Кіріспе

Электр энергиясын медициналық мақсатта пайдалану

Сұлулық күтім

Электротерапия – электр энергиясын медициналық ем ретінде қолдану. Медицинада электротерапия термині әртүрлі емдеулерді қамтиды, соның ішінде неврологиялық ауруларға арналған терең ми стимуляторлары сияқты электр құрылғыларын пайдалану да осыған жатады. Бұл термин жараның жазылуын жылдамдату үшін электр тогын қолдануға да қатысты қолданылады. Сонымен қатар, "электротерапия" немесе "электромагниттік терапия" термині балама медициналық құрылғылар мен емдеулердің бірқатар түрлеріне де қолданылады.

Қалған бұлшық еттер мен сүйек жүйесінің аурулары

Эпикондилиттің емделуіне қатысты зиянды деңгейдегі электротерапияның шамалы пайдасы туралы шектеулі және төмен сапалы деректер бар. 2012 жылғы шолуда "Шағын, жекелеген зерттеулер кейбір электротерапия түрлерінің тиімді болуы мүмкін" екендігі көрсетілді, бұл тобық сүйектерінің сынуларын қалпына келтіруге көмектеседі. Дегенмен, 2008 жылғы шолуда ол ұзын сүйектердің сынуларын емдеуде тиімсіз деп табылған. 2012 жылғы шолуда электротерапияның тізе буынының ауруларынан жазығуға көмектесетініне қатысты деректердің сапасы "шектеулі" екені анықталды.

Созылмалы ауырсыну

2016 жылғы Кокрейн шолуы электротерапияның күрделі аймақтық ауырсыну синдромын емдеу ретінде қолдауға лайық дәлелдерінің "жоқ немесе белгісіз" екенін көрсетті.

Созылмалы жаралар

2015 жылғы шолуда қысымды жараларды емдеуде электротерапияны қолдауға жеткілікті дәлелдердің сапасы төмен екені анықталды, ал 2015 жылғы Кокрейн шолуы электромагниттік терапияның – электротерапияның бір түрі – қысымды жараларды емдеуде тиімді екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ екенін көрсетті. Алдыңғы шолулардың нәтижесінде, дәлелдердің сапасы төмен болғандықтан, электротерапия қысымнан пайда болған жаралардың жазылуын үдетіні белгісіз болды. 2014 жылға қарай, электротерапияның жараларды емдеудегі тиімділігін растайтын дәлелдер пайда болды. 2015 жылғы Кокрейн шолуының тағы бір нәтижесінде веналық стаздық жараларды емдеу үшін электротерапияны қолдауға дәлелдер табылған жоқ.

Психикалық денсаулық және көңіл-күйдің бұзылуы

1950 жылдан бері 150-ден астам жарияланған мақала бас сүйегін электрмен стимуляциялау (БЭС) арқылы депрессия, мазасыздық және ұйқысыздықпен күресуде жағымды нәтижелер көрсеткен.

Тарих

Электрмен науқасты емдеудің алғашқы жазбасын 1743 жылы Иоганн Готтлоб Крюгер жасаған. Джон Уэсли 1747 жылы электрлік емдеуді жалпыға ортақ ем ретінде насихаттады, бірақ дәстүрлі медицина оны қабылдамады. Джованни Альдини 1823–1824 жылдары есінен жаңылысқандарды статикалық электр арқылы емдеген. Лондон қаласында электрмен емдеудің алғашқы тіркелген жағдайлары 1767 жылы Миддлсекс ауруханасында арнайы аппаратты пайдалану арқылы тіркелді. Осы аппараттың ұқсасы он жылдан кейін Сент-Бартоломей ауруханасына сатып алынды. Гай ауруханасының 19 ғасырдың басындағы емделушілердің жазбалары сақталған. Гай ауруханасындағы Голдинг Бёрд 19 ғасырдың ортасында электротерапияны кеңінен танымал етті. 19 ғасырдың екінші жартысында дененің барлық бөлігіне күшті соққы беруден, тиімді дозаларды табуға көшті. Ол тікелей токтың «жылу әсері» деп атаған нәрсе теріні тітіркендірді, себебі бұлшықеттердің жиырылуы үшін қажетті кернеуде теріде көпіршік пайда болып (анодта) және ойықтар (катодта) қалыптасады. Сонымен қатар, тұрақты токпен әрбір жиырылу үшін токты тоқтатып, қайта қосу қажет болды. Одан бөлек, айнымалы ток бұлшықеттің күйіне қарамастан, күшті жиырылуды қамтамасыз етсе, тұрақты токпен күшті бұлшықет күшті жиырылса, әлсіз бұлшықет әлсіз жиырылады. Осыдан кейін бұлшықет жиырылуына қатысты барлық оңалту шаралары симметриялық тіктөртбұрышты екі фазалы толқынмен жүзеге асырылды. 1940 жылдары АҚШ Соғыс министрлігі электрлік стимуляцияны атрофияны тежеу және алдын алу ғана емес, сонымен қатар бұлшықет массасы мен күшін қалпына келтіру үшін зерттеді. Олар жарақат салдарынан ульнар нерві зақымданған пациенттердің атрофиялық қолдарын емдеу үшін «гальвандық жаттығу» деп аталатын әдіс қолданды.