Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Sir Denys Louis Lasdun, CH, CBE, RA (8 қыркүйек 1914, Кенсингтон, Лондон – 11 қаңтар 2001, Фулхэм, Лондон) – көрнекті ағылшын сәулетшісі, Натан Ласдунның (1879–1920) және Джули (туған аты Абрахамс; 1884–1963) ұлы. Оның ең танымал туындысы – Лондонның Темза өзенінің оң жағалауындағы Корольдік Ұлттық Театр, ол ІІ* санаттағы ескерткіш және Ұлыбританиядағы брутализм стилінің ең маңызды мысалдарының бірі. Ласдун Лондондағы Архитектуралық қауымдастық архитектура мектебінде оқыды және Уэллс Коутс практикасында жас маман болып жұмыс істеді. Сэр Базиль Спенс, Питер және Элисон Смитсон сияқты басқа модернист сәулетшілер секілді, Ласдунға Ле Корбюзье мен Людвиг Мис ван дер Роэ үлкен әсер етті, бірақ Николас Хоксмур сияқты, көңілді, классикалық ықпал да болды. Ласдун 1991 жылғы 29 мамырда Корольдік академияның мүшесі болып сайланды.
English architect
Sir Denys Louis Lasdun, CH, CBE, RA (8 September 1914, Kensington, London – 11 January 2001, Fulham, London) was an eminent English architect, the son of Nathan Lasdun (1879–1920) and Julie (née Abrahams; 1884–1963). Probably his best known work is the Royal National Theatre, on London's South Bank of the Thames, which is a Grade II* listed building and one of the most notable examples of Brutalist design in the United Kingdom. Lasdun studied at the Architectural Association School of Architecture in London, and was a junior in the practice of Wells Coates. Like other Modernist architects, including Sir Basil Spence and Peter and Alison Smithson, Lasdun was much influenced by Le Corbusier and Ludwig Mies van der Rohe, but there was a gentler, more classical influence, too, from the likes of Nicholas Hawksmoor. Lasdun was elected a Royal Academician on 29 May 1991.
Отбасы
Ласдунның Австралияда тұратын атасы Луи Абрахамс (1852–1903), Фредерик МакКаббиннің, Артур Стритонның және Гейдельберг мектебіне қатысты басқа да суретшілердің маңызды демеушісі болды, бұл Австралия импрессионизмі деп те белгілі. Оның өнер жинағы Ласдунға мұра болып өтті. Оның анасы Джули Ласдун – венгр скрипкашысы Адила Фахириге сүйемелдеген пианист болған. 1930 жылы ол Артур Бенджаминмен бірге Констант Ламберттің «Рио-Гранде» туындысының алғашқы камералық орындалысында өнер көрсетті. Корольдік музыка колледжі оның есімін Джули Ласдун сыйлығы арқылы мәңгі есте сақтады. Ласдун 1954 жылы Сьюзан Бендитке үйленді, олардың екі ұлы мен бір қызы болды. Олардың бірі – жазушы Джеймс Ласдун.
Lasdun's grandfather, the Australia based tobacconist Louis Abrahams (1852–1903), was an important patron of Frederick McCubbin, Arthur Streeton and other artists associated with the Heidelberg School art movement, also known as Australian Impressionism. His art collection was passed down to Lasdun. His mother Julie Lasdun was a pianist who accompanied the Hungarian violinist Adila Fachiri. In 1930 she played in the first chamber performance of Constant Lambert's The Rio Grande, alongside Arthur Benjamin. The Royal College of Music commemorated her through the Julie Lasdun Prize. Lasdun married Susan Bendit in 1954 and there were two sons and a daughter. One is the author James Lasdun.
