Кіріспе

Украинаның астанасындағы ағылшын тіліндегі газет.

The Kyiv Post – 1995 жылғы қазан айында Джед Сунден құрған Украинадағы ең көне ағылшын тіліндегі газет. 2021 жылғы қарашада редакциялық келіспеушіліктерге байланысты Kyiv Post барлық тілшілерін жұмыстан шығарды, олардың көпшілігі Kyiv Independent-ті құрып, қатарына қосылды.

Тарих

Американдық Джед Сунден 1995 жылғы 18 қазанда "Киев Пост" апталық газетін құрды, ал кейіннен өзінің компаниялары үшін "КП Медиа" компаниясын құрды. 2021 жылғы 8 қарашада газеттің сайты иесі Аднан Киванның "Бір күні газетті одан да үлкен және жақсырақ қайта ашамыз деп үміттенеміз" деген мәлімдемесін жариялады. "Киев Пост" газетінің журналистері жариялаған бірлескен мәлімдемесінде бұл кенеттен жабылудың Киванның олардың редакциялық тәуелсіздігіне қол сұғу әрекетіне байланысты екенін айтты. Осы журналистердің бір бөлігі ағылшын тілінде "The Kyiv Independent" деп аталатын жаңа басылым құрды, ол қайырымдамалар есебінен қаржыландырылады және 2021 жылғы 26 қарашада алғашқы бюллетенін, ал 2 желтоқсанда сайтына қол жеткізді. Кейін Киван газетті жарнама беруге қолайлы етуді жоспарлағанын мәлімдеді.

