Кіріспе

Ағылшын дизайнері және сәулетшісі (1970 жылы туған)

Томас Александр Хизервик (17 ақпан 1970 жылы туған) – ағылшын дизайнері және Лондон негізделген Хизервик студиясы дизайн практикасының іргесін қалаушы. Ол Лондонның Кингс-Кросс ауданындағы студиясында 200-ден астам сәулетші, дизайнер және кәсіпкерлерден тұратын командамен жұмыс істейді. Хизервиктің көптеген жобалары, оның ішінде 2010 жылғы ЭКСПО-дағы Ұлыбритания павильоны, Гонконгтың Тынық мұхиты алаңының қайта жаңартылуы, 2012 жылғы жазғы Олимпиада мен Паралимпиада ойындарының Олимпиадалық отты жағу құрылғысы, Нью-Йорктегі Vessel және Жаңа Routemaster автобусы дизайн саласындағы марапаттарға ие болды. Лондонның орталығында Темза өзені арқылы салыну жоспарланған "Бақ көпірі" жобасы тоқтатылды.

Өмір және мансап

Хизервик Лондонда дүниеге келген. Оның анасы әшекейлер жасаған, әкесі музыкант болған, қайырымдылық қорын басқарған, кейін Хизервиктің дизайн фирмасында жұмыс істеген. Оның анасының бабасы Лондондағы Jaeger сән фирмасының иесі болған, әжелерінің бірі Marks & Spencer-де тоқыма шеберханасын ашқан, содан кейін өнер терапевті болған, ал оның ағасы журналист Николас Томалин болған. Вуд Гриндегі бастауыш мектепті бітіргеннен кейін, ол Гертфордширдегі Кингс Лэнглидегі Рудольф Штайнер мектебінде оқыды, онда бағбандалық, қолөнер және эвритмия өнеріне ерекше мән берілді, сондай-ақ Кенттегі Севенокс мектебінде білім алды. Хизервик 1994 жылы Корольдік колледжді (RCA) бітіргеннен кейін Heatherwick Studio-ны құрды. Конран Хизервиктен Конран дүкені үшін интерьерлік көрме жасауды сұрады, нәтижесінде Мэри Портас оны көргеннен кейін алғашқы мемлекеттік тапсырыс берілді, және Хизервикке 1997 жылғы Лондон әйелдер күні үшін Харви Николс универмагында терезе көрмесін жасау тапсырылды. Rolling Bridge 2005 жылы Ұлыбританиялық құрылыс болат конструкциялар қауымдастығының «Құрылымдық болат» сыйлығын жеңіп алды.

Үркіннің B

Хизервиктің "Банның" дизайны, 1.42 миллион фунт стерлингтік 180 алып болат тікенектерден тұратын 56 метрлік мүсіні 2005 жылы Манчестер қаласы стадионының сыртында ашылды. Ұлыбританияда орнатылған ең биік қоғамдық мүсін 2002 жылғы Достастық ойындарын еске алу үшін тапсырыс берілді және оның аты бұрынғы Олимпиадалық жүгіруші Линфорд Кристидің жүгірушінің старт алғандағы энергиясының күшін сипаттаған сөзінен алынған. Дэнни Бойлдің айтуынша, осы мүсін оны Хизервикті Олимпиадалық отты жобалауға шақыруына себеп болды. Бірақ техникалық мәселелерге байланысты екі апта ішінде бір тікенегі түсіп, ал келесі төрт жылда тағы 22 тікенекті алып тастау қажет болды. "Солтүстік Періштесінің" авторы Энтони Гормли Манчестер қалалық кеңесіне мүсінді "тамаша, динамикалық және қызықты" деп сипаттап, сақтау туралы өтініш білдіргеніне қарамастан, 2009 жылы мүсін бөлшектелді және қоймаға орналастырылды. Кеңес Хизервик студиясымен және олардың субподрядшыларымен соттасты, соттан тыс келісімге келіп 1,7 миллион фунт стерлинг төледі, ал 2012 жылы мүсіннің ядросы металл терісіне сатылды.

