Кіріспе
Франкфурт-на-Майне қаласында шығатын неміс күнделікті газеті – «Франкфурт Рундшау» (FR). «Рундшау» редакциясының ұстанымы әлеуметтік либералдық. Ол «тәуелсіздік, әлеуметтік әділдік және теңдік» оның журналистикасының негізі болып табылады деп санайды. Соғыстан кейінгі Германияда «Франкфурт Рундшау» ондаған жылдар бойы неміс баспасөзінің жетекші күші болды. Газет 1945 жылы АҚШ әскери әкімшілігінен лицензия алған алғашқылардың бірі болды және дәстүрлі, тұрақты социал-демократиялық, антифашистік және кәсіподақ ұстанымын ұстанды. 2000 жылдары басылған күнделікті газеттердің төмендеуінен бастап, FR бірнеше рет меншік иесін өзгертті, редакциялық құрамын күрт қысқартты және қазіргі күні ұлттық маңызы шектеулі. 2012 жылдың 12 қарашасында «Франкфурт Рундшау Druck und Verlagshaus GmbH» банкротқа ұшырады. Кейін газет 2013 жылы «Frankfurter Allgemeine Zeitung» және «Frankfurter Societät» («Frankfurter Neue Presse» баспашысы) тарапынан, бар болғаны 28 толық жұмыс күнімен қамтылған журналистерді қабылдау арқылы сатып алынды. FR редакциясы Карл Герольдтың мұрасын және «сол либералдық» саяси бағытқа берілгендігін сақтап, бұрынғы көпшілік иесі «DuMont Mediengruppe» ұлттық және халықаралық редакциялық және тілшілер желісіне енгізілді. Карл Герольдтың мұрасын басқаратын жеке қор әлі де акциялардың 10% үлесіне ие. Бірақ газеттің барлық коммерциялық қызметі – басып шығару, жарнама сату және тарату «Frankfurter Societät» қолына берілді. FR баспасы жабылды. «BILD Zeitung» және басқа да газеттерді басып шығаруға жасалған келісімшарттар FR баспаханасынан «FAZ Societätsdruckerei»-ге ауыстырылды. 2018 жылдың 1 сәуірінде «Frankfurter Societät»-тің тоқсан пайыздық үлесі Дирк Иппен баспасының инвестициялық құралы «Zeitungsholding Hessen»-ге сатылды. 2021 жылдың қазан айында Иппен «Франкфурт Рундшаудың» бұрынғы «Bild» редакторы Джулиан Райхелтке қарсы жасалған билікті теріс пайдалану туралы айыптауларға қатысты тергеу баяндамасын жариялауына кедергі келтірді.
The Frankfurter Rundschau (FR) is a German daily newspaper, based in Frankfurt am Main. The Rundschau's editorial stance is social liberal. It holds that "independence, social justice and fairness" underlie its journalism. In Post war Germany Frankfurter Rundschau was for decades a leading force of German press. Die newspaper was one of the first, which get licencened by the US military administration in 1945 and had a traditional stabel social democratic, antifascist and trade union stand. Starting with the decline of printed daily newspapers in the 2000s, the FR changed ownership several times, reduced its editorial team dramatically and today has little national significance. Frankfurter Rundschau Druck and Verlagshaus GmbH filed for bankruptcy on 12 November 2012. Then the paper was acquired by Frankfurter Allgemeine Zeitung and Frankfurter Societät (publisher of the Frankfurter Neue Presse) in 2013, by taking over just 28 full time journalists. The FR editorial board continued to be bound by the legacy of Karl Gerold and the commitment to a "left liberal" political line, and was integrated in the national and international editorial and correspondents network of the DuMont Mediengruppe, the former majority owners. The private foundation managing Karl Gerold's legacy still owns 10% of the shares. But all commercial activity of the paper, printing, selling advertisement and distribution was put in the hands of the Frankfurter Societät. The FR printing enterprise was closed. The contracts for printing BILD Zeitung and other papers went from the FR's printshop to the FAZ's Societätsdruckerei. On 1 April 2018, the Frankfurter Societät's ninety per cent share was sold to Zeitungsholding Hessen, an investment vehicle of the publisher Dirk Ippen. In October 2021, Ippen blocked the publication by the Franfurter Rundschau of an investigative report on accusations of abuse of power made against former Bild editor, Julian Reichelt.