Меншік тарихы

"Киев Пост" газетінің тарихында үш иесі болды: америкалық Джед Сунден, пакистандық тегі бар британдық кәсіпкер Мохаммад Захур және сириялық Аднан Киван. Сунденнің KP Media компаниясы газетті 28 шілдеде британдық азамат Захурға сатты. Захур ISTIL Group компаниясының иесі және бұрын Донецктегі болат зауытының иесі болған. Захур газетті өзінің Public Media компаниясы арқылы шығарды. 2009 жылғы 6 тамызда "Киев Пост" газетіне берген сұхбатында Захур газетті қайта жаңғыртуға және редакциялық тәуелсіздік дәстүрін сақтауға уәде берді. 2018 жылғы 21 наурызда Одессада тұратын кәсіпкер Аднан Киван, "Киев Пост" газетінің бас редакторы Брайан Боннермен бірге газеттің иесі атанды. Газеттің жұмысын оның Businessgroup ЖШС жүзеге асырады. Киван құрылыс және ауыл шаруашылығы салаларында маманданған KADORR компаниялар тобының иесі. Оның әйелі Ольга және үш баласы да оның бизнесіне қатысады. 1991-2007 жылдары ол Қара теңіз портындағы қалада металл саудасымен айналысты. Сунден газетті Кеңес Одағының ыдырауынан кейінгі алғашқы жылдары 8000 доллар капиталмен, үш компьютермен және Киевтегі шағын пәтерде жұмыс істейтін жеті адамнан тұратын ұжыммен құрды. Алғашқы 16 беттік нөмірді екі редактор шығарды. Сунден газетті табысты кәсіпорынға айналдырды, ол Украинаны инвестициялар үшін перспективалы орын деп қарастыратын экспаттар қауымдастығының қажеттіліктерін қанағаттандырды. Сунденнің қызмет ету кезеңінде ол редакциялық және пікір жазбаларында либертариандық және антикоммунистік көзқарастарды ұстанды, бірақ жаңалықтар беттерінде редакциялық тәуелсіздіктің бизнес-моделін орнатты. Оның айтуынша, бұл саясат бизнес үшін де, жаңалықтар үшін де пайдалы. Сунден жезөкшелікпен айналысатын әйелдердің "массаж" жарнамасына рұқсат бергені үшін сынға ұшырады. Захур газетті сатып алғаннан кейін, редакциялық ұжымды толығымен сақтап қалды. Алайда, баспагер ретіндегі алғашқы қадамдарының бірі – ақы төленетін "массаж" жарнамаларын жою болды, себебі ол жезөкшелікті насихаттайтын газеттің иесі болғысы келмеді. Захур редакциялық тәуелсіздік саясатын сақтады, бірақ кейбір ерекшеліктер болды. 2010 жылғы Украина президенттік сайлауында газет редакторлары Юлия Тимошенконы Виктор Януковичтен жоғары бағалағаннан кейін, баспа кез келген саяси кандидатқа немесе партияға редакциялық қолдау көрсетуге тыйым салатын саясат жариялады, газеттің тіпті пікір жазбаларында да бейтарап болуы керек екенін айтты. Захур 2014 жылғы 25 мамырдағы президенттік сайлау кезінде саясатты жеңілдетті, ол әйелі, әнші-актриса Камалиямен бірге украиндық миллиардер Петр Порошенконың президенттікке сайлануын қатты қолдады. Газет кез келген үміткерді қолдауға құқылы болғанмен, редакциялық алқа мүшелері Порошенконың жеңіске жеткен сайлауында ешқандай қолдау көрсетпеді. Захурдың газетті сатып алуы және ірі инвестициялары 2008-2009 жылдардағы әлемдік экономикалық дағдарыстан қатты зардап шеккен газеттің жағдайын жақсартты, бұл дағдарыс "Киев Постқа" 2008 жылдың қазан-қараша айларында ерекше ауыр тиді. "Киев Пост" жарнамадан түсетін кірісін жоғалтты және шығындарды қысқартты, бірақ жылды табыспен аяқтады, бұл оның тарихындағы соңғы табысты жыл болды. 2009 жылдың соңында Сунденнің қызмет ету кезеңінде газеттің редакциялық құрамы 12 адамға дейін, беттер саны 16-ға дейін, таралымы 6000 данаға дейін азайды. Захур журналистерге инвестиция жасады, таралымды арттырды және газет қағазының сапасын жақсартты. Ол 2010-2011 жылдары беттер санын 32-ге дейін арттырды, кейін 2012-2013 жылдары 24 бетке дейін, ал соңғы жылдары 16 немесе 24 бетке дейін төмендетті. Алайда, инвестицияларға қарамастан, "Киев Пост" штатты қысқартуға және шығындарды азайтуға қарамастан, тұрақты табысқа жете алмады, себебі баспа жарнамасы, әсіресе жұмыс орындарына орналасу жарнамасы сегментінде азайды. Алайда, Захурдың қаржылық көмегімен газет арнайы басылымдар арқылы қаржылық шығындарды азайта алды, мысалы, "Заңдық тоқсандық", "Жылжымайтын мүлік" және "Бизнес жасау" қосымшалары, сондай-ақ жыл сайынғы "Тайгер конференциясы" сияқты арнайы іс-шаралар. Сондай-ақ, бұған байланысты құрылған үкіметтік емес ұйым – "Медиа даму қоры" тәуелсіз журналистиканы қолдау үшін қаражат жинауға көмектеседі. Киванның газеттің иесі ретіндегі алғашқы алты айында жаңа инвестициялар жасалды, "Киев Пост" үш жаңа шетелдік тілшіні жұмысқа алды: Брюссельдегі Ирина Сомер, Вашингтондағы "Киев Посттың" бұрынғы бас редакторы Аскольд Крушельницкий және Канаданың Эдмонтон қаласындағы Олена Гончарова. Сомер 2018 жылдың соңында Брюссельдегі лауазымын тастады.

