Ричард Роджерс: Өмір және мұрағаты

Кіріспе

Британдық сәулетші (1933–2021)

RIBA Алтын медалі (1985)
Бакалавр (1991)
Томас Джефферсон медалі (1999)
Praemium Imperiale (2000)
Стирлинг сыйлығы (2006, 2009)
Минерва медалі (2007)
Прицкер сыйлығы (2007)
Фашистік Италиядан және Муссолинидің еврейлерге қарсы заңдарынан қашып келген. Англияға көшіп келгеннен кейін Ричард Роджерс Летерхедтегі Сент-Джон мектебінде оқыды. Роджерс академиялық жағынан өте жақсы оқымады, бұл оны "оқуды оқи алмайтын немесе мектеп жұмысын жаттай алмайтын ақымақ" деп ойлауға мәжбүр етті және ол өзінің дислексиясы бар екенін бірінші баласы туғаннан кейін ғана түсінді. (қазіргі Шығармашылық өнер университеті) 1951-1953 жылдар аралығында әскери қызметке шақырылудан бұрын. Йель университетінде оқып жүргенде, Ричард Роджерс архитектура студенті Норман Фостермен және жоспарлау студенті Су Брамвеллмен танысты. Йельді бітіргеннен кейін ол Нью-Йорктегі Skidmore, Owings & Merrill компаниясына жұмысқа орналасты. Роджерс пен Фостер кейіннен бұқаралық ақпарат құралдары "жоғары технологиялық архитектура" деп атаған стильде жұмыс істеуімен танымал болды. 1967 жылы 4-топ тарап кетті, бірақ Роджерс Джон Янг пен Лори Эбботтпен бірге Су Роджерспен ынтымақтастығын жалғастырды. 1968 жылдың басында оған Хэмфри Спендер үшін үй мен студия жобалау тапсырылды, ол I-түбірлермен құрылған шыны куб болды. Ол ата-анасы үшін Уимблдон үйін жобалау үшін алдын ала құрастыру және құрылымдық қарапайымдылық идеяларын дамытуды жалғастырды, бұл идеялар оның Zip Up House концепциясына негізделген. Кейін Роджерс итальяндық сәулетші Ренцо Пианомен бірігіп, өте жемісті серіктестік құрды. Оның мансабы 1971 жылдың шілде айында Пиано мен Джанфранко Франчини Помпиду орталығының жобалау конкурсында жеңіске жеткен кезде өркендеді, бұл жеңіске Ове Аруп командасының, соның ішінде ирланд инженері Питер Райс та көмектесті.

Кейінгі мансап

Пианомен жұмыс істегеннен кейін Роджерс 1977 жылы Марко Голдшмид, Майк Дэвис және Джон Янгпен бірге Ричард Роджерс серіктестігін құрды. 2007 жылы ол Роджерс Стирк Харбор + Партнерс болып өзгерді. Фирма Лондонда, Шанхайда және Сиднейде кеңселерді сақтайды. Роджерс өзінің кейінгі мансабының көп бөлігін сәулет, урбанизм, тұрақтылық және қалалардың қолданылу жолдарына қатысты кең ауқымды мәселелерге арнады. Оның ойлауының алғашқы мысалы 1986 жылы Корольдік академияда өткен «Лондон қалай болуы мүмкін» атты көрме болды, онда Джеймс Стирлинг және Роджерстің бұрынғы серіктесі Норман Фостердің жұмыстары да көрсетілді. Көрме Лондонның орталық аймағын өзгертуге қатысты бірқатар ұсыныстарды жариялады, бірақ қала билігі оларды іс жүзінде қолдануға келмейтін деп санады. 1995 жылы ол Би-Би-Си-дің жылдық Рейт лекцияларын оқыған алғашқы сәулетші болды. «Тұрақты қала» деген тақырыптағы бес дәріс кейіннен «Кішкентай планета үшін қалалар» (Faber and Faber: London, 1997) кітабына негіз болды. Би-Би-Си осы лекцияларды 2011 жылдың шілдесінде жұртшылыққа жүктеуге мүмкіндік берді. 1998 жылы ол британ үкіметінің шақыруымен Қалалық жұмыс тобын құрды, оның мақсаты қалалардың құлдырауының себептерін анықтау және Ұлыбритания қалалары үшін қауіпсіздік, өркендеу және сұлулық тұрғысынан болашақ көрініс жасау болды. Бұл жұмыстың нәтижесінде «Қалалық қайта жаңаруға қарай» атты ақ қағаз жарық көрді, онда болашақ қала құрылысшылары үшін ұсыныстар келтірілді. Роджерс бірнеше жыл бойы Ұлы Лондонның сәулет және урбанизм жөніндегі кеңесшілер тобының төрағасы болып қызмет етті. Ол The Architecture Foundation қорының басқару кеңесінің төрағасы болды. 2001 жылдан 2008 жылға дейін ол Лондонның сол кездегі мэрі Кен Ливингстонның сәулет және урбанизм жөніндегі бас кеңесшісі болды. 2008 жылы ол жаңа мэр Борис Джонсоннан кеңесші қызметін жалғастыруды сұрады. 2009 жылдың қазан айында ол осы лауазымнан бас тартты. Роджерс сондай-ақ Барселонаның екі мэріне қалалық стратегиялар бойынша кеңесші болды. Осы қосымша қызметтермен қатар Роджерс даулы және әйгілі туындыларын жасауды жалғастырды. Олардың ең танымалдарының бірі – Миллениум кубогы, ол Роджерс практикасы инженерлік фирма Бюро Хаппольдпен бірлесіп жобалаған және 1999 жылы аяқталған. Ол көрменің құны мен мазмұнына байланысты қызу саяси және қоғамдық пікірталыстардың нысаны болды, ал ғимараттың құрылысы 43 миллион фунт стерлингке бағаланды. 2006 жылдың мамыр айында Роджерс практикасы Нью-Йорктегі жаңа Дүниежүзілік сауда орталығының 3-ші мұнарасын салуға таңдалды, ол 11 қыркүйек шабуылында қираған ескі Дүниежүзілік сауда орталығының орнын басты. Роджерс 2020 жылдың 30 маусымында Rogers Stirk Harbour + Partners компаниясының директоры лауазымынан кетті. Құрылтайшы конституцияның талабына сәйкес, 2022 жылға қарай практика атауынан Роджерс есімі алынып тасталады.

