Кіріспе

Импримитивтік жүйе ұғымы математикада, әсіресе алгебра мен талдауда, топтық бейнелеулер теориясы аясында қолданылады. Оны Джордж Макки жергілікті компактты топтардың индукцияланған унитарлық бейнелеулер теориясының негізі ретінде пайдаланды. Ең қарапайым жағдай, және идея алғаш рет байқалған контекст – шекті топтар (бастапқы пермутация тобы). G тобын және H және K кіші топтарын қарастырайық, мұнда K, H-ның ішінде жатыр. Содан кейін G-дегі H-ның сол жақ косеттерінің әрқайсысы K-ның сол жақ косеттерінің бірігімі болып табылады. Ғана емес, G-нің кез келген g элементімен жасалатын ауыстыру (бір жағынан) осы жіктелуді сақтайды. Индукцияланған бейнелеулермен байланысы – косеттердегі пермутациялық бейнелеу, тривиальды бейнелеуден индукцияланған бейнелеудің ерекше жағдайы болып табылады. Бұл жағдайда ауыстыру арқылы сақталатын комбинаторлық құрылым, K-ның G-нің максималды кіші тобы екенін, немесе импримитивтік жүйе бар екенін көрсетеді (шамамен толық "араласудың" болмауы). Мұны басқа жағдайларда жалпылау үшін, ұғым қайтадан тұжырымдалады: біріншіден, K косеттерінде G тұрақты функциялары түрінде, содан кейін проекция операторлары (мысалы, топтық алгебра элементтерінің K косеттері бойынша орташа мәні). Макки бұл идеяны конфигурациялық кеңістікке әсер ететін туыстық топтарын сақтау негізінде кванттау теориясын түсіндіру үшін де қолданды. Бұл Эвгений Вигнер және басқалардың жұмысын жалпылады және көбінесе канондық кванттаудағы пионерлік идеялардың бірі саналады.

Мысал

(G,X) жұбының H бөлінетін Хилберт кеңістігіндегі (U, π) импримитивтілік жүйесі, егер және тек қана барлық g ∈ G және X-тің Борель жиыны A үшін Ug және π(A) операторларына қатысты инвариантты жабық қосалқы кеңістіктер тек H немесе {0} болса, қайталанбас болып табылады. Егер (U, π) қайталанбас болса, онда π гомогенді. Сонымен қатар, бұрынғы теорема бойынша X-тегі сәйкес өлшем эргодикалық болады.