Еуромайдан төңкерісі мен Донбасстағы соғыс

2013 жылы Kyiv Post газеті 2013 жылдың 21 қарашасында басталған және президент Виктор Януковичтің Еуропалық одақпен саяси және экономикалық байланыс келісіміне қол қоймау туралы уәдесін бұзуынан туындаған Еуромайдан деп аталатын оқиғаны жариялады. "Киев Пост" газеті революция туралы жүздеген мақалаларды басып, онлайнға жариялады, ол 2014 жылдың 21-22 ақпанында Януковичтің Ресейге қашуымен аяқталды. Революция туралы алғашқы Kyiv Post мақаласы 2013 жылдың 22 қарашасында жарияланды. Янукович және оның үкіметінің көптеген мүшелері Ресейге қашқаннан кейін, "Киев Пост" Украинаның жаңаша үкіметін құруды, 2014 жылдың 27 ақпанында Ресейдің Қырымды аннексиялауын, 2014 жылдың сәуірінде Донбастағы соғыстың басталуын және 2014 жылдың 25 мамырында Петр Порошенконың Януковичтен (2010–2014), Виктор Ющенкодан (2005–2010), Леонид Кучмадан (1994–2005) және Леонид Кравчуктан (1991–1994) кейін тәуелсіз Украинаның бесінші президенті болып сайлануын қамтыды.

Веб-сайт, төлем қабырғасы және әлеуметтік желілер

The Kyiv Post сайты 1997 жылы Сунден басшылығымен ашылды. Қазіргі уақытта сайт аптасына жеті күн, күніне шамамен 10 сағат жаңартылып тұрады және Kyiv Post-тың эксклюзивті мазмұны, жаңалықтар мен фотосуреттері, сондай-ақ Украина туралы басқа жаңалықтар көздерінен алынған жинақталған мақалаларды қамтиды. 2013 жылдың наурызында Kyiv Post онлайн төлем қабырғасын (paywall) енгізді. Газет индустриясында, оның ішінде Kyiv Post-та баспа жарнамасының азаюына байланысты төлем қабырғасын орнату қаржылық тұрғыдан қажет болды. Еуромайдан революциясы және Ресейдің Украинаға басып кіруі сияқты ұлттық дағдарыстар кезінде Kyiv Post төлем қабырғасын жеңілдетіп, белгілі бір уақытқа өзінің материалдарын тегін қолжетімді етті. Сайт қазіргі уақытта көптеген тақырыптар бойынша материалдарды тегін ұсынады, оның ішінде жинақталған мазмұн, пікірлер мен редакциялық мақалалар, бейне, мультфильмдер мен фотосуреттер галереялары сияқты мультимедиалық материалдар да бар. 2014 жылдың тамызында Kyiv Post Украинаға қарсы Ресейдің соғысы мен Еуромайдан революциясының салдарына арналған "Kyiv Post+" атты арнайы қоғамдық жобаны іске қосты; маркетингтік кампаниясы 2016 жылдың ақпанында тоқтатылса да, материалдар бүгінгі күнге дейін жарияланып келеді. 2014 жылдың қазанында Kyiv Post президент Петр Порошенко мен премьер-министр Арсений Яценюк басшылығымен жемқорлықты жою және демократиялық прогресс пен экономикалық өсуге кедергі келтіретін бюрократиялық бөгеттерді еңсерудегі прогресті қадағалау үшін "Реформаларды бақылау" жобасын бастады. 2021 жылдың қарашасында онлайн төлем қабырғасы алынып тасталды.

