
On 19 June 1860, the Queensland Government sold town and country lots in the village of Goondiwindi. Gundiwindi Post Office opened by 1860. It was renamed Goondiwindi by 1861. Goondiwindi State School opened on 1 September 1864. Goondiwindi was first proclaimed a municipality on 20 October 1888. The town boundaries have not altered to this day, and, before the Federation of Australia in 1901, the town served as a border crossing between Queensland and New South Wales. The customs house from that era is now a museum. Goondiwindi East Provisional School opened on 4 July 1898, becoming Goondiwindi East State School in 1909. The school closed about 1914, reopening again in 1920. It finally closed in 1947. The next section of railway line from Goondiwindi to Talwood opened on 4 May 1910,
Гундивинди соғыс ескерткіші бастапқыда Герберт көшесінде орналасқан және 1922 жылдың 21 қыркүйегінде Квинсленд губернаторы Мэтью Нейтан арқылы салтанатты түрде ашылды. Есіктер 1949 жылдың сәуір айында ашылды. Гундивинди мемлекеттік жоғары мектебі 1964 жылдың 28 қаңтарында ашылды. Гундивиндидің ең танымал тұрғыны – "Гундивинди сұр" деп аталған таза қанды жарыс атты Гунсинд. Билл Вехлоудың басшылығымен 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында Гунсинд 29 рет жеңіске жетті, оның ішінде 1971 жылғы Эпсом гандикапы және 1972 жылғы Кокс Платасы, ал 1972 жылғы Мельбурн кубогында үшінші орын алды. "Гунсинд" атауы Гундивинди Синдикатынан (Гун=Гундивинди, Синд=Синдикат) шыққан. Қала орталығында Гунсиндтің мүсіні орнатылған. Сондай-ақ, Гунсинд мұражайы 100 Маршалл көшесіндегі Гундивинди аймақтық азаматтық орталығында орналасқан. 1991 жылы ашылған, бірақ 1996 жылдың 13 желтоқсанында жабылған тағы бір мектеп – Гундивинди христиандық білім беру орталығы. Мектеп 111 Калладун көшесіндегі бұрынғы Гундивинди христиандық білім беру орталығының ғимараттарын пайдалана бастады. Қазіргі Гундивинди қалалық кітапханасының ғимараты 2015 жылы ашылды. 2023 жылы Гундивиндиде 6 355 адам тұрады.
The Goondiwindi War Memorial was originally located in Herbert Street and was dedicated on 21 September 1922 by the Queensland Governor, Matthew Nathan. The gates were unveiled in April 1949. Goondiwindi State High School opened on 28 January 1964. The most famous resident of Goondiwindi was Gunsynd, a Thoroughbred race horse known as "The Goondiwindi Grey". Guided by Bill Wehlow, in the late 1960s and early 1970s, Gunsynd had 29 wins including the 1971 Epsom Handicap and the 1972 Cox Plate and came third in the 1972 Melbourne Cup. The name "Gunsynd" came from Goondiwindi Syndicate (Gun=Goondiwindi, Synd=Syndicate). There is a statue of Gunsynd in the town centre. There is also a Gunsynd museum located in the Goondiwindi Regional Civic Centre at 100 Marshall Street. Another school, the Goondiwindi Christian Education Centre, opened in 1991 but closed on 13 December 1996. The school commenced using the buildings of the former Goondiwindi Christian Education Centre at 111 Calladoon Street. The current Goondiwindi Public Library building was opened in 2015. In the , Goondiwindi had a population of 6,355 people.
Халық саны
2016 жылғы халық санағы бойынша Гундивиндиде 6355 адам тұрды. Аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының тұрғындары халықтың 5,9% құрады. Адамдардың 83,1% Австралияда туған, ал 86,6% үйде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Көбінесе аталатын діндер – англикандықтар 28,9%, католиктер 28,2% және дінге жатпайтындар 15,7%. Гундивинди әуежайы қаланың солтүстігінде, Каннингем тас жолынан тыс жерде орналасқан.
According to the 2016 census of Population, there were 6,355 people in Goondiwindi Aboriginal and Torres Strait Islander people made up 5.9% of the population. 83.1% of people were born in Australia and 86.6% of people spoke only English at home. The most common responses for religion were Anglican 28.9%, Catholic 28.2% and No Religion 15.7%. Goondiwindi Airport is located north of the town off the Cunningham Highway .