Шығыс жағалау кафесі

2007 жылы Хизервик студиясы Батыс Сассекстің Литтлхэмптон қаласындағы Шығыс жағалау кафесін аяқтады. Теңіз қабығын еске түсіретін, толқынды сылуэтке ие, бір қабатты, ұзын ғимараттың сырты болаттан жасалған. Болаттың тотығуына рұқсат етілді, ал пайда болған түстер майға негізделген жабынмен бекітілді. Кафе 2008 жылы RIBA ұлттық сыйлығына ие болды.

Уорт аббатшылығы

2009 жылы Хизервик Ворт аббаттығының шіркеу ішін қайта жобалауға тағайындалды. Жаңа жиһаз, оның ішінде орындықтар, хор орындары, монастырлық орындықтар, парталар және зіналар қатты ағаштан жасалды, яғни жаңғақтың ішіне шаған ағашы енгізілді, бірақ орындықтар бірнеше айдан кейін жарыла бастады. Хизервик бұл кінәны мердігерге жапты.

Ұлыбритания павильоны, Шанхай ЭКСПО 2010

Хезервик студиясы Шанхайдағы ЭКСПО-2010 көрмесі үшін Ұлыбритания павильонын жобалады, ол "Тұқымдық собор" деп аталды. "Жақсы қала, жақсы өмір" көрме тақырыбына сәйкес, павильон табиғат пен қала арасындағы байланысты зерттеді. Ол саябақ сияқты ортада орналасқан және 60 000 оптикалық талшықтармен тесілген ағаш және болаттан жасалған композиттік құрылымнан тұрды, олардың әрқайсысының ішінде Kew Gardens' Millennium Seed Bank Partnership ұсынған бір немесе бірнеше өсімдік тұқымы сақталған. Ұлыбритания павильоны өз өлшем санатындағы ең жақсы павильон дизайны үшін Bureau International des Expositions алтын медалін және RIBA Lubetkin жүлдесін жеңіп алды. Көрме аяқталғаннан кейін павильон бөлшектелді, ал кейбір таяқшалар қайырымдылыққа берілді, ал қалғандары аукционда сатылды.

Жаңа Routemaster автобусы

2010 жылы Лондон мэрі Борис Джонсон Хизервик студиясы Лондон үшін 50 жылдан астам уақыттан бері арнайы тапсырыс берілген алғашқы автобус – "New Routemaster" екі қабатты автобусын жобалайтынын хабарлады. Wrightbus компаниясының прототипі 2011 жылдың желтоқсанында таныстырылды; алғашқы автобустар 2012 жылдың ақпанында қызметке кірісті, ал Лондонның көлік қызметі 2012 жылдың қыркүйегінде 600 автобусқа, ал 2014 жылы тағы 200 автобусқа тапсырыс берді. Дизайн ерекшелігі – жүргізушіге арналған ұзын алдыңғы терезе және жолаушыларға арналған бүкіл әйнек панель, үш есік және жолаушыларды жылдам әрі оңай отырғызу үшін екі баспалдақ. Дизельді-электрлі гибридтік қозғалтқыш бұрынғы гибридтік автобустарға қарағанда айтарлықтай отынды үнемдеуге мүмкіндік береді. Жолаушылардың жазғы ыстыққа байланысты шағымдарынан кейін, 2015 жылдан бастап автобустар ашылатын терезелермен жаңартылды. Сондай-ақ, дизельді қозғалтқышқа артық тәуелділіктен туындаған, жоғары эмиссияға себеп болатын, ақаулы аккумуляторлар туралы шағымдар да болды. "New Routemaster" Александр Деннистің "Enviro400H City Bus" үлгісіне әсер етті, оны Лондонның көлік қызметі 2016 жылдан бастап пайдалануға кірістірді. 2017 жылдың қаңтар айында Садик Хан шығындарды үнемдеу мақсатында "Routemaster" сатып алуын тоқтатты және ескі Лондон автобустарын ең соңғы экологиялық таза технологиялармен жаңартуға уәде берді.