Өмірге қауіп төндіретін жағдайлар

"Киев Пост" 1995 жылдан бері өмір сүруіне қатысты көптеген қауіп-қатерлерге төтеп берді. Бұрынғы президент Леонид Кучманың күзетшісі Микола Мельниченконың жариялаған аудиотаспаларында, сол кездегі салық инспекторы Микола Азаров әкімшілікті сынаған газеттер мен басқа да ақпарат құралдарына салық тексерулері жүргізу туралы әңгімелеген. Азаров президент Виктор Янукович тұсында премьер-министр болды. Кейін ол шетелге қашып кетті және қазір Украинада ірі жемқорлық жасады деген күдікпен іздеп отыр. Янукович әкімшілігі кезінде "Киев Пост" президент Виктор Януковичтің басшылығымен (27 ақпан 2010 – 22 ақпан 2014) өмір сүруіне үш түрлі саяси қауіп-қатерлерге тап болды және олардан сауатты шықты. Біріншісі – украиндық миллиардер-олигарх Дмитрий Фирташ 2010 жылдың 2 шілдесінде газ саудасы саласындағы жемқорлық туралы мақаласы үшін Ұлыбританияда "Киев Пост" газетіне ар-намысқа тигізді деген шарапатта сотқа бергені болды. 2010 жылдың 14 желтоқсанында "Киев Пост" Ұлыбританияның (Ұлыбритания) интернет-трафигінің барлығын тоқтатты, бұл ағылшын заңдарындағы ар-намысқа тигізуге қатысты мәселелерге және Ұлыбританиядағы Фирташтың ар-намысқа тигізу ісіне наразылық білдіру мақсатында жасалды. 2011 жылдың 24 ақпанында сот ісі тоқтатылды, себебі Ұлыбритания соты Фирташтың елмен тығыз байланысы жоқ деп шешті және сол жылы Ұлыбританиядағы трафик тоқтатылуы алынып тасталды. Екінші қауіп – Янукович туралы жаңалықтарды жұмсартуға бағытталған "Киев Пост" газетіне жасалған жанама, бірақ тұрақты қысым. Бұл қауіп 2011 жылдың 15 сәуірінде Захор Боннерді үкімет министрімен жасаған сұхбатын жариялағаны үшін жұмыстан шығарғанда күшейді. Газет журналистері наразылық ретінде ереуілге шықты. 2011 жылдың 20 сәуірінде Захор Боннерді редактор қызметіне қайта орналастырып, ереуіл аяқталды. Апталық газет ереуіл кезінде бірде-бір нөмірін шығармады, ал 2008 жылдың маусымынан бері бас редактор болып жұмыс істеп келген Боннер 2013 жылдың 30 сәуіріне дейін осы қызметте қалды. Алайда, Боннердің қайтадан жұмысқа оралғаннан кейін, оны қолдаған петицияға қол қоймаған екі журналист газеттен кеткен кезде дау туды. Боннер олардың кетуіне себеп көрсетпеді, бірақ дереккөздер бұл екеуінің оған қолдау көрсетуден бас тартқанына байланысты болды деп мәлімдеді. Үшінші қауіп – Януковичке жақын бизнесмендерден газетті сатып алу туралы кем дегенде екі ұсыныс түскені. Захор газеттің редакциялық тәуелсіздігін сақтау ниетін білдіріп, екі ұсыныстан да бас тартты. Дегенмен, ең үлкен қауіп саяси емес, экономикалық болуы мүмкін. Орталық және Шығыс Еуропаның көптеген ағылшын тіліндегі газеттері, соның ішінде "The Moscow Times", "The Prague Post" және "The Sofia Echo", жарнамаға деген сұраныстың төмендеуі және онлайн оқырмандардың талғамының өзгеруі салдарынан баспа басылымдарын тоқтатты. Америкалық медиа-талдаушы Кен Доктор 2014 жылдың 17 сәуірінде Kyiv Post-тың қиындықтары туралы мақала жариялады. "Киев Пост" 2014 жылдың қыркүйек/қазан айларында "Columbia Journalism Review" журналында жарияланды. "Kyiv Post" газетінің сәттілігі" деген тақырыптағы мақаласында автор Оливер Булоу былай деп жазды: "Kyiv Post" туралы неғұрлым көп білсеңіз, оның осы [басқа медиа] алыптарына қарсы тұрғанын неғұрлым таңғаларлықтай түсінесіз. Оның редакциялық бөлімінің бюджеті айына 25 000 доллардан кем. Баспасөз қызметінде 19 редактор жұмыс істейді, бірақ газетке режимге жақын олигархтар бірнеше рет шабуыл жасады. Оның хабарларының сақталып, тіпті өркендеп келе жатқаны, ең болмағанда, екі адамның – Миннесотадан келген журналист пен ағылшын-пакистандық миллиардердің бірлескен еңбегінің нәтижесі. Әрқайсысының Украинаны жақсы көрудің өз себептері бар, ал "Пост" оларды біріктірді.

