Кіріспе

Кэрол Шилдстің 1993 жылғы романы "Тас күнделіктері".

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Кітап - Дейзи Гудвилл Флетттің ойдан шығарылған өмірбаяны, оның өмірі туған кезінде анасының қазасынан бастап өлім мен жоғалтумен белгіленеді. Отбасы құру мен ана болу арқылы Дейзи өмірінің қарама-қайшылықтарын түсінуге тырысады. Кітап он тарауға бөлінген, оларда Дейзи өмірінің әр кезеңі егжей-тегжейлі сипатталған.

1905 жылы туған

Дейзи Гудвилл 1905 жылы жазда Мерси Стоун мен Куйлер Гудвилл отбасында дүниеге келді. Мерси – тамақ жасауды, жеуді және үй шаруасын ұнатып істейтін семіз әйел. Куйлер – әйеліне табынып, махаббатқа зәру, бойы аласа масон. Мерси бала туғаннан кейін көп ұзамай эклампсиядан қайтыс болады, ал Дейзидің өмірінің алғашқы он бір жылы көршісі Кларентин Флеттің күтімінде өтеді.

Балалық шағы, 1916 жыл

Дейзиді көршісі "Кларентин әпкесі" және оның көршісінің ересек ұлы "Баркер ағасы" Виннипегте тәрбиелейді. Флетт ханым Дейзидің әкесімен үнемі хаттасады. Сол жылы Флетт ханымды жоғары жылдамдықпен келе жатқан велосипедші қағып өлтіреді, ал Дейзи ақырында Индиана штатына әкесімен бірге тұруға кетеді, ал Баркер Оттаваға көшіп кетеді.

1927 жылы үйленгенде

Дейзи университетті тастап кеткен және алкоголизмге ұшыраған Харольд Ходқа үйленеді. Ол үйлену тойына мас күйінде келеді және Парижге жол аясында теңіз ауруынан ғана арақ ішуді тоқтатады. Харольд өмірінен ерте айырылғанға дейін, оның мінез-құлқы нашарлай түседі, соңында екінші қабаттан құлап қаза табады. Олардың некесі ешқашан толыққанды болмайды.

Махаббат, 1936 жыл

Дейзи соңғы тоғыз жыл әкесі мен оның жаңа әйелі Мариямен бірге өмір сүрді. Достарына өзін қысылып, жабылып тұрғанын айтқаннан кейін, Дейзи Оттаваға пойызбен сапар шегеді, жол бойы Ниагара сарқырамасын және Дионн бес тілігін көруге тоқтайды. Баркер Дейзидің келуін асыға күтеді, өзінің оған ондаған жылдар бойы ғашық екенін мойындайды. Олар шапшаң үйленіп, барлық таныстарына үлкен тосынсый сыйлайды.

Аналық, 1947 жыл

Дейзи Флет қазір Элис, Уоррен және Джоанның анасы. Баркер, қазір 65 жаста, зейнетке шыққаннан кейін уақытын қалай өткізетінін ойлап алаңдайды. Балалар мен Дейзидің үй өмірі туралы қысқаша әңгімелер айтылады. Баркердің әкесі Оркней аралдарындағы бала кезіндегі үйіне қайта оралады.

Жұмысы, 1955-1964 жылдар

Бұл тарау толығымен Дейзиге жазылған басқа адамдардың хаттарынан тұрады. Баркер Флет 72 жасында қатерлі ми ісігінен көз жұмады. Екінші дүниежүзілік соғыста WREN қызметін өткерген немересі Беверли жүкті болғаннан кейін Оттаваға көшіп келеді. Дейзи жергілікті газетте қайтыс болған күйеуінің бау-бақша туралы жазбасын "Жасыл Басбармақ ханым" деген атпен жалғастырады, ал оның үлкен қызы колледжге оқуға кетеді. Куйлер Гудвилл қайтыс болады, ал оның әйелі Мария із-түзсіз жоғалып кетеді. Дейзи бала кезіндегі екі досы "Фрейди" мен "Бинз" -ге барады және редакторы Джей Дадлимен кездеседі, бірақ ол оған бау-бақша жазбаларына толық уақытты қызметкер тағайындалғанын салқынқанды түрде хабарлайды.