Алғашқы жұмыстар
Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және одан кейін әскерде қызмет еткен Ласдун, Бертольд Любеткиннің «Тектон» практикасында біраз уақыт жұмыс істеді, серіктес болды. Осы кезеңде ол Ле Корбюзье стилінде Паддингтондағы жеке үйді де аяқтады. Соғыстан кейін Ласдун Линдсей Дрейкпен бірге Холлфилд иелігінде жұмыс істеді, оны Любеткин мен «Тектон» өзінің Спа Грин және Приори Грин иеліктеріне ұқсас, тығыз жоспарланған стильде жоспарлаған. Ласдунның Холлфилд мектебі оның жетілген стиліне алғашқы көрініс болды, ол жалаңаш бетонды және бұрыштықты пайдалануымен, сондай-ақ адамша масштабпен ерекшеленді. 1950 жылдары ол Джейн Дрю, Максвелл Фрай және Линдсей Дрейкпен «Фрай, Дрю, Дрейк және Ласдун» серіктестігін құрды. Оның өзгешелігі Бетнал-Гриндегі «кластерлік блоктарында» айқын көрінді. Бұл соғыстан кейінгі құрылыстың көп бөлігіне жасалған сынға жауап болды, олар оқшауланған орта жасап, қауымдастықтың қалыптасуына кедергі келтірді. «Кластерлік блоктар» орталық мұнараның айналасында топтастырылған, ал тұрғындар құрылыстағы өз пәтерлерін таңдауға мүмкіндік алған. 1954 жылғы Usk көшесіндегі алғашқы блоктар орташа өлшемді болды, ал кейінірек салынған Килинг үйі биік ғимарат еді. 1980 жылдардың соңында Килинг үйін Лондонның Тауэр-Хамлетс округі бұзуды жоспарлаған, оны басқару қиын болды. Алдын ала тізімге енгізілгеннен кейін, ол жеке құрылыс салушыға жеке меншікке берілген пәтерлерге айналдыру үшін сатылды, ал Ласдунға жақын орналасқан әлеуметтік тұрғын үйдің төмен қабатты блоктары да бір уақытта алынып тасталды. Ласдун 1958 жылы St James' Place пәтерлерімен сәнді тұрғын үй саласына қадам басты, оның жоспары ішінара Наркомфин ғимараты сияқты әлеуметтік тұрғын үй үлгілерінен алынған. Ласдун Регент паркіндегі Корольдік дәрігерлер колледжінің ғимаратын аяқтады (1964), бұл оның өзінің маңызды туындысы саналады. Ұлттық маңызы бар Нештің неоклассикалық стильдегі террасасына енгізілген RCP, ғимараттың айналасында бақтар мен кеңістіктер құру үшін террасаға перпендикуляр жоғарылатылған сызықтық форманы ұсынады, сондай-ақ лекциялық зал мен бұрынғы колледждерден сақталған тарихи ағаштан жасалған панельді бөлмелерге қосымшалар бар. Заманауи темір бетон технологиясы мен ерекше конструкциялық әдістерді пайдалану арқылы көлемдер ең жұқа тіректерде «ғарышта жүзіп» тұрғандай сезім тудырады, бұл ішкі және сыртқы кеңістіктердің арасындағы шекараны жояды. Бұл жұмыста Ле Корбюзье мен Мистің «жоғары модернистерінің» еңбектеріне, Аалто, Асплунд және Якобсеннің «Скандинавиялық модернизміне», сондай-ақ заманауи бруталистік эстетикасына сілтемелер бар, бірақ ашық консольді көлемдер, ұзақ перспективалар, үшбұрышты пішін және тұжырымдама мен құрылымның айқындығы Ласдунның жеке стильін дамытады. Бұл ғимарат сәнді ақ сицилиялық мәрмәрмен, Мурано шыны мозаикалық плиткалармен, жылтыратылған мыспен және қара инженерлік кірпішпен әрленген. Ол соғыстан кейінгі алғашқы ғимараттардың бірі болды.