2012 жылғы Олимпиадалық қазан

Хизервик студиясына 2012 жылғы Лондон Олимпиадасының ашылу салтанатының көркемдік директоры Дэнни Бойль жазғы Олимпиада мен Паралимпиада ойындарында пайдалану үшін Олимпиадалық қазанды жобалауды тапсырды. Хизервиктің дизайны дәстүрлі көтерілген ыдыстан айырмашылығы, 8,5 метрлік биіктіктегі 204 мыс "жапырақшадан" тұратын "денегейге" ие болды. Бұл жапырақшалар білікті автокөлік құрастырушылары қолмен жасаған, ал Олимпиада стадионына әр команданы ұсынатын балалар әкелді. Одан кейін олар қара боялған болат газ құбырларына орнатылды, жеті шамшырақ жақты, содан кейін ортадан сыртқа қарай концентрлі шеңберлерде өрледі. Жалынның бірігуі елдердің бейбітшілікте бірігуін символдайды. Ойындар аяқталғаннан кейін, қатысқан әр елге бір жапырақша ұсынылды. 2014 жылдың шілдесінде Лондон мұражайында қазанға арналған көрме ашылды. 2013 жылдың маусым айында Нью-Йорктік Atopia дизайн студиясы Хизервиктің Олимпиадалық қазан дизайнының 2007 жылы Лондон Олимпиадалық комитетінің сұрауы бойынша жасалған, күн батареяларымен жұмыс істейтін композиттік гүлге ұқсас екенін мәлімдеді. (2007 жылдан 2013 жылға дейін қолданыста болған және мәселенің ертерек көтерілуіне кедерес келтірген Олимпиадаға қатысты жұмысты жариялауға тыйым салатын құпиялылық туралы келісім болды.) Хизервик, Бойл және Олимпиада комитетінің рәсімдер басшысы болған Мартин Грин Атопияның ұсынысы туралы ештеңе білмейтінін жоққа шығарды. 2014 жылдың жазында Лондон Олимпиадасының ұйымдастырушылары соттан тыс келісімге келіп, қазанның негізгі элементтері Атопияның ұсынысында болғанын мойындады. Алайда Хизервик "жобалау процесі басынан соңына дейін толығымен біздің қолымызда болды" деді. Жоба бастапқыда толығымен жеке қаржыландырылатын болған; 2017 жылы Хизервик Garden Bridge Trust-тің жалғыз негіздеуші мүшесі екені және сегіз сенімгерлер кеңесіне қатысқаны анықталды, бұл мүдделердің қақтығысына әкелді; ол сенімгерлер кеңесінің құрамында болғанын бірнеше рет жоққа шығарды. 2013 жылы дизайн келісімшарты ресми түрде бекітілместен бұрын, Хизервик Калифорнияда Apple компаниясымен жасырын қаржы жинау кездесуіне қатысты. 2017 жылдың сәуір айында қала әкімінің тапсырмасымен, бұрынғы Мемлекеттік есеп комитетінің төрағасы Маргарет Ходж жобаны тоқтату керек деген қорытындыға келді: жоба жалғаса берсе, қосымша талаптарды қабылдау қаупіне қарағанда, жоғалған 46 миллион фунт стерлингтің өтелуі дұрыс. Есепте Хизервик студиясын дизайнер етіп тағайындау және Arup-ты инженерлік жұмыстарға тарту "ашық, әділ немесе бәсекелестікке негізделмеген, жүйелі сәтсіздіктер мен тиімсіз бақылау жүйелерін көрсетті" делінген. Жоба 2017 жылдың 14 тамызында ресми түрде тоқтатылды.