"The Kyiv Independent" газеті уақытша жабылды

2021 жылдың 8 қарашасында газет редакциясының жоспарланған өзгерістерге келіспеуі салдарынан газет уақытша жабылды, осыдан кейін газет иесі барлық тілшіні жұмыстан шығарды, олардың көпшілігі жаңадан құрылған Kyiv Independent-ке қосылды. 11 қарашада Люк Шение Kyiv Post-тың жаңа бас директоры болып тағайындалды. Kyiv Post редакциясы газет жабылғаннан үш күн өткен соң, 2021 жылдың 11 қарашасында The Kyiv Independent құрды.

Украина орыс тіліндегі сайт

Kyiv Post газеті 2010 жылғы 16 шілдеде көптеген оқырмандарға жету мақсатымен украин-орыс тіліндегі нұсқасын жариялады, бірақ 2012 жылғы мамыр айында жоба тоқтатылды. Осы кезеңде редакция штаты рекордтық 30 адамға жетті.

Бас редакторлар мен бас директорлар

Киев Пост газеті 1995 жылғы 18 қазанда алғаш жарық көргеннен бері 15 бас редакторға ие болды. Олардың қатарында Андреа Фаяд, Игорь Гринвальд, Аскольд Крушельницкий, Том Уорнер, Грег Блум, Диана Эллиот, Скотт Льюис, Пол Миазга, Андрей Сливка, Роман Олеарчик, Джон Марон, Стефан Ладанаж, Зенон Завада және Якуб Парусински бар. Ең ұзақ қызмет еткен бас редактор – 1999 жылдың жазында редактор болып тағайындалған және 2008 жылғы 9 маусымда оралған америкалық азамат Брайан Боннер. Ол 2021 жылғы 19 қарашаға дейін қызмет етті. Боннердің қызметі екі рет қысқа уақытқа тоқтатылды. Біріншісі 2011 жылғы 15 сәуірде болды, онда баспагер Мұхаммед Заһур оны Украинаның іздеудегі тізімінде жүрген, ірі жемқорлыққа күдікпен қаралатын сол кездегі Ауыл шаруашылығы министрі Микола Присажниукпен жасаған сұхбаты үшін жұмыстан шығарды. 2011 жылғы Присажниукпен жасалған сұхбатта министр Украина астық экспортын монополиялауға тырысқан құпия компания KlibInvestBud-тың артында кім тұрғаны туралы қайшылықты түсіндірмелер берді. Бұл мақала 2011 жылғы 15 сәуірде жарияланды. Боннердің жұмыстан шығарылуы бес күнге созылды, себебі газеттің дерлік барлық қызметкерлері оның мақаланы жариялау шешімін қолдап ереуілге шықты. 18 сәуірде Киевте АҚШ сенаторларының тобы Боннермен және Киев Пост қызметкерлерімен Киевтегі InterContinental қонақүйінде кездесіп, қолдау білдірді. Заһур 2011 жылғы 20 сәуірде Боннерді аға редактор қызметіне қайтарды және оны сол жылы бас редактор етіп тағайындады. Бұл оқиға Украинадағы баспасөз бостандығының деңгейін көрсететін халықаралық деңгейдегі индикатор болды. Мысалы, 2011 жылғы 24 сәуірде New York Times газетінде осы оқиға туралы жарияланған мақала бар. 2013 жылғы 30 сәуірде Заһур бюджетті қысқартуларға байланысты Боннерді екінші рет бас редактор қызметінен босатты, бірақ оны 2013 жылғы 1 қыркүйекте қайтадан қызметке орналастырды. Заһур 2009 жылғы 28 шілдеде газетті сатып алғаннан кейін алты бас атқарушы директорды тағайындады: америкалық Джеймс Филлипофф (2009 жылғы шілде – 2011 жылғы шілде), Майкл Уиллард (2011 жылғы шілде – 2013 жылғы тамыз), Якуб Парусински (2013 жылғы қыркүйек – 2014 жылғы