Кіріспе

Льобьяница, орта ғасырларда Лейбах деп аталған, Словениядағы Любляна алқабының оңтүстік бөлігіндегі өзен. Словенияның астанасы Любляна осы өзеннің жағасында орналасқан. Любляница Врхника қаласының оңтүстігінен басталып, Люблянадан төмен ағыста Сава өзеніне құяды. Оның ең ірі саласы – Мали Грабен каналы. Көзі – Кіші Любляница өзенін қоса есептегенде, өзеннің ұзындығы 4 шақырымнан асады. Кіші Любляница кейін Үлкен Любляницаға қосылып, өзен Любляница аталымымен ағысын жалғастырады. Любляница – Prezid карст алабынан Врхникаға дейін жер үсті және жер астындағы үңгірлер арқылы ағатын бірнеше карст өзендерінің жалғасы, сондықтан өзенге поэзияда жеті ат берілген (алты аталыс өзгерісі): Trbuhovica, Obrh, Stržen, Rak, Pivka, Unica және Ljubljanica.

Археологиялық маңызы

Любляница археологтар мен қазына іздеушілердің жоғалған мұралар мен артефакттарды іздеуге танымал айналған жеріне айналды. Любляна мен Врхника арасындағы өзеннің бөліктері тас ғасырынан Ренессансқа дейінгі тарихтың фрагменттерін ұсынды, олар жергілікті ежелгі мәдениеттерден бастап римдіктер мен келттер сияқты белгілі топтарға дейін әртүрлі халықтарға тиесілі. Ең маңызды табыстардың бірі – 2009 жылы Синья-Горицада табылған шоқан ұшы. Ол қазіргі уақытқа дейін шамамен 35 000 – 45 000 жыл бұрынғы Сзелетия кезеңіне жатқызылды және Любляна батпағы аумағында тас ғасырының аңшыларының болғанын көрсететін аз ғана деректерді толықтырады. Любляницаның неліктен заттарды төгу орынына айналғаны белгісіз, бірақ көптеген тарихшылар бұл өзеннің жергілікті дәстүрде қасиетті орын ретінде қарастырылуымен байланысты деп санайды. Бұл қазыналар «өткізу рәсімдері кезінде, қайғыға берілгенде немесе жеңіске жеткен шайқастар үшін алғыс айту ретінде өзенге» арналған болуы мүмкін. Любляница Еуропада қазына іздеушілер үшін танымал орынға айналды. Бұл жергілікті тарихшылар мен халықаралық қазына іздеушілер арасында этикалық пікірталас тудырды. Өзеннен 10 000-нан 13 000-ға дейін заттар табылды, олардың көпшілігі жұртшылыққа белгісіз. Көптеген заттар жеке коллекцияларға сатылды немесе бастапқы қазына іздеушілер тарапынан жасырылды. 2003 жылы Словения парламенті өзенді мәдени маңызы бар орын деп жариялап, рұқсатсыз суға түсуге тыйым салды.