After working with Piano, Rogers established the Richard Rogers Partnership along with Marco Goldschmied, Mike Davies, and John Young in 1977. This became Rogers Stirk Harbour + Partners in 2007. The firm maintains offices in London, Shanghai, and Sydney. Rogers devoted much of his later career to wider issues surrounding architecture, urbanism, sustainability, and the ways in which cities are used. One early illustration of his thinking was an exhibition at the Royal Academy in 1986, entitled "London As It Could Be", which also featured the work of James Stirling and Rogers's former partner Norman Foster. This exhibition made public a series of proposals for transforming a large area of central London, subsequently dismissed as impractical by the city's authorities. In 1995, he became the first architect to deliver the BBC's annual Reith Lectures. This series of five talks, titled Sustainable City, were later adapted into the book Cities for a Small Planet (Faber and Faber: London 1997, ). The BBC made these lectures available to the public for download in July 2011. In 1998, he set up the Urban Task Force at the invitation of the British government, to help identify causes of urban decline and establish a vision of safety, vitality, and beauty for Britain's cities. This work resulted in a white paper, Towards an Urban Renaissance, outlining recommendations for future city designers. Rogers also served for several years as chair of the Greater London Authority panel for Architecture and Urbanism. He was chair of the board of Trustees of The Architecture Foundation. From 2001 to 2008, he was chief advisor on architecture and urbanism to the then Mayor of London Ken Livingstone. In 2008, he was asked to continue on in his role as an advisor by the then new mayor Boris Johnson. He stood down from the post in October 2009. Rogers also served as an advisor to two mayors of Barcelona on urban strategies. Amidst this extra curricular activity, Rogers continued to create controversial and iconic works. Perhaps the most famous of these, the Millennium Dome, was designed by the Rogers practice in conjunction with engineering firm Buro Happold and completed in 1999. It was the subject of fierce political and public debate over the cost and contents of the exhibition it contained; the building itself cost £43 million. In May 2006, Rogers's practice was chosen as the architect of Tower 3 of the new World Trade Center in New York City, replacing the old World Trade Center which was destroyed in the September 11 attacks. Rogers resigned his directorship of Rogers Stirk Harbour + Partners on 30 June 2020. The Rogers name will be removed from the practice by 2022 as the founding constitution requires.

Сындар

Франк Ллойд Райт пен Ле Корбюзье сияқты, Роджерстің кейбір ғимараттары да күтілгендей жақсы жобаланбаған, олар ағып кету және күтімге байланысты мәселелерге тап болды. Ллойдс ғимаратының көп мақтан еткен дизайндық жаңашылдығы – қызмет көрсету құбырларын қабырғалардың сыртынан жүргізу, шындығында, ауа райы мен күтімге байланысты туындаған шығындарға әкелді, сондықтан 2014 жылы Ллойдс ғимаратты тастауды қарастырды. Ллойдс компаниясының бұрынғы бас директоры Ричард Уорд: "Бұл ғимаратта түбіртек мәселе бар. Барлық нәрсе ауа райының әсеріне ұшырайды, бұл оны өте қымбат етеді." 2014 жылы Роджерс фирмасы жобалаған Оксли Вудс ауданындағы мәселелерге байланысты 5 миллион фунт стерлингтік сот талабына тап болды. Тұрғындар жиналмалы үйлердің терезелері мен қаптамалары арқылы судың сіңіп кіргеніне шағымданып, арыз түсірді.