тамыз), Наталия Бугаева (2014 жылғы тамыз – 2015 жылғы желтоқсан) және Люк Чениер (2016 жылғы тамыз – 2018 жылғы 1 наурыз). Бугаева бұрын Экономика министрі Павел Шереметаның бас штабының жетекшісі болды, содан кейін Киев Пост газетінің бас директоры болып тағайындалған алғашқы украиналық және әйел директор атанды. Бугаева Вашингтондағы Соғысты зерттеу институтының даму директоры болып жұмысқа орналасу үшін қызметтен кетті. Бугаева 2015 жылғы 18 желтоқсандағы Киев Пост газетінде "Киев Пост құндылықтары жаңа Украина үшін жасалған" деген мақала жариялады. Коммерциялық директор Алёна Невмержицка 2016 жылғы наурызда бас атқарушы директор міндетін атқарушы болды, ал 2016 жылғы тамызда Чениер оның орнына келді. 2018 жылғы 1 наурызда Чениер кеткеннен кейін Брайан Боннер бас директордың міндеттерін өз мойнына алды, бірақ Киванның меншігіне ауысқан кезде бас редактор лауазымын сақтап қалды. 11 қарашада Люк Чение Киев Пост газетінің жаңа бас директоры болып тағайындалды. Сондай-ақ 2014 жылы Мәскеуде орналасқан AGT Communications компаниясы 2013 жылғы 21 қарашадан 2014 жылғы 21 мамырға дейінгі сауалнама нәтижелерін жариялады, онда Киев Пост американдық және еуропалық жаңалықтар ұйымдарының ең көп сілтеме жасайтын украиндық ақпарат көзі екені, ал Украина мен Ресейде Коммерсанттан кейін екінші орында тұрғаны анықталды. Нәтижелер Dow Jones зерттеу базасы Factiva-дағы сілтемелерге негізделген. Киев Пост газетінің бес журналисі Миссури университетінің журналистика мектебі басқаратын Альфред Френдли Пресс Партнерс бағдарламасы арқылы алты айлық стипендияға ие болды: 2014 жылы Chicago Tribune газетінде жұмыс істеген Анастасия Форина, 2015 жылы Pittsburgh Post Gazette газетінде жұмыс істеген Оксана Гриценко, 2016 жылы Pittsburgh Post Gazette газетінде жұмыс істеген Олена Гончарова, 2017 жылы Chicago Tribune газетінде жұмыс істеген Юлианна Романышин және 2018 жылғы наурызда стипендиясын бастаған Анна Якутенко. Ол Миссури штатының Канзас-Сити қаласында орналасқан Ұлттық қоғамдық радионың филиалы KCUR-ге тағайындалды. 2022 жылғы маусымда Анна Миронюк пен Андрей Цюркану Киев Пост газетінде жарияланған оқиғасы үшін Еуропалық баспасөз сыйлығының Тергеулік репортаждар сыйлығының финалисі атанды. Бұл оқиға қытайлық темекі өндірушілерінің Украинаға миллиондаған темекінің контрабандасын қалай ұйымдастырғанын көрсетті.

Баспа басылымдары, таратылым

"Киев Пост" газетінің тиражы қазіргі уақытта 10 000 дананы құрайды. 2011 жылдан бері "Киев Пост" тегін жеткізу саясатын ақылы жазылымға алмастыру мақсатымен корпоративтік баспаға жазылымдарды сата бастады. Соған қарамастан, жұма күндері жарияланатын газеттің тегін даналарын 160-тан астам жерден алуға болады, олардың көп бөлігі Киевте орналасқан – қонақүйлер, мейрамханалар, кафелер, түнгі клубтар және бизнес орталықтар. Газет Одесса, Львов, Харьков және Днепр қалаларында, сондай-ақ Украинаның басқа да қалаларында таратылады.