Before and after Second World War service in the army, Lasdun worked for a while with Berthold Lubetkin's Tecton practice, becoming a partner. During this period he also completed one private house in Paddington, in Le Corbusier's style. After the war, Lasdun worked with Lindsay Drake on the Hallfield Estate, which had been planned by Lubetkin and Tecton in a similar patterned, tightly planned idiom to his Spa Green and Priory Green Estates. Lasdun's Hallfield School was the first clue to his mature style, in its use of bare concrete and angularity, as well as its more human scale. In the 1950s he was a partner with Jane Drew, Maxwell Fry and Lindsay Drake in Fry, Drew, Drake and Lasdun. His originality became more evident in his 'cluster blocks' in Bethnal Green. These were a response to the critique of much post war development for creating an isolating environment and discouraging community. The cluster blocks grouped flats around a central tower, and tenants were intended to be able to pick out their own flats in the structure. The earlier blocks at Usk Street of 1954 were medium sized, while the later block Keeling House is high rise. In the late 1980s Keeling House was slated for demolition by the London Borough of Tower Hamlets, who had found it difficult to manage; following a pre emptive listing was sold to a private developer for conversion to privately owned flats, and the Lasdun adjacent low rise slab blocks of social housing were removed at the same time. Lasdun made an excursion into luxury housing with his St James' Place flats in 1958, the plan of which was partly derived from social housing models such as the Narkomfin Building. Lasdun completed what may be regarded as his breakthrough masterwork in the Royal College of Physicians building in Regent's Park (1964). Inserted into a nationally important Nash set piece terrace of neoclassical form, the RCP projects a raised linear form perpendicular to the terrace to create a series of gardens and spaces around the building, with annexes for lecture hall and an historic timber panelled room preserved from the earlier Colleges. Using modern reinforced concrete technology and highly expressive structural methods, the volumes are made to 'float in space' on the slimmest of supports to dissolve spatial boundaries between inside and out. The work makes implicit references to the work of the 'high modernists' from le Corbusier and Mies to the 'Scandinavian modernism' of Aalto, Asplund and Jacobsen as well as the contemporary Brutalist aesthetics of the era, yet developing a personal idiom of opened cantilevered volumes, long perspectives, triangulated form, and clarity of concept and structure that is entirely Lasdun's own. This building, however, is finished in luxurious white Sicilian marble, Murano glass mosaic tiles, polished brass and black engineering brick, and was one of the first post War buildings to be awarded Grade I listing for national and international significance and influence on the work of others.
Университет ғимараттары
Ласдунның ең танымал стилінің элементтері – текше мұнаралар, ашық бетон және ілгері шығыңқы вестибюльдер – оны кейбіреулер Франк Ллойд Райтпен салыстырды. Осы стильдің алғашқы білім беру ғимараттары Фицвильям колледжі (Кембридж) және Регент паркіндегі Корольдік дәрігерлер колледжінде көрініс тапты. Соңғысы Джон Нэштің айналасындағы ғимараттармен сәтті салыстырылды. Ласдунның Шығыс Англия университеті үшін жасаған жобасы одан да ауқымды болды. Ол жаяу өткештермен байланысқан оқу бөлмелері мен зертханалар сериясынан, зиггураттар сияқты әйнектелген тұрғын үйлерден тұрды. Бұл жобасының сәттілігінен кейін Ласдун Лондон университеті үшін екі ғимарат жобалады: SOAS (1970) және Білім институты (1970–1976). Білім институтының жобасы бұрынғы алаңдар мен террасалардың көше жоспарына енгізілуіне байланысты ерекше дау тудырды, бірақ Ласдун оған құрметпен қарағанын, бірақ брутализм тілінде жеткізгенін мәлімдеді. Көрнекті өрттен шығу баспалдақтары Уэллс Коутс пен Луис Канның стильдеріне сілтеме жасайды. Ласдунның жоспары автотұрақ үстінде жаңа, жартылай қоғамдық алаң құруға мүмкіндік берді. Қазіргі таңдағыда ғимарат ІІ санатқа енгізілген.