Тарихы және профилі
"Рундшау" журналының алғашқы саны 1945 жылғы 1 тамызда, Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай жарық көрді. Бұл Германияның АҚШ оккупациялық аймағында жарық көрген алғашқы газет және соғыстан кейінгі Германияның үшінші газеті болды. Лицензия алғашқы редакторлар тобына – Эмиль Карлебах, Ханс Эцкорн, Вильгельм Карл Герст, Отто Гроссманн, Вильгельм Кноте, Пол Родеманн және Арно Рудертке берілді. Олар – социал-демократтар, саяси католиктер және коммунистерден құралған прогрессивті ой-толғаныс тобы болатын. Бұл адамдардың көптеген жылдар бойы қарсылық қозғалысында болғаны, нацистік концлагерьлерде отырғаны немесе эмиграцияда болғаны мәлім. Салқын соғыс басталғанда, американдық оккупациялық билік екі жылдан кейін газеттің барлық коммунистік мүшелерін жұмыстан шығаруға мәжбүр етті. 1949 жылы негіз қалаушы командадан тек Арно Рудерт пен Карл Герольд қалды. Герольд сол жылы СДПК-дан шығып, өзінің саяси тәуелсіздігін көрсетті. 1960 жылдары "Рундшау" газеті жүргізген зерттеулер Германияда Аушвиц процесінің басталуына себеп болды. 1960 жылдардың соңында "Франкфуртер Рундшау" HS 30 жанжалын ашты. Германия үкіметі Bundeswehr үшін HS 30 бронетранспортерін тек қана бірнеше жауапты тұлғаларға пара берілгені және ХДС-қа заңсыз төлемдер жасалғандықтан сатып алды. 2007 жылғы 30 мамырда "Рундшау" форматын сыйлық алған кішкентай таблоид форматына өзгертті. 2011 жылы газет Еуропалық газеттер конгресінің арнайы сыйлығымен "Жылдың еуропалық газеті" атағын жеңіп алды. 2013 жылғы сайлауда журнал Социал-демократиялық партияны (СДП) қолдағандардың қатарында болды. 1993 жылы газеттің таралымы 189 000 дананы құрады. 2015 жылдың бірінші тоқсанында газеттің таралымы шамамен 70 000 данаға жетті. 2019 жылы газет Израиль премьер-министрі Бенджамин Нетаньяху туралы "Мәңгілік Нетаньяху" деген тақырыпта редакциялық мақала жариялады. Бұл атау нацистік Германияның "Мәңгілік еврей" деген фильмін еске түсірді. "Die Welt" газетінің бас редакторы Ульф Пошардт және "Bild" газетінің жетекші журналисі "Франкфуртер Рундшау" газетін сынап, Twitter-де жазды. "Франкфуртер Рундшау" бұл байланыстың кездейсоқ болғанын мәлімдеді.
Қайта құрылымдау
2003 жылы газет қаржылық қиындықтарға тап болды және Гессен федералды штатының кепілдігімен қолдау көрсетілді. 2004 жылдың мамыр айында SPD-ге тиесілі de (DDVG) компаниясы, FR газетінің сол кезге дейін баспасы болған Druck und Verlagshaus Frankfurt am Main (DuV) компаниясының 90 пайызын сатып алды. Социал-демократтар Германиядағы қалған санаулы солшыл-либералды күнделікті газеттердің бірінің болашағын қамтамасыз етуді мақсат еткендерін және мақалаларға әсер етпейтіндерін мәлімдеді. Социал-демократтар 2006 жылға дейін үлесін 50 пайыздан төменге дейін азайтуды жоспарлап отырғанын да хабарлады. Газетті банкроттықтан сақтап қалу үшін DDVG жақын арада шығындарды күрт қысқартты. Жұмыстан босату және аутсорсинг арқылы соңғы үш жылда қызметкерлер саны 1700-ден 750-ге дейін азайды. DDVG-нің жаңа солшыл партия Die Linke туралы тым мейірімді мақалаларға қатысты шағымдары және акциялардың көп бөлігін сату жоспары туралы (Junge Welt газетінің 2007 жылғы 30 тамыздағы мақаласына қараңыз) аясында Вольфганг Сторцтің бас редактор лауазымы 2006 жылғы 16 мамырда күрт аяқталды. Келесі бас редактор болып Уве Воркоттер тағайындалды (2006 жылғы 1 шілдеден бастап). Бірнеше күннен кейін, 2007 жылғы 18 шілдеде DDVG компаниясы 50 пайызбен бір акцияны Кельн қаласында орналасқан тәуелсіз M. DuMont Schauberg баспа компаниясына сататынын жариялады. Бүгінде DuMont Schauberg газет акцияларының 50 пайызын және бір акциясын, DDVG 40 пайызын, ал Карл Джерольд қоры 10 пайызын иеленеді.
Иппен және Ремпель отбасыларының сатып алуы
Frankfurter Rundschau және Frankfurter Neue Presse газеттерін 2018 жылдың көктемінде Newspaper Holding Hessen, ZHH сатып алды. ZHH-ның басым үлесі Ippen баспа тобы мен "Gießener Allgemeine" баспасының MDV медиа тобына тиесілі. 2023 жылдың жазында газет қызметкерлері Иппенмен байланысқа шықты. Олар ашық хатта: "Біз солшыл-либералдық газет ретінде мақалаларымызда әділдік үшін тұрамыз. Жасы табыс арасындағы теңсіздік, еңбек даулары, гендерлік теңдік және әлеуметтік саясат туралы жазамыз" деп жазды. Бірақ, "редакциялық қызметкерлердің жалақысында зор әділетсіздік бар". 2023 жылдың желтоқсанында FR қызметкерлерінің жалақысын біртегі етеу мәселесі бойынша жанжал күшейді. FR қызметкерлері бірнеше айдан бері ұжымдық шартты талап етіп келеді, бірақ басшылық одан қашып тырысты. ver.di және DJV кәсіби одақтарымен келіссөздер нәтижесіз аяқталды. Иппен редакторлардың жалақысын жаппай арттырып, бұл үлкен ұсыныс деп сақтады. Дегенмен, баспа күндізгі газеттерге арналған ұжымдық шарттан әлдеқайда төмен болды. Қызметкерлер ереуілге шықты. Содан кейін бас директор Макс Ремпель үш редакторды жұмыстан босатып, бұл шешімді газеттің тиімсіз қосымша өнімдерін тоқтатумен түсіндірді.