Кіріспе

Қолданыстан шыққан ASCII негізіндегі компьютерлік қызмет,
Fort Worth электрондық журналы

StarText – Fort Worth Star Telegram және Tandy Corporation басқарған, 1982 жылдың 3 мамырынан 1997 жылдың 3 наурызына дейін Даллас-Форт-Уорт аймағында таралған ASCII негізіндегі онлайн компьютерлік қызмет. Атауы газеттің (мазмұнды ұсынатын) және Text (технологияны ұсынатын компьютерлік компанияны) көрсететін «Star» және «Text» сөздерінен алынған. StarText – Джо Донт жасаған, 1982 жылы алғаш рет Fort Worth Star Telegram газеті Dallas-Fort Worth аймағындағы абоненттеріне ұсынған «талап бойынша ақпарат» онлайн компьютерлік қызметі. 1982 жылдың 3 мамырында StarText жаңалықтар мен мәтіндік мазмұнды онлайн режимінде, таңғы сағат 5-тен түнгі 12-ге дейін жаңарта бастады. Графика, суреттер мен түстер болған жоқ. Абоненттер «StarTexans» деп аталды. StarText мазмұнын қызметке жазылғандар мен газет қызметкерлері жазды. Бастапқыда қызмет абоненттерінен ай сайын 5 доллар төленді, олар күн сайын таңғы 5-тен түнгі 12-ге дейін жаңартылатын жаңалықтарды алды. Алғашында абоненттер 300 бодтық модем арқылы StarText-ке қоңырау шалып, 50 сұрақтан төртеуін таңдауы керек болды. Содан кейін StarText ақпаратты қосымша өзара әрекеттесусіз жеткізді. Қосымша ақпарат алу үшін абонент осы процесті қайталауға тиіс болды. Алғашқы StarText жүйесін Tandy Model II қамтамасыз етті. Серж Штайн жасаған StarText-тің көп пайдаланушылық келесі нұсқасы DIBOL тілінде жазылды және 1200 және 2400 бодтық модемдерге қосылған Digital Equipment VAX 11/750 компьютерлерінде жұмыс істеді. Бұл нұсқа Star Telegram жаңалықтары мен хабарламалар, абоненттер арасында хабар алмасу (алғашқы электрондық пошта), Grolier энциклопедиясы, American Airlines Sabre рейстер кестесі және төрт мыңнан астам компьютер пайдаланушылары үшін үй банкінгісін қамтитын мазмұн мәзірін ұсынды. Пайдаланушылар экран өлшемін жүйеге орнатуға болатын, содан кейін экранға сыятын мәтін ғана жіберілетін, пайдаланушыға келесі бетке өту алдында мазмұнды оқуға мүмкіндік беретін. Бір кезде қызметтің төлемақысы пайдаланушыға жіберілген сөздер санына байланысты есептелді. 1996 жылдың мамырында қосымша интернет-қызметі StarText Net енгізілді, ал бұрынғы қызмет StarText Classic деп қайта аталды. Бастапқы қызмет 1997 жылдың 3 наурызында тоқтатылды, ал 1998 жылдың маусымында StarText Net Star Telegram Online Services болып өзгерді, ол ақырында Knight Ridder тобының дәстүрлі онлайн интернет-қызметіне айналды.

Жазылу тарихы

Алты ай ішінде қызметке бар болғаны 50 клиент тіркелді, себебі сол кезде нарықтағы көптеген компьютерлер StarText-ке қосыла алмады. Алғашқы абоненттердің кейбіреулері 16кб жадысы және 300 боудтық модемі бар Timex 1000 компьютері арқылы қызметтен пайдаланды. Ең өркенді кезеңінде қызметке шамамен 2000 абонент тартылды.

StarTexans (Жұлдызды тексалықтар)

StarText адал колоннашылар тобының арқасында дамыды, олар ақысыз мазмұн жасайтын және сонымен қатар жазылушылар болған адамдар еді. Олардың мақалалары тек мәтін түрінде жазылып, бастапқыда түрлі түс қолданылмаған, бірақ мақалалардың мазмұны түпнұсқа, әртүрлі және өз оқырмандарына қызығушылық танытуға лайық деңгейде болды. Осы мақалалар негізінен авторларының бақылауында болғандықтан, ұсынылған ақпараттың түпнұсқалығы, көлемі және тереңдігі ерекше және кең ауқымды болды. 1990 жылдары бұл колоннашылар Форт-Уорт Стар Телеграм газетінің StarText қызметі ұйымдастырған шараларда жиналатын.

Бастапқы мәтіннің сыясы

StarText қызметі жазылушыларға арналған StarText Ink атты басылымды да шығарды. Бұл басылымда жазылушылардың бағандарының тізімдері жарияланды, сонымен қатар оның өзіндік мақалалары да болды.

StarText Net және GEnie

StarText қызметі басталғаннан кейін үш жыл өткен соң, General Electric компаниясының Ақпараттық қызметтер бөлімі 1985 жылдың қазан айында ASCII негізіндегі GEnie онлайн қызметін іске қосты. Алғашқы StarText пен GEnie арасындағы басты айырмашылық – StarText қызметтің иесіндегі газеттен онлайн жаңалықтарды және жазылушылар жазған мазмұннан тұратын электрондық журналды ұсынғандығы болды. GEnie – дөңгелек үстелдерден (RoundTable) тұратын форумдар жиынтығы еді, бірақ ол жазылушылар жазған жаңалықтарды немесе жеке материалдарды ұсынбады. Дегенмен, GEnie-нің бір артықшылығы бар еді: Tandy жүйесі ұсынған Dallas Fort Worth Metroplex аймағына қарағанда, оның General Electric серверлері арқылы бүкіл ел бойынша қолжетімділігі. Іске қосылғаннан кейін он жыл өткен соң, GEnie-нің бүкіл елдегі танымалдылығы көптеген StarText жазылушыларына тартымды болды, соның нәтижесінде жазылушылардың ауысуы ауыз әңгімесі арқылы тарала бастады. Осы бәсекелестікке жауап ретінде және өз жазылушылар базасын сақтап қалу үшін StarText иелері бастапқы қызметті StarText Classic деп қайта атауға және ерте Internet-ке, соның ішінде электрондық пошта мекенжайына қолжетімділік беретін жаңа StarText Net құруға шешім қабылдады. 1995 жылдың соңында StarText Net өзінің бета-нұсқасын іске қосты. Ал қызмет 1996 жылдың мамыр айында жалпы қолдауға ұсынылды.

StarText Classic-тің тоқтатылуы

Бастапқы StarText қызметінің тоқтатылуы Интернет өркендегенмен бірге болды. StarText Classic қызметі 1997 жылдың 3 наурызында сағат 17:12-де (Орталық стандарт уақыты бойынша) жабылды, сол кезде жүйеге қосылған үш пайдаланушы ғана болды.

Star-Telegram онлайн-қызметтері

1998 жылдың маусым айында StarText Net атауы Star Telegram Online Services болып өзгертілді. Басқа интернет-провайдерлердің күшті бәсекесінің салдарынан, бұрын StarText-ті StarTexans тұрғындары үшін ерекше орынға айналдырған бастапқы, эксклюзивті мазмұнға баса назар берілмеді. Газет Knight Ridder тобына өткеннен кейін, онлайн-қызмет басқа газеттер интернетте ұсынатын дәстүрлі қызметтерге ұқсату үшін өзгертілді, ал StarText тауарлық белгісіне санаулы сілтемелерден басқа барлық сілтемелер жойылды.