Elements of Lasdun's most famous style, which combined cubic towers, bare concrete and jutting foyers, which was compared by some to Frank Lloyd Wright, can be found in his first educational buildings, the Fitzwilliam College, Cambridge and the Royal College of Physicians in Regent's Park, the latter of which compared favourably to the surrounding buildings by John Nash. More extensive was his design for the University of East Anglia. This consisted of a series of classrooms and laboratories connected by walkways, and glazed residential quarters shaped like ziggurats. Following this acclaimed design Lasdun designed two buildings for the University of London, one for SOAS (1970) and another for the Institute of Education (1970–1976), which was particularly controversial by its insertion into the previous street plan of squares and terraces, which Lasdun claimed to respect though in a more Brutalist language. The expressed fire escape staircases make references to Wells Coates and Louis Kahn and Lasdun's masterplanning created a new semi public square over car parking. The building is now listed Grade II*.
Кешкі жұмыс
Архитектордың ең танымал жұмысы – оның Лондонның Оңтүстік жағалауындағы Корольдік ұлттық театры. Король Чарльз оны атом электр станциясымен салыстырды, бірақ ол басқа дәстүршілдерге ұнады, Джон Бетджеман Ласдунға оның дизайнын мақтап хат жазды. Ласдун (немесе оның фирмасы Lasdun, Softley and Partners) театрға арналған төмен қабатты орта жасау үшін көршілес IBM штаб-пәтерін (1985 жылы аяқталды) жобалады. Оның Люксембургтегі Еуропалық инвестициялық банкі де ұқсас қабатты, төмен қабатты жобалау тәсілін қолданды. Фирманың соңғы жұмыстары – Милтон Гейт кеңсе үйі, Чисвелл көшесі, Лондон (жасыл түсті шынымен қапталған) және 10 Фенчерч көшесі, Лондон (алюминиймен қапталған) болды; Ласдунның осы жобаларға қатысуы өте шамалы болды. Ласдун 1977 жылы RIBA Корольдік алтын медалімен марапатталды. Оның суреттері мен құжаттары RIBA Drawings & Archives Collections-те қарауға қолжетімді. Көптеген жұмыстарының даулы болғанына қарамастан, Ласдунның сақталған ғимараттарының көпшілігі тізімде, бірақ оның 1958 жылғы Лондонның Страндтағы Питер Робинсон универмагы 1990 жылдары бұзылды. Ласдун 2001 жылдың 11 қаңтарында 86 жасында қайтыс болды. National Life Stories 1996-97 жылдары Британ кітапханасының Architects Lives жинағы үшін Денис Ласдунмен ауызша тарих сұхбатын (C467/9) жүргізді.
The most celebrated of the architect's work is his Royal National Theatre on London's South Bank. King Charles compared it to a nuclear power station but it was popular with other traditionalists, with John Betjeman writing Lasdun a letter in praise of its design. Lasdun (or his firm Lasdun, Softley and Partners) designed the neighbouring IBM headquarters (finished 1985) as a low rise setting for the theatre. His European Investment Bank in Luxembourg deployed a similar layered low rise design approach. The last works produced by the firm were an office block, Milton Gate, Chiswell Street, London clad in green tinted glazing and 10 Fenchurch Street, London clad in aluminium; Lasdun's design involvement with these was very slight. Lasdun was awarded the RIBA Royal Gold Medal in 1977. His drawings and papers are available for consultation at the RIBA Drawings & Archives Collections. Despite the controversy of much of his work, most of Lasdun's surviving buildings are listed, although his 1958 Peter Robinson department store on London's Strand was demolished in the 1990s. Lasdun died on 11 January 2001 aged 86. National Life Stories conducted an oral history interview (C467/9) with Denys Lasdun in 1996 97 for its Architects Lives' collection held by the British Library.