Палестина мәселесі

2006 жылдың ақпан айында Роджерс Лондондағы кеңсесінде Палестинадағы әділдік үшін сәулетшілер мен жоспарлаушылар (APJP) атты жақтас ұйымның алғашқы отырысын өткізді. Сол кезде оның компаниясы Нью-Йоркте бірнеше жобаны қолға алған, оның ішінде Silvercup Studios алаңын қайта құру, Ист-Ривер су жағалауының бас жоспары және Манхэттендегі Джейкоб К. Джавиц конгресс орталығын 1,7 миллиард долларға кеңейту жұмысы болды. Бірақ Роджерс, Нью-Йорктегі көбінесе Израильді қолдайтын сайлаушылар мен саясаткерлердің наразылығынан кейін бірнеше апта ішінде бұл ұйымнан бас тарды. Олар оны Нью-Йорк пен басқа елдердегі жобаларды жоғалтумен қорқытқан. Ол "Палестинадағы әділдік үшін сәулетшілер мен жоспарлаушылардан толығымен бас тартамын және олармен қарым-қатынасымды тоқтаттым" деп мәлімдеді.

Жеке өмір

Роджерс батыс Лондондағы The River Café мейрамханасының шеф-повары және иесі Рут Роджерске үйленген. Олардың Ру және Бо (2011 жылы қайтыс болған) есімді екі ұлы болды. Роджерстің Су Брамвеллмен жасаған алғашқы некесінен Бен, Зад және Аб есімді үш ұлы болды. Оның он төрт немересі және кіші інісі Питер Уильям Роджерс, жылжымайтын мүліктерді дамытумен айналысатын және Stanhope компаниясын құрдас негізін қалаушылардың бірі. 2015 жылы GQ журналы оны "50 ең жақсы киінген британдық еркектің" қатарына қосты. Ол 2021 жылдың 18 желтоқсанында 88 жасында Лондонда дүние салды.

Құрметтер мен марапаттар

Роджерс 1991 жылы Елизавета II патшайымымен рыцарь дәрежесіне ие болды. 1996 жылдың 17 қазанында ол Кенсингтон және Челси корольдік округінде Челсидің Риверсайд бароны Роджерс атанды. Ол Лордтар палатасында Лейбористтік партиядан тағайындалған мүше ретінде отырды; 2019–2021 жылдарғы сессияда қатыспағандықтан, оның мүшелігі 2021 жылдың 11 мамырында тоқтатылды. Роджерс 2008 жылғы туған күнге арналған құрмет көрсетулер тізімінде Ұлдастар орденінің мүшесі болып тағайындалды. Дегенмен, ол республикашыл болды. Роджерс 1985 жылы RIBA Royal Gold Medal сыйлығына ие болды. Франция тарапынан ол екі рет марапатталды: 1986 жылы – Chevalier, L'Ordre National de la Légion d'honneur орденімен, ал 1995 жылы – Officier de l'Ordre des Arts et des Lettres орденімен. Ол 10-шы Венеция архитектура биенналесінде өмір бойы жеткен үлкен жетістіктері үшін «Алтын арыстан» сыйлығын алды. 2006 жылы Ричард Роджерс серіктестігі Барахас әуежайының 4-терминалы үшін Стерлинг сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ 2009 жылы Лондондағы Мэгги орталығы үшін де марапатталды. Роджерс 2006 жылы Уэльстің Ұлттық Эстеддфодында Сенат ғимаратында (Уэльс Парламенті) атқарған жұмысы үшін архитектураның алтын медалін алды. 2005 жылы ол Корольдік инженерлік академиясының құрметті мүшесі болып тағайындалды. 2007 жылы Роджерс архитектурадағы ең жоғары награда – Прицкер архитектура сыйлығының лауреаты атанды. Ол сол жылы Chartered Society of Designers ұйымынан Minerva медалін алды. 2012 жылы Роджерс суретші сэр Питер Блейк таңдаған британдық мәдени иконалардың бірі болды, ол оның ең танымал туындысы – The Beatles тобының «Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band» альбомының мұқабасын соңғы алты онжылдықтағы британдық мәдениет қайраткерлерін құрметтеу үшін жаңартты. Роджерс бірнеше университеттен, соның ішінде Мадридтегі Альфонсо X Эль-Сабио университетінен, Оксфорд Брукс университетінен, Кент университетінен, Прагадағы Чехия Техникалық университетінен және Ашық университетінен құрметті дипломдар алды. 1994 жылы ол Бат университетінен ғылым докторы (Doctor of Science) дәрежесімен марапатталды.

Танымал мәдениетте

Роджерс (архитектор Филип Джонсонмен бірге) Дэвид Боуидің "Outside" (1995) альбомындағы "Thru These Architect's Eyes" әнінде еске алынады. Роджерс британдық Mansun тобының "Six" (1998) альбомындағы "Anti Everything" әнінде еске алынады.