Білім
Гундивинди мемлекеттік мектебі – мемлекеттік бастауыш мектеп (P–6). 2016 жылы мектепте 514 оқушы, 45 мұғалім (37 толық жұмыс күні) және 23 оқытушы емес қызметкер (18 толық жұмыс күні) болды. Мектеп 1864 жылдың 1 қыркүйегінде ашылды және Квинслендтегі ең көне бастауыш мектептердің бірі. Гундивинди мемлекеттік орта мектебі – мемлекеттік орта білім беретін мектеп (7–12). 2016 жылы мектепте 526 оқушы, 53 мұғалім (49 толық жұмыс күні) және 29 оқытушы емес қызметкер (20 толық жұмыс күні) болды. Орта мектеп 1964 жылдың 28 қаңтарында ашылды. Сент-Мэри шіркеу мектебі – католик бастауыш және орта мектеп (P–10). 2017 жылы мектепте 395 оқушы оқыды. Border Rivers Christian College – конфессиялық емес христиан бастауыш және орта мектеп. 2017 жылы мектеп Лилли көшесіндегі арнайы салынған ғимаратқа көшіп барады, онда интернаттар ашылатыны күтілуде.
Goondiwindi State School is a co educational government primary school (P–6). In 2016, the school had an enrolment of 514 students with 45 teachers (37 full time equivalent) and 23 non teaching staff (18 full time equivalent). The school opened on 1 September 1864 and is one of the oldest primary schools in Queensland. Goondiwindi State High School is a co educational government secondary school (7–12). In 2016, the school had an enrolment of 526 students with 53 teachers (49 full time equivalent) with 29 non teaching staff (20 equivalent). The high school opened on 28 January 1964. St Mary's Parish School is a co educational Roman Catholic primary and middle school (P–10). In 2017, the school has an enrolment of 395 students. The Border Rivers Christian College is a co educational non denominational primary and secondary Christian school. In 2017, the school is moving to purpose built premises in Lilly Street, which are expected to included boarding facilities.
Бөлшек сауда
Гундивиндиде Coles, екі аппараттық дүкен – Home Timber and Hardware, Mitre 10 Home & Trade, Betta Home Living, The Reject Shop, Repco және Foodworks (Goondiwindi Co Op) сияқты көптеген ірі сауда орындары бар, сондай-ақ Price Busters та бар. 2021 жылдың басында жалпыұлттық қайта құру аясында Target Country дүкені жабылып, жаңа K Hub форматына өзгертілді.
Goondiwindi has many large retailers including Coles, two hardware stores Home timber and hardware, a Mitre 10 Home & Trade, Betta Home Living, The Reject Shop, Repco and a Foodworks (Goondiwindi Co Op) and Price Busters. As part of nationwide restructuring, Target Country closed and was converted into the new K Hub format in early 2021.
Ауыл шаруашылығы
Гундивинди – ауыл шаруашылығының маңызды орталығы, жүн, сиыр еті, мақта, сорго, жүгері, бидай, арпа және бұршақ сияқты әртүрлі дақылдар мен талшықтар өндіріледі. Гундивинди құрғақ маусымымен әйгілі, бірақ көптеген дақылдар осыған қарамастан өсіріледі.
Goondiwindi is a centre for agriculture, producing a diverse range of crops and fibres including wool and beef, cotton, sorghum, corn, wheat, barley and chickpeas. Goondiwindi is well known for its dry season but still lasting in with many crops.