Қайғы, 1965 жыл

Жұмысын басқа біреуге өткізгеннен кейін Дейзи терең депрессияға батып, ашуға беріліп, төсектен тұруға және өзін баптауға шамасы келмейді, бірақ бұл соңында өтеді деп сезінеді. Дейзидің өміріндегі әр адам оның жағдайына қатысты өз пікірін айтады.

1977 жылғы жеңіс

Дейзидің барлық балалары өсіп, өз отбасыларын құрғаннан кейін, Дейзи балалық шағындағы достарына жақын болу үшін Флорида штатының Сарасота қаласына көшіп келеді. Беверлидің қызы Виктория жылына кем дегенде бір рет әжесіне барып тұрады және колледж оқытушысымен бірге Оркней аралдарына саяхаттауды ұсынады. Оркней аралдарында олар 115 жастағы Флет мырзамен кездеседі, ол енді есін жимайды.

Ауру және құлдырау, 1985 жыл

Сегіздеген жасында Дейзи үйінде ауыр жүрек ұстамасына шалдығады, құлау салдарынан тізе буналарына зиян келген, оларды жақсырақ қалпына келтіру мүмкін емес. Оның балалық шағындағы достарының бәрі одан бұрын қайтыс болған. Ауруханада ол кішкентай достар шеңберін сақтап қалады, бірақ соңында ұзақ мерзімді күтім орталығына көшіріледі, себебі ол енді қадам баса алмайды. Бос уақытын ол көбінесе өткенді еске алумен өткізеді.

Өлім (199-)

Бірнеше инсульт пен тағы бір жүрек шабуынан кейін Дейзи қайтыс болады. Жылы көрсетілмегендіктен, ол тоқсан жасқа дейін өмір сүрген болуы мүмкін. Соңғы тарауда Дейзи өмірінен алынған заттардың тізімі, сондай-ақ оның балалары мен басқа туыстары арасындағы қысқа сөйлесулер келтіріледі. Кітап соңында біреу жерлеуге бақша гүлдері болу керек еді дейді.

Өмірбаян

Кітаптың атауы Пэт Лоутердің "Тас күнделігі" (1977) өлеңдер жинағынан шабыттанған болуы мүмкін. Лоутердің 1975 жылы жасалған қырқыны Шилдстің бұрынғы романы "Сванн: құпия" (1987) үшін түрткі болды. Кітаптың оқиғасының бір бөлігі Индиана штатының Блумингтон қаласындағы тарихи Винегар-Хилл ауданында өтеді.

Сыни қабылдау

Kirkus Reviews жазды: "Миниатурист ретінде мансабын бастаған Шилдс, осы соңғы туындысымен үйдің толығуы мен жетіспеушілігін толыққанды көрсетті; ол өркендеген, жарқын кезеңге енді, бұрынғы ойшау ертегілеу стилін қатал лиризмге жетілдірді, бұл оның мұндағы амбициялық екі мәдениетті зерттеуіне өте сай".

Марапаттар мен ұсыныстар

Шилдстің ең танымал романы "Тас күнделіктер" 1993 жылы Канадада ағылшын тіліндегі көркем әдебиет бойынша генерал-губернатор сыйлығын, ал 1995 жылы АҚШ-та көркем әдебиет бойынша Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. Америкада туған, кейіннен Канада азаматы болған Шилдс екі сыйлыққа да лайық деп танылды; қазіргі таңда бұл екі сыйлықты да жеңіп алған жалғыз роман. Ол сонымен қатар Ұлттық кітап сыншыларының сыйлығына ие болды және Букер сыйлығына үміткер болды.