Bombay Sapphire дәмдеуіш зауыты

English Heritage және English Nature компанияларымен бірлесе жұмыс істеген Heatherwick Studio, Гэмпшир штатындағы Лейверстокте орналасқан бұрынғы банкнот басып шығару зауытын Bombay Sapphire джин шарап зауытына айналдыру жобасының бас жоспарын және дизайнын жасады. 40-тан астам ескі ғимараттың 23-і қайта жаңартылып, 9 жаңа өнеркәсіптік құрылыс бұзылды; зауыт аумағынан өтетін Тест өзені арнасы ашылып, кеңейтілді және жағалауларына өсімдіктер отырғызылды; сондай-ақ, орталық алаң мен тропикалық және Жерорта теңізі өсімдіктері үшін өзара байланысқан екі қисық әйнек үйлер салынды. Өсімдіктер, өздерінің табиғи экожүйелерінен алынған түрлермен толықтырылып, өзеннен сумен қамтамасыз етіледі және джин дистилляциясы кезінде пайда болатын жылумен жылытылады. Бұл Heatherwick Studio-ның алғашқы консервациялық жобасы және өндіріс орнына жасалған алғашқы тапсырысы болды. 2014 жылы ашылған зауыт, BREEAM «үздік» аккредитациясын алған алғашқы сусын өндіріс орны және алғашқы жаңарту жобасы еді. Негізгі құрылыс материалы – бетон, балкондар мен жабық баспалдақтардың металл конструкциялары; мұнаралардың фасады он екі силикон қалыптарды пайдалана отырып, көлденең сызықтармен өрнектелді, ал баспалдақ және лифт шахталарының қабырғалары қызғылт қоңыр түске боялып, суретші Сара Фанеллиден тапсырыс бойынша салынған 700 суретпен безендірілді, олар ойландыруға шақырады. Ғимарат құрылысы аяқталуға дейін Сингапур құрылыс және құрылыс басқармасының тұрақтылық саласындағы Green Mark Platinum сыйлығын жеңіп алды, ал 2015 жылы WAN Concrete in Architecture сыйлығына ие болды. Бұл Heatherwick Studio-ның 2015 жылы Британдық бетон қоғамының Concrete Creativity Award сыйлығын жеңіп алуына да септігін тигізді.

Көмір тамшыларының ауласы

Coal Drops Yard – Лондонның Кингс-Кросс аймағындағы қоғамдық кеңістік және сауда орталығы. Жобаға 1850 жылы салынған және Англияның солтүстігінен келіп түсетін жүктерді қабылдауға пайдаланылған екі ғимаратты қайта жаңарту кірді. Дизайн екі ғимаратты біріктіріп, екі шатырды бір-біріне қарай созу арқылы олардың тоғысуын қамтамасыз етеді. Бұл сызықтық алаңға қосымша қабат пен ерекше орталық құрайды. Созылған шатырлар төмендегі ауланы қорғайды, оны іс-шаралар өткізу үшін пайдалануға болады, ал үшінші қабаттан Кингс-Кросс, Фрэнсис Крик институты және Кубитт алаңының көрінісі ашылады. Coal Drops Yard жоспары 2015 жылдың желтоқсан айында мақұлданды.

Зейц МОКАА

Heatherwick Studio Кейптаундағы V&A Waterfront-тағы тарихи Grain Silo-ны коммерциялық емес мәдени мекемеге, Африка мен оның диаспорасынан қазіргі заманғы өнердің ең маңызды жинағын қамтитын Zeitz Музеі of Contemporary Art Africa (Zeitz MOCAA) етіп қайта құрумен айналысты. Кешен тоғыз қабаттан тұрады, оның ішінде арнайы көрме алаңдары бар. Бетонды әр түрлі кесу әдістерін қолдана отырып, галереялар мен үлкен орталық атриум силостың 42 бетон түтігінен қазылып жасалды. Бетон шахталар көрермендер басып өтетін күшейтілген шынымен жабылды және ғимаратқа жоғарыдан жарық түсіріп, собор сияқты интерьер жасау үшін арналған. Бұл ішкі кеңістікті қазу екі ғимаратты біріктіреді: сило және сыныптау мұнарасын. Бөлшектелген түтіктерде цилиндр тәрізді лифттер мен спиральді баспалдақтар орналасқан. Жоғарғы қабаттарға жалпақ шыныдан жасалған сегменттерден құралған, жастық тәрізді шыны панельдер орнатылған. Құрылым келушілер көтеріле алатын бір-бірімен байланысқан баспалдақтар желісінен тұрады; оның дизайны амфитеатрлардан шабыттанды. Онда 154 қабатқа тең 2500 саты және 80 қарау алаңы бар. 2019 жылдың тамызында Vessel Sky Arts бағдарламасындағы «Сәулет өнері» тақырыбында көрсетілді. «Vessel» кемесі екі жылдан кем уақыт ішінде төртінші рет суицид оқиғасынан кейін белгісіз мерзімге жабылды.