Көрікті жерлер
Гундивиндиде табиғи мұра және су паркі орналасқан. Парктің дамуы жақын маңдағы Бубера лагунасының (Гундивиндиден батысқа қарай) жабылуының нәтижесі болды, бұл жергілікті мәдениеттің артефактілерін немесе дәлелдерін жақсы сақтау үшін жасалды. Лагуна жергілікті тұрғындар үшін су шаңғысымен сырғанауға арналған сүйікті орын болған және осы мақсатқа арналған жалғыз қолайлы су айдыны еді. Гундивинди қалалық кеңесі Австралия үкіметіне үндеу жасады, ол (Экология Австралия арқылы) Ұлттық мұра және су паркін қаржыландыру арқылы жауап берді, соның нәтижесінде шаңғы мен қайықпен жүруге арналған жабдықтар жасалды және қала мен ауданда туризм мен демалысқа арналған орталық құрылды. 210 га аумақты қамтитын демалыс су паркі 2004 жылдың басында ашылды. Су арнасы су шаңғысымен сырғанау, вейкборд, каноэ және қайықпен жүзуге мүмкіндік береді. Мұнда әртүрлі құстар мекендейді, сондай-ақ демалуға, пикник жасауға және суға түсуге арналған орындар бар. 2008 жылы лагунадағы ағып жатқан суды тоқтату үшін жөндеу жұмыстары жүргізілді, бұл лагунаның уақытша құрғауына себеп болды. Қаланың батыс жағында орналасқан Батыс орманды жерлердегі Гундивинди ботаникалық бағы 25 гектар жерді алып жатыр және Үстіңгі Дарлинг алабына тән өсімдіктерге арналған. Бұл бақ ерекшелігімен көзге түседі, өйткені өсімдіктер табиғаттағыдай бір-бірімен бірігіп, қоғамдастықтар құрайды. 1986 жылы алғашқы көшеттер отырғызылғаннан кейін, жоғары қабаттағы көптеген ірі ағаштар жетілуге жақын, ал қазір орта және төменгі қабаттағы өсімдіктерге назар аударылып жатыр. Бақта эремофиланың кең коллекциясы бар. 22 өсімдік қоғамдастығында бригалов (Acacia harpophylla), белах (Casuarina cristata), чинилла ақ эвкалипті (Eucalyptus argophloia), олин (Cadellia pentastylis), темір эвкалипті (Eucalyptus sideroxylon) және гидьеа (Acacia aneura) сияқты эндемикалық түрлер кездеседі. Егіс бағдарламасын шыны үй, жылыту және ылғалдандыру жүйесі, үлкен көлеңкелі үй және сақтау контейнерінен тұратын жергілікті көбейту орталығы қолдайды. Бақ қоғамға тиесілі және қоғам үшін басқарылады, оның ішінде терең көлмен оралған арал бар. Тыныш жартастық жерде орналасқан ашық сахна қойылымдар мен әлеуметтік шараларға, мысалы, тойлар мен крещение рәсімдеріне пайдаланылады. Жабық орындар мен барбекюлер жиі қолданылады. Бақ Гундивинди дракон қайық клубының үйі болып табылады, ал көл Гундивинди триатлон клубы балаларға арналған мини-триатлонға және өзен жағдайына байланысты "Батыстың тозағы" (Hell of the West) сияқты атақты жарыстарға пайдаланылады. Гундивиндиде белсенді спорттық қоғам бар, онда регби, крикет, гольф, теннис, австралиялық футбол, нетбол, жүзу және т.б. түрлері дамыған. Қала тұрғындары мен мектеп оқушылары үшін үлкен жабық спорт залы салынды. Спорттық шаралардың ең маңыздысы - ақпан айында өткізілетін жыл сайынғы "Батыстың тозағы" триатлоны, онда бүкіл елден қатысушылар келеді. Бубера лагунасы қаланың батысында орналасқан тұрақты су қоймасы. Бендиди ұлттық паркі қаланың солтүстік-шығысында орналасқан.
Goondiwindi hosts the Natural Heritage and Water Park. The development of the park was the result of the closure of nearby Boobera Lagoon (approximately west of Goondiwindi) to power boats in order to better preserve artifacts or evidences of indigenous culture. The Lagoon had been a favourite spot for waterskiing for the local area and was the only suitable waterbody for the purpose. The Goondiwindi Town Council petitioned the Australian Government, which responded (through Environment Australia) by funding the National Heritage & Water Park, to make available skiing and boating facilities and to provide a focal point for tourism and recreation in the town and district. The 210 ha recreational water park opened in early 2004. The purpose built water channel allows water sports such as waterskiing, wakeboarding, canoeing and boating. It is home to a varied bird life; it provides picnic and swimming areas. Remedial work was performed in 2008 to seal leaks, which caused the lagoon to be dry for a period. The Goondiwindi Botanic Garden of the Western Woodlands on the western side of the town features 25 hectares of species native to the Upper Darling Basin. It is unique in that plants are displayed in communities merging into each other as occurs in nature. With the first plantings in 1986, many of the upper storey large trees are approaching maturity, and the focus is now on mid and lower storey plantings. The Garden has an extensive Eremophila collection. Some 22 plant communities feature endemic species such as brigalow (Acacia harpophylla), belah (Casuarina cristata), Chinchilla white gum (Eucalyptus argophloia), ooline (Cadellia pentastylis), ironbark (Eucalyptus sideroxylon) and gidyea (Acacia aneura). The planting program is supported by an on site propagation facility comprising a glass house, heater mister unit, large shade house and storage container. Owned and run by the community for the community, the Garden features an island surrounded by a deep lake. An outdoor stage in a tranquil bushland setting is used for performances and social events such as weddings and christenings. Frequent use is made of the shelter sheds and barbeques. The Garden is also the home of the Goondiwindi Dragon Boat Club, and the lake is used by the Goondiwindi Triathlon Club for kids' mini tris and the iconic Hell of the West when river conditions are not suitable for the swim leg. Goondiwindi has an active sporting community, with rugby union, rugby league, cricket, golf, tennis, Australian football, netball, swimming etc. The town built a large indoor gymnasium for use by the general public and school groups. A major sports highlight is the annual "Hell Of The West" triathlon, in February, which sees entrants from across the country. Boobera Lagoon is a permanent water hole to the west of the town. Bendidee National Park is located a short drive to the north east of the town.
