Кіріспе
Қылмыстық оқиғалардың схемалық бейнесі
Құқық қорғау органдарының сарапшылары қылмыстық карта жасауды қылмыс оқиғаларының үлгілерін картаға түсіру, көру және талдау үшін пайдаланады. Бұл қылмысты талдаудың және CompStat полиция стратегиясының маңызды бөлігі болып табылады. Географиялық ақпараттық жүйелерді (ГИС) қолдану арқылы қылмысты талдаушылар қылмыстың шоғырланған орындарын, сондай-ақ басқа да трендтер мен үлгілерді анықтай алады.
Шолу
ГИС-ті пайдалану арқылы қылмыс сарапшылары басқа деректер жиынтығын, мысалы, халық санағының демографиялық мәліметтерін, ломбардтардың, мектептердің орналасқан жерлерін және т.б. қылмыстың түпкі себептерін жақсырақ түсіну және құқық қорғау органдарының басшыларына осы мәселені шешу стратегияларын әзірлеуге көмектесу үшін қолдана алады. ГИС құқық қорғау операцияларында да пайдалы, мысалы, полиция қызметкерлерін бөлу және төтенше жағдайларға жіберу үшін. Қылмыскерлердің кеңістіктік мінез-құлқын түсіндіруге көмектесетін негізгі теорияларға 1980-ші жылдары Патрисия және Пол Брантингхемдер ұсынған қоршаған орта криминологиясы, 1979 жылы жарияланған Лоуренс Коэн мен Маркус Фелсон әзірлеген тұрақты белсенділік теориясы және 1986 жылы алғаш жарияланған Рональд В. Кларк пен Дерек Корниш жасаған рационалды таңдау теориясы жатады. Соңғы жылдары қылмысты картаға түсіру және талдау кеңістіктік деректерді талдау техникаларын қамтыды, бұл статистикалық дәлдікті арттырады және кеңістіктік деректердің өзіндік шектеулерін, соның ішінде кеңістіктік автокорреляция және кеңістіктік гетерогендік сияқты мәселелерді шешеді. Кеңістіктік деректерді талдау қылмыстың деректерін талдауға және қылмыстың қайда ғана емес, сонымен қатар неліктен орын алатынын жақсырақ түсінуге көмектеседі. Компьютерлік қылмысты картаға түсіру бойынша зерттеулер 1986 жылы Ұлттық Әділет Институтының (NIJ) Чикаго полиция департаментінде қоғамдық полициямен бірге қылмысты картаға түсіруді зерттеу жобасын қаржыландыруымен басталды. Бұл жоба Чикаго полиция департаменті, Чикаго маңындағы қауіпсіздік альянсы, Чикагодағы Иллинойс университеті және Солтүстік-Батыс университетінің бірлескен күш-жігерімен жүзеге асырылды және «Қоғамдық ортада қылмысты картаға түсіру: Оқиға географиясының талдауы» кітабында баяндалды. Бұл жобаның сәттілігі NIJ-ді бес қалада Есірткі нарығын талдау бағдарламасын (D MAP аббревиатурасымен) бастауға итермеледі, ал осы күш-жігердің әдістері АҚШ және басқа елдерде, соның ішінде Нью-Йорк қалалық полиция департаментінің CompStat жүйесінде қылмысты картаға түсірудің кеңінен таралуына әкелді.
Қолданбалар
Қылмыстық талдаушылар қылмысты картаға түсіру және талдау арқылы құқық қорғау органдарының басшылығына (мысалы, полиция бастығына) дұрыс шешімдер қабылдауға, ресурстарды бағыттауға, стратегиялар жасауға, сондай-ақ тактикалық талдау жүргізуге (мысалы, қылмысты болжау, географиялық есептеу) көмектеседі. Нью-Йорк қаласы мұны CompStat тәсілі арқылы іске асырады, бірақ бұл тәсіл көбінесе қысқа мерзімді мәселелерге қатысты. Ақпараттық басшылықпен полиция, Интеллектуалдық басшылықпен полиция, Проблемаға бағытталған полиция және Қоғамдық полиция сияқты басқа да ұқсас тәсілдер бар. Кейбір құқық қорғау мекемелерінде қылмыстық талдаушылар азаматтық лауазымдарда жұмыс істейді, ал басқаларында – ант берген қызметкерлер болып табылады. Ғылыми зерттеулер мен саясат тұрғысынан қарағанда, қылмысты картаға түсіру түрмеге қамау және қылмысты қайталау үлгілерін түсінуге, ресурстар мен бағдарламаларды бағыттауға, қылмыстың алдын алу немесе қылмысты азайту бағдарламаларын бағалауға (мысалы, Project Safe Neighborhoods, Weed & Seed және «Сынған терезелерді жөндеу» жобасында ұсынылғандай) және қылмыстың себептерін тереңірек зерттеуге мүмкіндік береді.