Банд қаржы орталығы

Heatherwick Studio компаниясы Fosters + Partners компаниясымен Шанхайдағы Bund Finance Centre (BFC) – жаңа аралас қолданыс кешенін құруда бірлесіп жұмыс істеді. Жоба Шанхайдың Бунд соңында орналасқан және қаланың ескі қаласы мен қаржылық ауданы арасындағы байланыс нүктесі ретінде жоспарланған. Жоспарға кеңселер, сәндік қонақүй және сауда алаңдарын біріктіретін екі ғимарат кіреді. Кешеннің ортасында өнер және мәдениет орталығы орналасқан. Халықаралық алмасу платформасы ретінде жобаланған орталықта өнер галереялары мен театр залдары болады. Ғимаратты бейімделетін, жылжымалы жамылғы қоршап тұр, ол балкон сахнасын және Пудун ауданына ашылатын көріністерді көрсетеді.

Google-дың бас кеңсесі

2015 жылы Heatherwick Studio компаниясы Bjarke Ingels Group (BIG) компаниясымен бірлесіп, Калифорния штатындағы Mountain View қаласындағы Google-дің жаңа штаб-пәтері сияқты жаңа жобалар бойынша жұмыс істеп жатқанын хабарлады. Бастапқы жобада күмбез пішіндес ғимараттар қарастырылған, бірақ 2016 жылы жоба қайта қаралып, екі түрлі учаскеде үш ғимарат салынуы көзделді – біреуі Googleplex-ке тікелей іргелес, ал қалған екі кішкентай ғимарат бірнеше блок қашықтықта. Heatherwick және BIG Google үшін Лондонның Кингс-Кросс аймағындағы штаб-пәтерінің дизайнында да бірлесіп жұмыс істеді. "Ландскрепер" деп аталған ғимараттың шатырында бақ бар.

1000 ағаш

Хезервик Шанхайда "1000 ағаш" атты жобаны бастады. Жобада ғимараттарға ағаштар отырғызылған екі тау сияқты биік құрылыстар бар, бұл жоба сауда және кеңселер, сондай-ақ іс-шаралар өткізілетін орындар, галереялар және қонақүйді біріктіретін көп мақсатты кешен.

Аэро көлік

2021 жылы Хизервик Шанхай автосалонында Airo деп аталатын, ластануды тазартатын автомобильдің дизайны мен тұжырымдамасын таныстырды. Жоба Хизервик студиясымен, жаңадан құрылған қытайлық IM Motors автокөлік бренді үшін жасалған. Airo электрлік көлігінде ауадағы зиянды бөлшектерді белсенді түрде тазартатын жоғары тиімді ауа тазарту жүйесі орнатылады. Автомобильдің өндірісі 2023 жылы Қытайда басталмақ.

Жобалау әдісі

Heatherwick Studio сәулет, инженерлік, көлік және қала құрылысынан бастап жиһаз, мүсін және өнім дизайны сияқты дизайн салаларының кең ауқымын біріктіреді. Хизервик студент кезінен бері металл өңдеу, өнім дизайны, жиһаз дизайны, кестелеу, сән, мүсін және сәулетті жеке-жеке бөлімдерге бөлетін "ойдың бөлінген геттоларынан" ұнайтынын айтқан, үш өлшемді дизайнды біртұтас пән ретінде қарастыруды қалайды. Британдық кеңес "Жаңа британдық өнертапқыштар: Heatherwick Studio ішінде" атты маңызды гастрольдік көрмені ұйымдастырды. 2015 және 2016 жылдары көрме Шығыс Азияның алты жерінде көрсетіліп, 409 109 келушіні қамтыды. Көрмеге қатысқан мұражайлар мен галереялар: Сингапур Ұлттық дизайн орталығы; CAFA, Пекин; Шанхай Өнер электр станциясы; PMQ, Гонконг; Тайбэй Көркемсурет мұражайы; және Сеулдегі D мұражайы. АҚШ-тағы алғашқы "Провокациялар: Heatherwick Studio сәулет және дизайны" көрмесі 2014 және 2015 жылдары Солтүстік Америкадағы үш орынға сапар шекті: Далластағы Нэшер мүсіндер орталығы; Лос-Анджелестегі Хаммер мұражайы; және Нью-Йорктегі Смитсониан дизайн мұражайының Купер Хьюит бөлімшесі. 2012 жылы Виктория және Альберт көрмесімен бірге Thames and Hudson "Thomas Heatherwick: Making" кітабын жариялады.