Ыңғайлылықтар
Гундивиндиде көпшілікке ашық түрлі нысандар бар, олардың ішінде Гундивинди Ваггамба қоғамдық мәдени орталығы, жүзу бассейні, өнер галереясы, мұраға алынған кеден үйі мұражайы және қоғамдық кітапхана бар. Гундивинди аймақтық кеңесі Гундивиндидегі 100 Маршалл көшесіндегі қоғамдық кітапхананы басқарады. Гундивинди Біріккен шіркеуі 59 Елизавета көшесінде орналасқан. Алдында шіркеу 13 Моффэтт көшесінде болған.
Goondiwindi has a range of facilities open to the general public; these include Goondiwindi Waggamba community cultural centre, swimming pool, art gallery, heritage listed custom house museum and a public library. The Goondiwindi Regional Council operates a public library in Goondiwindi at 100 Marshall Street. Goondiwindi Uniting Church is at 59 Elizabeth Drive The church was previously at 13 Moffatt Street.
Медиа
Гундивиндидің апталық газеті – «Гундивинди Аргус». Бірнеше радиостанция бар, олардың ішінде Now FM 88.7, 2VM 89.5, ABC жергілікті радиосы, 92.7, Rebel FM 96.3, Breeze FM 98.7 және Tourist Radio 88FM.
Goondiwindi's weekly newspaper is the Goondiwindi Argus. There are several radio stations, including Now FM 88.7, 2VM 89.5, ABC Local Radio, 92.7, Rebel FM 96.3, Breeze FM 98.7, Tourist Radio 88FM.
Спорт
Гундивиндиде Дарлинг Даунс регби одағында өнер көрсететін регби одағы командасы бар. «Гундивинди Буарс» регби лигасының командасы Тоувумба регби лигасында бәсекелесіп, көптеген дарынды ойыншыларды өсірген, олар жасөспірімдер құрамаларында, QLD және NSW кубоктарында, NRL және халықаралық регби лигасы турнирлерінде ойнауда. 1980 жылы құрылған «Гундивинди Хоукс» австралиялық футбол командасы Риддлс Овалда ойнайды және AFL Дарлинг Даунс жарысында қатысады.
Goondiwindi has a rugby union team which compete in the Darling Downs Rugby Union competition. A rugby league team, the Goondiwindi Boars, competes in the Toowoomba Rugby League and has produced many great talents with players going on to play in junior representative sides, the QLD and NSW Cup, NRL and International Rugby League competitions. An Australian rules football team, the Goondiwindi Hawks (founded 1980), plays out of the Riddles Oval and competes in the AFL Darling Downs competition.
Танымал мәдениетте
2020 жылы қала ересектерге арналған анимациялық сериалдың үшінші эпизодында, YOLO: Crystal Fantasy аясында пародияланды. Гундивинди шөл даласындағы қала ретінде бейнеленеді, онда жыл сайын өтетін Dusty Truck 'n' Donut Muster – мотор спорты, музыка және тағам фестивалі ұйымдастырылады. Аталған шара басты кейіпкерді шұңқырға құрбандыққа шалу үшін жасалған тұзақ екені белгілі болады, мұның арқасында «ешқандай лайлырақ» уәде етілген жерді келтіруге тырысады.
In 2020, the town was parodied in the third episode of adult animated series YOLO: Crystal Fantasy. Goondiwindi is portrayed as an outback town hosting the Dusty Truck 'n' Donut Muster, an annual motorsport, music, and food festival. The event turns out to be a trap to lure the protagonist to be sacrificed to a sinkhole in an attempt to bring about an "even muddier" promised land.